چکیده:
با وجود آنکه امام حسن (ع) از نقش و جایگاه والایی در تاریخ اسلام برخوردار است و رفتار محبتآمیز و سرشار از لطف پیامبر اکرم (ص) نسبت به او و امام حسین (ع) در تاریخ کاملاً مورد توجه بوده است، اما دشمنان ایشان تهمتهای فراوانی را نسبت به آن حضرت و شخصیت ایشان ایراد نمودهاند. بر این اساس، پژوهش حاضر با استفاده از آیات قرآن، احادیث اسلامی و تاریخ به بررسی شخصیت ارزنده امام حسن (ع) از دیدگاه فریقین پرداخته است. آنچه در تاریخ اسلام پیرامون محبت پیامبر گرامی اسلام نسبت به امام حسن (ع) نقل شده، حاکی از منزلت و جایگاه بلند امام نزد پیامبر اسلام است. امام حسن (ع) از راویان احادیث پیامبر (ص) و جزء صحابی آن حضرت نیز به شمار میرود. امام حسن (ع) دارای کرامت نفس و فضایل اخلاقی بسیاری است، که هرچند بیشتر روایات در این زمینه به دست ما نرسیده، اما همان مقدار اندکی که موجود است نشاندهنده علم، حکمت، حلم، بردباری، سخاوت و زهد آن حضرت میباشد. با استفاده از آنچه در منابع فریقین آمده، میتوان آداب معاشرت امام (ع) با نزدیکان، همسایگان، اصحاب، انصار، همسران و بستگان ایشان را به دست آورد. درباره نوع معیشت امام حسن (ع) نیز اگرچه در منابع فریقین چیزی ذکر نشده، اما حکایتهای تاریخی متعددی درباره امور مالی و معیشتی آن حضرت نقل شده و به این نکته نیز اشاره شده که او در زمان حکومت پدرش تولیت صدقات و موقوفات را به عهده داشته است. یکی از نسبتهای ناروا که درباره آن حضرت مطرح گردیده، کثرت در ازدواج و طلاق است؛ اما بررسیهای تاریخی نشان میدهد که حاکمان بنیامیه و بنیعباس بزرگترین مانع تحکیم پایههای حکومت خود را ائمه معصومین (ع) و پیروان آنها میدانستند و به همین دلیل، سعی میکردند با ایراد تهمت، شخصیت و پایگاه فکری آنان را در جامعه تخریب نمایند.
کلیدواژهها:امام حسن (ع)، اسلام، شیعه، اهل سنت، پیامبر اسلام (ص)، اهلبیت (ع).