مدخل جهاد اکبر

این مقاله به تبیین دو مفهوم «جهاد اصغر» و «جهاد اکبر» در آیات قرآن کریم، احادیث نبوی و اشعار عرفانی فارسی می‌پردازد. «جهاد اصغر» به نبرد فیزیکی و نظامی در راه خدا برای دفاع از دین و احقاق حق اشاره دارد که در آیات و روایات متعددی به فضیلت و پاداش بزرگ مجاهدان این راه تأکید شده است. در مقابل، «جهاد اکبر» به عنوان برتر و مهم‌تر معرفی شده که همان مبارزه‌ی درونی با هوای نفس، خواسته‌های دنیوی و صفات پست انسانی است. این جهاد با استناد به حدیث معروف پیامبر(ص) که پس از بازگشت از یک نبرد فرمودند: «بازگشتید…

اصل مقاله: «والذین صبروا ابتغاء وجه ربهم و أقاموا الصلوة و أنفقوا مما رزقناهم سرا و علانیة و یدرؤن بالحسنة السیئة، أولئک لهم عقبی الدار.» (سوره رعد ـ آیه 22) بحث در تشریح سیر عملی اولواالالباب بود. یکی از روش‌های عملی اولوالالباب، صبر است. در مسئله صبر چند مطلب بیان شد. یکی از آن مطالب، بحث پیرامون تحلیل بافت درونی صبر است که صبر باید از کجا نشأت بگیرد و برای چه انگیزه‌ای باشد؟ این راه در سوره نحل و در سوره مدثر بیان فرمود: «واصبرو ما صبرک الا بالله» (نحل ـ آیه 127) و در سوره مدثر، آیه 7…

این مقاله به تبیین مفهوم «جهاد اکبر» به عنوان مبارزه با نفس و مراحل مختلف آن می‌پردازد. نویسنده با استناد به آیات قرآن و روایات اهل بیت(ع)، جهاد اکبر را اساس سیر و سلوک اخلاقی و معنوی دانسته و ریشه بیشتر گناهان را «حب دنیا» و «شرک» معرفی می‌کند. این جهاد درونی، مقدمه دستیابی به طهارت باطنی و تقوای الهی است. مراحل اصلی جهاد اکبر شامل رهایی از حب دنیا، شرک، وسوسه‌های نفسانی و شیطانی، و سپس تربیت و تعدیل قوای سه‌گانه نفس (عاقله، غضبیه و شهویه) برای رسیدن به فضیلت‌های چهارگانه حکمت، شجاعت، عفت و عدالت است. از مهم‌ترین…