پایان نامه ها

چکیده: تزکیه از بنیادی‌ترین مباحثی است که نهج‌البلاغه به آن می‌پردازد و موضوع این نوشتار «تزکیه نفس از دیدگاه نهج‌البلاغه» است. واژه تزکیه در لغت به معنای رشد و نمو دادن است و از آنجا که این رشد معنوی و درونی انسان است و لازمه پاکی و تطهیر باطن می‌باشد از این‌رو معنای تطهیر و پاک گردانیدن را نیز برای این واژه به کار برده‌اند. امام علی (ع) جای‌جای نهج‌البلاغه در آستانه جنگ، بستر بیماری، مسجد، بازار و … همواره مردم را به رعایت اخلاق دعوت می‌نمایند. تزکیه هدف و خلاصه کار تمامی انبیاء است که همواره مورد توجه بوده…
چکیده: ادعیه و زیارات مأثوره از طریق اهل‌بیت (ع) علاوه بر منظور خاصی که از انشاء آن بوده سرشار از معارف اعتقادی و آموزه‌های تربیتی و اخلاقی است. از جمله دعاهایی که به‌منظور استغفار و طلب آمرزش از درگاه خداوند نقل‌شده دارای این ویژگی مهم است. به‌ویژه آن‌که در مقام استغفار انسان در جستجوی پاک شدن از گناهان و رذایل اخلاقی روی به درگاه خداوند می‌آورند این‌گونه ادعیه در کتاب‌های شیعه فراوان است. از آن میان دو کتاب صحیفه علویه و صحیفه‌ سجادیه است؛ که در آن ادعیه حضرت امیرالمؤمنین (ع) و حضرت امام زین‌العابدین (ع) گرد آمده است. در…
چکیده: روح انسان دارای جنبه‌های منفی و صفات ناپسندی است که اگر درمان نشوند، زمینه هلاکت انسان را در دنیا و آخرت فراهم می‌سازند. جنبه‌های مثبت و صفات نیک‌نفس در نتیجه پالایش روح و به کمال رسانیدن آن محقق می‌گردد. تزکیه روح یعنی پاک نمودن نفس از صفات رذیله که هر یک در حدّ خود مهلک روح می‌باشند، همچنین تعدیل نمودن خواهش‌های نفسانی که موجب پستی و شقاوت آدمی می‌شود. قرآن کریم به اهمیت این موضوع اشاره نموده و تزکیه نفس را کلید رستگاری معرفی می‌کند و هدف از بعثت انبیاء را تزکیه نفوس مردم از آلودگی‌ها و تعلیم آن‌ها…
چکیده: دعا در ادبیات عرفانی از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است و از مهم‌ترین راه‌های ارتباط گفتاری انسان با خداست. دعا از منابع اصیل خداشناسی معرفی‌شده، از منظر پژوهشی با رویکردهای مختلفی می‌توان به مقوله دعا پرداخت، یکی از این رویکردها، رویکرد الهیاتی است، به این معنا که دعاها متضمن چه نوع خداشناسی هستند و دعاکننده چه تصویری از اسماء و صفات خداوند به‌عنوان طرف خطاب به دست می‌دهد. در پایان‌نامه حاضر به بررسی الهیات عرفانی امام خمینی در دعاها و شروحی که وی برای ادعیه داشته‌اند پرداخته‌ایم تا نشان دهیم، امام خداوند مخاطب در دعاها را چگونه شناسانده؟ و چه…
چکیده: امید به زندگی اصطلاحی نوظهور و یک شاخص آماری است که نشانگر متوسط طول عمر افراد در یک جامعه است. این شاخص بیان می‌کند که هر عضو یک جامعه، چند سال می‌تواند توقع طول عمر داشته باشد با توجه به اهمیت این شاخص، دانشمندان رشته‌های علوم تربیتی و روانشناسی کوشیده‌اند تا عوامل مؤثر در امید به زندگی را موردبررسی و تحلیل قرار دهند. از سوی دیگر عطف توجه همگانی به این اصطلاح و جایگاه آن در ادبیات جهانی، بازخوانی این مباحث را برای محققان اسلامی نیز ضروری نموده است. روشن است به سبب نوظهور بودن این اصطلاح نمی‌توان انتظار…
چکیده: امید، حالتی نفسانی است که در آن، انسان با اموری که هم‌اکنون وجود ندارد، ولی انتظار وجود آن‌ها را دارد؛ نوعی دل‌بستگی و تعلّق خاطر پیدا می‌کند. امیدواری یک مقوله سه جزئی شناختی، عاطفی و حرکتی است. انسان امیدوار، انسان سرزنده، پویا، پرتحرک و شادابی است که در جهت دستیابی به امیدهای خود حرکت می‌کند. انسان با امید به این‌که تلاش او ثمربخش است، فعالیت می‏کند و اگر امید نبود انسان دست به هیچ اقدامی نمی‏زد. هدف این پژوهش بررسی و نتایج امید به خدا و آشنایی با شیوه صحیح امیدواری با استفاده از روایات نهج‏البلاغه است. علی (ع)…
چکیده: ذکر و یاد خدا با همه مراتبش حلقه اتصال بین انسان و خداوند است. این مسئله در زندگی انسان از چنان ضرورتی برخوردار است که می‌تواند سعادت و شقاوت انسان را رقم بزند، بر همین اساس مورد تأکید قران کریم و ائمه اطهار (ع) قرار گرفته است. هدف از این بررسی شناخت هر چه بیشتر این مسئله مهم و تبیین کارکردهای آن جهت ترغیب مشتاقان سلوک به‌سوی خداست. روش ما در این پژوهش روش کتابخانه‌ای است که با رویکرد روایی و ادعیه مأثوره، کارکردهای ذکر را مورد بررسی قرار داده است. این پژوهش به بررسی اهمیت و کارکردهای ذکر…
چکیده: آرامش و سلامت روان، از نیازهای اساسی بشر به شمار می‌رود و دارای نقش کلیدی در کارکرد خانواده و جامعه است. قرآن معجزه‌ی جاویدان الهی است و خداوند متعال آن را هدایتگر انسان‌ها معرفی کرده است. از دیدگاه قرآن کریم، توکل به خداوند نقش اساسی در تأمین آرامش و سلامت روان دارد. قرآن کریم ابعاد مختلف وجود انسان را در نظر گرفته و برای تأمین آرامش و سلامت آن راهکارهای حیاتی ارائه نموده است. معنای روان از منظر قرآن با معنایی که در روان‌شناسی کنونی مطرح است، تفاوت ماهوی دارد. (این تفاوت در فصل اول مورد بررسی قرار گرفته…
چکیده: هدف اصلی این پژوهش تحلیل آثار تربیتی دعا و زیارت از دیدگاه معصومین (ع) می‌باشد. در راستای هدف پژوهش و به علت گستردگی مقوله تربیت با انتخاب سه حوزه شناختی، عاطفی و رفتاری به دو سؤال آثار تربیتی دعا از دیدگاه معصومین (ع) چیست؟ و آثار تربیتی زیارت از دیدگاه ائمه چه می‌باشد؟ پرداخته ‌شده است. روش مورد استفاده در این پژوهش تحلیلی –اسنادی است که با تحلیل و بررسی اسناد، یافته¬هایی را از متون مرتبط با موضوع استخراج و مورد استفاده قرار گرفته است. از مهم‌ترین یافته¬های پژوهش در سؤال اول می¬توان به آموزه‌های تربیتی دعا در حوزه…
چکیده: نوشتار به دنبال مفهوم شناسی آرامش، عوامل آرامش مادر و نقش آن در آرامش خانواده از دیدگاه قرآن و حدیث با بهره‌مندی از منابع تفسیری و روایی دست اوّل و منابع روان‌شناسی دست اوّل و دوم می‌باشد. واژه‌های امنیت، سلام، آسایش، راحت، سکینه، سکون، اطمینان، تثبیت، سکت، سبت، ربط و رکن در افاده مفهوم آرامش روحی و اطمینان خاطر مشترک‌اند؛ و واژه‌های پریشانی، اضطراب، قلق بر ناآرامی دلالت می‌کنند. خاستگاه آرامش، خداوند و جایگاه آن قلب انسان است؛ بر این اساس آرامش به حقیقی و کاذب تقسیم می‌شود. برخی عوامل نقش بیشتری در آرامش مادر و خانواده دارد؛ از…
 چکیده: یکی از مسائل مهم حیات انسان، داشتن امید و آرزوست، به‌طور فطری انسان خردمند درمی‌یابد که با امید زنده است و در تمامی لحظات زندگی‌اش از آن بهره می‌گیرد. قرآن کریم به‌عنوان مهم‌ترین منبع دینی، قوانین لازم زندگی دنیا و آخرت را، آن هم به بهترین صورت بیان فرموده است و از پیروانش می‌خواهد آن قوانین را شناخته و عمل کنند تا به هدف نهایی خود برسند. یکی از مسائل مربوط به عالم پس از مرگ، در قرآن کریم، آمال و تمنیات انسان است؛ چیزی که ذهن هر انسان صاحب خِرَدی را به خود مشغول می‌سازد؛ از این‌رو، نگاه…
چکیده: کتاب نفیس صحیفه‌ی سجادیه منسوب به امام سجاد (ع) است. این متن ادبی بی‌نظیر دعا دربردارنده‌ی مفاهیم بلند و آرمانیست که در زیباترین شکل ادبی گنجانده شده است؛ امام سجاد (ع) در این کتاب شریف، آن‌چنان دقیق اوصاف الهی را برمی‌شمرند که مخاطب را به داشتن چنین معبودی حریص می‌سازند. نگاه موشکافانه‌ی ایشان به پدیده‌های هستی و انسان، به‌گونه‌ای است که انسان را به تفکر در هستی و خود وا می‌دارد. انسان با مطالعه‌ی صحیفه‌ی سجادیه، حق پدر، مادر، فرزندان، دوستان، دشمنان، همسایگان و اطرافیانش را می‌شناسد. همچنین از برخی وقایع تاریخی که سرتاسر چراغ راه بشریت است، آگاهی…