مدخل تزکیه

چکیده: تزکیه از بنیادی‌ترین مباحثی است که در نهج‌البلاغه بدان پرداخته شده است. امام علی (ع) در جای‌جای نهج‌البلاغه، در آستانه جنگ، در بستر بیماری، در مسجد در بازار و … همواره مردم را به رعایت اخلاق دعوت می‌نماید. تزکیه به‌عنوان هدف و خلاصه کار تمامی انبیاء همواره مورد توجه بوده است و می‌توان آن را یکی از اهداف اصلی بعثت انبیاء دانست. پیامبر اکرم فرموده‌اند: «انی بعثت لاتمم مکارم الاخلاق» همانا من برای تکمیل نیکویی‌های اخلاق مبعوث شده‌ام. از این حدیث شریف مشخص می‌شود که تزکیه اصل مشترکی است که در همه شرایع وجود دارد و پیامبر اسلام (ص)…

چکیده: رسول خدا (ص) به استناد آیه دوم سوره جمعه سه برنامه مهم را دارا می‌باشد. 1) خواندن آیات پروردگار بر آن‌ها و آشنا ساختن گوش‌ها و افکار با این آیات. 2) تعلیم، یعنی وارد ساختن این حقایق در درون جهان آن‌ها. 3) تزکیه نفوس و تربیت ملکات اخلاقی و انسانی. پایان‌نامه حاضر در پنج فصل تهیه شده است، فصل اول: مباحث کلیات مطرح کرده‌ایم. در فصل دوم: شرایط تزکیه بیان شده. فصل سوم: از مهم‌ترین عوامل تزکیه بحث شده. فصل چهارم: مراحل تزکیه مطرح شده. فصل پنجم: موانع تزکیه بررسی‌شده است. فصول پایان‌نامه: این تحقیق دارای پنج فصل می‌باشد:…

چکیده: مفهوم کلی تهذیب و تزکیه عبارت از تطهیر و پاک‌سازی نفس از اخلاق ناپسند و صفات رذیله و آراستن آن به فضایل می‌باشد. تهذیب و تزکیه به‌عنوان یکی از واجبات، موجب رستگاری انسان و بالا رفتن انگیزه برای اکتساب اخلاق الهی است که بدون تزکیه امکان ندارد. مهم‌تر از همه، توجّه به هدف اساسی بعثت انبیای الهی، اهمیت و جایگاه تهذیب و تزکیه در قرآن را مشخص می‌کند. در این راستا، روش فلسفی و عقلی که ویژگی آن تکیه بر اعتدال میان قوای چهارگانه نفس می‌باشد و همچنین روش عرفانی که توجه خاص به روابط انسان با خدا دارد…

چکیده: بر اساس تعالیم اسلامی تزکیه‌ی نفس، نقش مهمی در نورانیت قلب، برای دریافت علوم الهی دارد و تنها راه ورود به سطوح بالاتر زندگی معنوی و مشاهده‌ی معارف الهی است. قرآن کریم مهم‌‌ترین شرط ژرفکاوی در متن مقدس قرآن و عبور از لفظ به معنا و از معنا به حقایق قرآن را، تزکیه‌ی نفس قرار داده‌ است تا جایی که معتقد است: فهم عمیق حقایق قرآن در انحصار پاکان است «لَایَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ»(واقعه،79). برای تحقق این امر، تبعیت از متعالى‌‌ترین و شایسته‌‌ترین الگوی انسانیت، پیامبر اکرم (ص) را پیشنهاد می‌نماید «لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَهٌ حَسَنَهٌ»(احزاب،21). روایات…

چکیده: این تحقیق به ابتلا و تزکیه اخلاق پرداخته است و درصدد پاسخگویی به شناخت کلی ماهیت ابتلا و تزکیه اخلاقی و چگونگی تأثیر آن دو بر یکدیگر می‌باشد. انسان موجودی است که با قدرت انتخاب و تصمیم‌گیری می‌تواند خود را به سرحد کمال ارتقاء دهد؛ برای این منظور خداوند آزمایش و ابتلا را بر سر راه بندگانش قرار می‌دهد و از آنجایی که ابتلا سنّت دائمی و فراگیر است، تزکیه اخلاقی باعث می‌شود تا انسان عکس‌العمل مناسبی را در صورت مواجه‌شدن با بلایا داشته باشد، چرا که بی‌تابی در برابر این سنّت الهی اثرات سوئی را برای فرد به…

چکیده: انسان با مودت اهل‌بیت (ع) می‌تواند از طریق الگو گیری و متابعت، شوق از پیوند با ایشان و شرم از حریم آنان، درک معرفت و بصیرت یابی و با توسل و وساطت اهل‌بیت (ع) مسیر تهذیب و تزکیه اخلاقی را جامع‌تر، بی‌نقض‌تر و سریع‌تر بپیماید.

چکیده: هدف از این تحقیق بررسی حقیقت و مراتب تزکیه نفس در قرآن می‌باشد. در واقع طبق منابع اسلامی ‏ورای قلب محسوس «نفسی» است که حقیقت انسان است. بعضی آن را «نفس» و بعضی «دل» و بعضی ‏‏«روح» گفته‌اند. این نفس برای «شناخت» حق‌تعالی و ادراک حقایق به نحوی که اگر حجابی برای این نفس ‏پیدا شود و از مشاهده ربوبیت و ادراک معقولات عاجز بماند بیمار است؛ و آن «حجاب» را قرآن «مرض» ‏نامیده است. در این نوشتار تلاش شده است سنخ شناسی مدنظر قرآن که عبارت است از: نفس اماره ‏، لوامه، مطمئنه و همچنین عوامل تزکیه نفس…

چکیده: واژه تزکیه با مشتقات آن 25 بار در قرآن باز آمده است. تزکیه و تهذیب نفس به جهت نقش اساسی آن در رستگاری انسان، از نظر قرآن دارای ارزش و اهمیت ویژه‌ای است؛ زیرا بدون تزکیه و پالایش نفس از انحرافات: اعتقادی، اخلاقی و رفتاری، دستیابی به سعادت ناممکن است. این مقاله به بررسی اهداف و مقاصد سه مسلک اخلاقی: فلاسفه، انبیا و اخلاق توحیدی قرآن می‌پردازد. علامه طباطبایی با ارائه دلایل قرآنی معتقد به مسلک سوم و هم‌معنایی تزکیه نفس و اخلاق قرآنی است. هدف از ترک رذایل و کسب فضایل اخلاقی، در مسلک فلاسفه «اغراض و مقاصد…