چکیده: تأثیر دستورالعملهای دینی بر ابعاد روانشناختی انسان، یکی از موضوعات مهمی میباشد که مورد توجه روانشناسان جدید قرار گرفته است. حج و مناسک آن بهعنوان یکی از اعمال مهم و اساسی دین اسلام، میتواند در ابعاد مختلف، مورد بررسی علمی قرار گیرد. رساله حاضر با هدف بررسی ابعاد تربیت فردی و اجتماعی مناسک حج و نیز 1) بررسی اهداف تربیت فردی از نظر اسلام. 2) بررسی روشهای تربیت فردی حج از نظر اسلام. 3) بررسی محتوای تربیت فردی حج از نظر اسلام. 4) بررسی اهداف تربیت اجتماعی حج از نظر اسلام. 5) بررسی روشهای تربیت اجتماعی حج از نظر…