پایان نامه ها

چکیده: واژه انتظار همانند بسیاری از مفاهیم دینی قرائت پذیر می‌باشد و هر خوانشی موجب بروز الگوی رفتاری خاص خود در میان منتظران گردیده و دامنه این تأویلات از انتظار فعال تا انتظار منفعل گسترده شده است. ترسیم مدل مفهومی به‌واسطه تشخیص هنجارهای انتظار و نیز تدقیق در نوع رفتار منتظران اهداف اصلی پایان‌نامه است. در این پژوهش، پس از طرح موضوع و بیان پیشینه مطالعاتی و نظری انتظار، در فصل سوم محقق با شیوه‌ای اکتشافی و به‌وسیله تکنیک تحلیل متن در پی چیستی انتظاراتی است که از یک منتظر از سوی متفکران شاخص شیعه معاصر می‌رود؛ بنابراین با جستجو…
چکیده: دوران قاجاریه به لحاظ ظهور فرقه‌های مختلف عرفانی و تصوف گرا مانند شیخیه، صوفیه، بابیه، ازلیه و بهاییه در تاریخ ایران بعد از اسلام دارای اهمیت است. یکی از این فرقه‌ها بهاییت است که بنیان‌گذار آن حسینعلی بهاء است. وضعیت اسفناک اقتصادی و فقر مردم و شیوع بیماری‌های واگیردار و شکست‌های سیاسی و نظامی دولت در برابر کشورهای خارجی، بستر بروز فرقه‌های مذهبی را با شعار تسکین آلام مردم و برون‌رفت از فضای فوق‌الذکر فراهم می‌کند. در پیدایش این فرقه و مواجهات آن با علماء شیعه زمینه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی و اقتصادی موردبررسی قرارمی گیرد. دربار قاجار با این…
چکیده: به دنبال شکست یزدگرد سوم آخرین پادشاه سلسله ساسانی در نیمه دوم قرن هفتم میلادی در برابر اعراب مسلمان، سرزمین ایران ضمیمه امپراتوری جدید مسلمانان تحت عنوان خلافت گردید. این حادثه بزرگ به‌تدریج منجر به ورود اسلام و به دنبال آن ورود نخستین فرقه سیاسی _ دینی در اسلام یعنی فرقه شیعه به درون ایران گردید. با پیشروی اعراب مسلمان به‌طرف شرق و جنوب شرقی امپراتوری ساسانی بذر دین اسلام و تشیع در تمام مناطق کاشته شد. ازاین‌روست که در منابع به‌صورت پراکنده ناگهان با ورود اسلام و شیعه در منتهی‌الیه شرقی مرزهای امپراتوری ساسانی از نیمه‌های دوم سده…
چکیده: چکیده پیدایش فرقه‌ها و شاخه‌های جدید از ادیان قدمتی برابر با تاریخ تمدن بشری دارد. موقعیت جغرافیایی و سیاسی کشورهای مسلمان مخصوصاً در حوزه غرب آسیا و شمال آفریقا سبب شده تا از دوران باستان پیروان ادیان گوناگون در کنار هم زندگی کرده و برحسب شرایط سیاسی و حکومتی در دوره‌های مختلف تاریخی هریک از ادیان دچار افت و خیز شوند. مخصوصاً ایران که همواره مستعد پرورش و ظهور ادیان، فرقه‌ها و مکاتب جدید بوده و پیدایش نمونه‌های بسیار از قبیل ادیان میترائیسم، زرتشتی، مانویت، مزدکیسم و …، و یا قدرت گیری مذهب نسطوری در دوره ساسانی در ایران…
چکیده: شیعه از زمان پیدایش تا دوران حیات امام موسی کاظم (ع) از نوسانات زیادی برخوردار بوده در این میان نقش امام در تثبیت و شکوفایی تشیع بی‌بدیل می‌باشد. به‌طوری‌که هم در تربیت شاگردان و مبارزه با خلفای بنی‌عباس که به دنبال تضعیف تعالیم و سنت پیامبر (ص) برآمده بودند و همچنین سیره‌ی نظری و عملی امام به‌عنوان الگویی برای افراد هم‌عصر خود از اهمیت زیادی برخوردار است. تحقیق حاضر، با تکیه به روش تاریخی و اسنادی درصدد آن است تا با توجه به منابع اصیل و متقن با این فرض که امام (ع) نقش مهمی در تثبیت تشیع داشته…
چکیده: بحث ولایت، با سرنوشت بشر و شوون روحی و اجتماعی وی پیوند خورده و نقش بارزی در شکوفایی شخصیت انسان و رسیدن او به قرب و لقاء پروردگار دارد. این تحقیق به دنبال کشف مفهوم ولایت در تفاسیر متصوفه می‌باشد، و در سه فصل سامان‌یافته است: در فصل اول به بررسی چیستی ولایت از دیدگاه مفسران متصوفه پرداخته‌شده که حاصل برداشت آنان از این مفهوم، تعمیم ولایت و عمومیت بخشیدن به آن، است. به دیگر سخن؛ به اعتقاد صوفیه، ولایت معصومین (ع) در اقطاب و شیوخ صوفیه تسرّی یافته و لذا آنان را همانند ائمه‌ی معصوم (ع)، ولیّ‌امر مسلمین…
چکیده: در این رساله، در پی‌شناخت چیستی هویت شیعیان در عصر امام باقر (ع) و امام صادق (ع) و بیان چگونگی شکل‌گیری آن هستیم و دست‌یابی به این شناخت، با ارزیابی نقشی که ارتباط با دیگر مذاهب و فرهنگ‌ها در شکل‌گیری هویت داشته صورت می‌گیرد. در مقام بیان چگونگی شکل‌گیری هویت، به شرایط کلی حاکم بر جامعه و فرهنگ و ارتباطی که شیعه با دیگری‌هایش داشته و این‌که چگونه این عوامل بر جهت‌گیری هویت شیعیان اثر گذاشته و البته به فراخوان‌هایی که از سوی امام باقر (ع) و امام صادق (ع) با توجه به شرایط مذکور صورت ‌گرفته و شیعه…
چکیده: به‌منظور انطباق صفات امیرالمؤمنین علی (ع) با آیات مربوط به صفات مؤمنین در قرآن، ابتدا تعداد سی آیه شریفه که به معرفی صفات مؤمنین پرداخته بودند را با تفسیر عنوان نمودیم این آیات شریفه مانند نوری مسیر رسیدن به کمال را برای انسان روشن می‌سازد. در ادامه به ذکر برخی از آیات قرآن کریم پرداختیم که ازنظر تفاسیر اهل سنت و شیعه بر فضائل حضرت علی (ع) دلالت دارند و در این راستا تأکید بر تفاسیر مهم اهل سنت بوده است لذا از تفاسیر بیشتری استفاده ‌شده است تا اثبات ادعا بیشتر از دیدگاه غیر شیعه صورت گرفته باشد…
چکیده: ازجمله مسائل مهم و قابل تأمّلی که در عصر ظهور به وقوع می‌پیوندد، مسئله رجعت است. رجعت به معنای حیات مجدد گروهی از مؤمنان راستین و عدّه‌ای از کافران محض، به دنیا است تا مؤمنان به درک حکومت عدل الهی نائل گشته و کافران به سزای پاره‌ای از اعمال خود برسند. این اعتقاد مسئله‌ای نوظهور و جدید نبوده، در آیین‌ها و ادیان دیگر نیز به چشم می‌خورد. بازگشت شخصیت‌های مهم تاریخ که دارای ایمان و یا کفر خالص بوده‌اند، رجعت را به مسئله‌ مهمی مبدّل ساخته که پیوسته موردبحث و بررسی قرارگرفته است. از سوی دیگر، ازآنجاکه مسئله رجعت…
چکیده: حکومت رضاشاه از دیدگاه سیاسی. فرهنگی و مذهبی در تاریخ ایران قابل توجه و برسی دقیق می‌باشد. رابطه دین و دولت که به‌عنوان یک اصل مهم در دوران بعد از اسلام همواره مورد توجه حکام و پادشاهان طول تاریخ بوده است. در دوران شانزده ساله حکومت پهلوی اول سیاست، فرهنگ و مذهب ایران دست خوش دگر گونی عمیق و اساسی قرار گرفت. رژیم سعی داشت تا نهاد مذهبی را همچون سایر نهادهای فرهنگی تحت نفوذ خود درآورد. اما هدف غایی رژیم آن بود که خاصیت اجتماعی مذهب را از بین ببرد مجموع سیاست های فرهنگی و آموزشی در این…
چکیده: بررسی اوضاع سیاسی، مذهبی و فرهنگی جهان اسلام در سده هفتم، نشان می‌دهد این دوران مقارن با حوادث و رویدادهایی است که سرنوشت اسلام را رقم می‌زد. اهم این رویدادها حملات‌ پی‌در‌‌‌پی مغول به سرزمین‌های اسلامی و سقوط خلافت عباسیان است. از شاخصه‌های مهم این دوران بحران‌های شدید فکری، فرهنگی و اخلاقی است. حملات مغول مرزهای فرهنگی و عقیدتی مسلمین را در هم‌ریخت. سده هفتم با تمام خرابی‌های روحی و فیزیکی حملات مغول و تخریب‌های فکری، عقیدتی که در پی داشت؛ نقطه عطفی در تاریخ اسلام، بالأخص مذهب تشیع بود. با نابودی دستگاه خلافت عباسی، شیعه مجال یافت تا…
چکیده: برای گسترش تشیع در جامعه، آموزش و استقرار احکام شیعی و تمشیت امور بر مبنای فقه شیعه می‌بایست اقدام‌هایی صورت گیرد اما خلأهایی هم وجود داشت: شاه اسماعیل و نزدیکان او چندان با احکام و فقه شیعه آشنایی نداشتند و در جامعه هم کسانی که به احکام شیعه آشنا باشند اندک بودند و آثار چندانی هم درباره احکام و فقه شیعه در ایران وجود نداشت. لذا شاه اسماعیل و شاه‌تهماسب دست به دامان علمای شیعی جبل عامل و بحرین شدند و از آنان دعوت کردند که به ایران بیایند. در دوره شاه اسماعیل علمایی چون محقق کرکی به ایران…