مدخل تملق

چکیده: این مقاله به شرح كلام امیرمومنان علی «علیه السلام» در خصوص صفات شیعیان می پردازد. از جمله این صفات، ستایش دیگران است. این فقره، به بایسته ها و نبایسته های ستایش و تمجید از دیگران می پردازد. اینكه آیا در اسلام، ستایش و تمجید دیگران، امری پسندیده و نیكوست یا ناپسند؟ پاسخ آن، بسته به شرایط و موارد دارد؛ یعنی چنان نیست كه ستایش از هركس، در هر جا، به هر شكل پسندیده باشد و یا كتمان صفات نیك دیگران و نستودن آنان ناپسند؛ بلكه گاهی ستایش و تمجید واجب، گاهی مستحب، و گاهی درمانگر برخی بیماری های اخلاقی…

چکیده: این متن بخشی از فرمان امام علی(ع) به مالک اشتر را بررسی می‌کند که بر اهمیت انتخاب اطرافیان صادق و پرهیز از چاپلوسی تأکید دارد. امام دستور می‌دهد که فرماندار باید همنشینان و مشاوران خود را از میان افراد راستگو و پاکدامن انتخاب کند، زیرا چاپلوسی حقایق را وارونه نشان می‌دهد و حاکم را از واقعیت‌ها دور می‌سازد. همچنین در محیطی که چاپلوسی رواج دارد، افراد شایسته دلسرد شده و فرصت‌طلبان تشویق می‌شوند. در ادامه، متن به ضرورت رعایت عدالت در برخورد با مردم اشاره می‌کند؛ به گونه‌ای که نیکوکاران و خطاکاران یکسان دیده نشوند، زیرا این امر باعث…

چکیده: موضوع تملق و چاپلوسی و عواقب فردی و اجتماعی آن، به عنوان یک رذیله اخلاقی مورد ابتلای بسیاری از جوامع انسانی بوده و به هر میزان این صفت رذیله درمیان آحاد جامعه بیشتر باشد، به همان میزان سرنوشت اجتماعی آن مردم به سوی قهقرا و سیر انحطاطی پیش می رود. با توجه به اینکه در جامعه ایران نیز تملق گویی نوعی آفت و آسیب اجتماعی محسوب می شود که ریشه دیرینه ای دارد و به سلامت اجتماعی جامعه صدمه می زند. لذا نویسنده در این نوشتار به شکل توصیفی – تحلیلی کوشیده است شاخص های رفتاری تملق گویان و…

خاقانیا به تقویت دوست دل مبند وز غصه و شکایت دشمن جگر مخور گر دوست از غرور هنر بیندت نه عیب دشمن به عیب کردنت افزون کند هنر ترس ز طعن دشمن و گردی بلند نام بینی غرور دوست شوی پست و مختصر پس دوست دشمن است به انصاف بازبین پس دشمن است دوست به تحقیق درنگر گر عقلت این سخن نپذیرد که گفته ام این عقل را نشانه دیوانگی شمر (خاقانی) موضوع سخن انتقاد پذیری و پرهیز از تملق گوئی و نقش آن در کمال انسان است. در تبیین و نتیجه گیری این بحث تذکر چند نکته ضروری است:…

چکیده: در مباحث اخلاقی یکی از مباحث اساسی، تعریف دقیق و شناخت حدومرزهای اوصاف وجودی است، چه‌بسا این اوصاف به دلیل اهمال در این مورد با معنای مقابل آن‌ها که از رذائل هستند مشتبه گردند، یکی از این اوصاف اعتمادبه‌نفس است که فضیلتی است بین دو رذیله، آنگاه که فرد در آن زیاده‌روی نموده و تنها به خود و توانایی‌های خود تکیه نماید و خود را برتر از دیگران ببیند، در دام تکبر و هرگاه در آن کم گزارد به حقارت نفس دچار گردد و فضیلت دیگر، حسن معاشرت است؛ گروهی به‌غلط هرگونه ستایشی را ناپسند می‌شمارند، در حالی که…