مدخل حق الله

مقالات مرتبط با مدخل حق الله

چکیده «حق ‌الله» از مفاهیم کلیدی فقه اسلامی – مستقیم یا غیرمستقیم – و مبنای تمامی احکام فقهی است. این پژوهش ضمن اثبات این مدعا نشان داده که واژۀ حق در ترکیب یاد شده با این واژه در ترکیب «حق‌ الناس» به یک معنا نیستند، بلکه یکی مجاز است و دیگری حقیقت. و این دو حتی مشترک لفظی هم نیستند؛ چون صاحبانشان با هم چنان دوگانگی‌ ماهوی و بنیادینی دارند که این دوگانگی‌ها ماهیت حقوقشان رابه نحو ریشه‌ای متحول می‌کند. این تحول در معانی این دو حق تفاوت‌های دامنه‌داری ایجاد می‌کند، چنان‌که این تفاوت‌ها این دو حق را ماهیتاً از…
چکیده هدف از این نگارش تبیین فلسفی انواع حق به طور مطلق در اولین تقسیمات آن در دانش فلسفه حق است. در این دانش می‌توان حق را مقسم انواع گوناگون از جهات متعدد قرار داد. این جهات مختلف عبارتند از: 1. منشأ پیدایش حق، 2. ارکان حق، 3. تلازم حق و تکلیف و 4. قابلیت و عدم قابلیت انتقال. مقسم در همه این تقسیمات، مطلق حق، یعنی حق غیرمشروط به قید اخلاقی، حقوقی، سیاسی و غیر آن است. جهت‌های مذکور موجب اعتبار یافتن 12 نوع حق می‌شود که به ترتیب عبارتند از: حق اخلاقی و قانونی، حق خدا و غیرخدا،…
چکیده: هر انسان با معرفت و اندیشه مندی چون به کردار گذشته خود نظر افکند، بی شک خویش را در برابر وجدانش شرمسار و در پیشگاه با عظمت آفریدگار گناهکار می یابد. اگر شخصی را این حال نباشد یا غافل و بی فکر است یا بی معرفت. این حال که از آن به یقظه یا هشیاری وجدان تعبیر می کنند، مبدأ حرکتی است روحانی که از آگاهی برمی خیزد و انسان را به بازگشت به خدای مهربان و جبران خسران گذشته وا می دارد، در حالی که با نوعی بیم و خشیت همراه است. بیمی که در این هشیاری و…
چکیده «حق‌الله» و «حق‌الناس» از اصطلاحات حقوق اسلامی است که اولی ناظر به مصالح عمومی و ضامن نظم و انضباط اجتماعی است، و دیگری ناظر به مصالح شخص است. در فقه و حقوق جزای شیعه، حدود ده‌گانه حق‌الله ذکر شده است. این حدود ضامن دین، عقل، جان، مال و ناموس است. از آموزه‌های اسلامی استفاده می‌شود که حداقل میزان لازم برای برقراری نظم در هر اجتماعی رعایت این امور است. در این صورت، انتظار این است که شدت و ضعف مجازات در این امور با آثار مترتب بر آن‌ها در جامعه منطبق باشد. در این خصوص، دو نمونه از حدود…
چکیده: حقوق در یک تقسیم‌بندی کلی به سه دسته حق‌الله، حق‌النفس و حق‌الناس تقسیم می‌شوند و فطرت، دین و عرف از جمله مبانی حق‌الناس یا منشأ ایجاد آن به شمار می‌آیند. به عبارتی انسان موجودی است که در مقایسه با دیگر موجودات هستی دارای کرامت ذاتی است و همین امر امتیاز یا حقوقی را برای او ایجاد می‌کند. از سوی دیگر موجودی اجتماعی است یعنی بالطبع یا به‌ ضرورت به‌صورت گروهی زندگی می‌کند و با توجه به تضاد و تزاحمی که معمولاً بین منافع انسان‌ها وجود دارد، برای جلوگیری از ستیز و نزاع و هرج و مرج در اجتماع، وجود…
چکیده: منظور از معیار تمییز حق‌الله و حق‌الناس این است که ملاکی ارائه شود تا طبق آن مصادیق آن دو از هم تمییز داده شود و احکام آن‌ها به‌طور مشخص تبیین گردد و چون در فقه اسلامی مصادیق زیادی از حق‌الله و حق‌الناس وجود دارد و در روایات هم احکامی به این عنوان ذکر شده‌اند و از طرفی مسئله حق‌الناس یعنی حق انسان در مسائل بین‌المللی جایگاه تعیین‌کننده‌ای دارد لذا مشخص شدن معیار تمییز بین آن دو از اهمیت قابل توجهی برخوردار می‌باشد.2- با نظری گذرا و مطالعه مروری آثار فقهی به دست می‌آید که پژوهشی تحلیلی مستقلی در این…
چکیده: حق‌الله و حق‌الناس از جمله مفاهیمی هستند که به‌طور پراکنده، در مباحث گوناگون فقهی و حقوقی مطرح شده‌اند. تشخیص و تفکیک این دو مفهوم از یکدیگر، آثار و نتایج متفاوتی در مسائل مختلف، به ویژه در حوزه‌ی حقوق کیفری و جزایی به دنبال خواهد داشت. بیشترین کاربرد این دو مفهوم در مباحثی نظیر ادله‌ی اثبات دعوا، آیین دادرسی، اجرای مجازات و گذشت از مجازات مجرم می‌باشد. برای اثبات جرایم حق‌اللهی، سخت‌گیری بیشتری (نسبت به جرایم حق-الناسی) در نظر گرفته شده است. بارزترین تفاوت حق‌الله و حق‌الناس از نظر آیین دادرسی، لزوم مطالبه‌ی شاکی خصوصی در دعاوی که جنبه‌ی حق‌الناسی…