مدخل تفأل

چکیده در برخی از آیات قرآن و روایات معصومان(ع) به مسئلۀ نحوست ایام اشاره شده است. در میان مفسران، دربارۀ ذاتی و یا غیر ذاتی بودن نحوست ایام اختلاف وجود دارد. در پژوهش حاضر به بررسی این مسئله در قرآن و روایات معصومان به روش توصیفی – تحلیلی با تکیه بر آراء علامه طباطبائی (ره) در تفسیر المیزان پرداخته شده است. حاصل پژوهش آنکه نحوست مطرح شده در قرآن، مربوط به وقایع اتفاق افتاده برای قوم عاد است که بسیار شدید و سخت بوده است و امکان دارد که منظور از «یوم نحس» روز بسیار سرد باشد. از نظر عقلی…

چکیده شومی ایام با واژه «نحس» فقط در دو جای قرآن – آن هم با اشارات سربسته و مجمل – ذکر شده؛ اما در روایات بسیاری مطرح گردیده است. در این مقاله، به روش توصیفی – اسنادی با رویکردی تحلیلی سعی شده – هر چند به صورت گذرا – برخی از این احادیث بررسی و اقسام مختلف آنها مورد مطالعه قرار گیرد و چنین نتیجه می گیرد که صرف نظر از روایات ساختگی و احادیث ضعیف، بقیه به اغراض مختلف صادر گردیده اند؛ گاه برای تحکیم تقوا و تقویت روح دینی است به طوری که روگردانی از آنها نوعی هتک…

چکیده: فال در لغت به معنی طالع، بخت، شگون، اختر، پیش بینی و عاقبت گویی آمده است. علم فال علمی است كه به وسیله آن برخی از حوادث آینده دانسته می شود و این كار با گشودن قرآن كریم یا كتب بزرگان مانند دیوان حافظ و مثنوی مولوی و نظایر آن انجام می پذیرد. استخاره نیز مانند فال به وسیله قرآن كریم و تسبیح صورت می گیرد و در فرهنگ عرب تفال و تطیر سابقه ای كهن دارد. ایرانیان به فال نیك مرواو به فال بد مرغوا می گفتند. از انواع فال، فال قهوه، فال نخود، فال ورق و دیگر…

چکیده: تفأل (فال نیک) و تطیر (فال بد) از باورهای ریشه‌دار در تاریخ بشر هستند که نشان‌دهندهٔ تلاش انسان برای درک رازهای جهان و پیش‌بینی آینده از طریق نشانه‌ها و رویدادهای طبیعی، مانند پرواز پرندگان، حوادث آسمانی، یا رویارویی با پدیده‌های غیرعادی هستند. این پدیده‌ها در تمدن‌های باستانی مانند یونان، روم و ایران به‌صورت گسترده‌ای رواج داشتند و حتی در تصمیم‌گیری‌های سیاسی و نظامی نقش ایفا می‌کردند. انسان با توجه به امیدها و ترس‌های خود، این نشانه‌ها را به عنوان راهی برای درک تقدیر و کاهش نگرانی‌هایش به کار می‌گرفت. در اسلام، تفأل به عنوان عاملی برای خوش‌بینی و امید…

چکیده: پندار بی اساس و فراگیر فال بد (تطیّر) سابقه ای طولانی دارد. معتقدان به این خرافه، بسیاری از اشیاء، حیوانات، افراد و حتی انبیای الهی را به فال بد می گرفتند. قرآن به مواردی از تطیّر مخالفان انبیای الهی اشاره می كند و در برخورد با این اعتقاد، حقیقت را روشن می كند. از دیدگاه قرآن، فال بد هركسی از خود اوست. و پیشامدهای ناگوار زندگی انسان‌ها، درواقع بازتاب گناهان آنهاست. قرآن از تطیّر مذمت كرده و منشأ آن را نادانی بشر می داند. در روایات نیز به تطیّر اشاره هایی شده است. از دیدگاه معصومان (ع)، فال بد،…