مدخل سلیمان بن صرد خزاعی

چکیده در مورد سال و ماه و حکومت همزمان با وقوع قیام توابین، در منابع نخستین تاریخ اسلام، اقوال مختلف بلـکه متضادی ذکر شده که مجمـوعاً شـامل هفت قول است. و گاه در یک منبع، در ذکر زمان حوادث مربوط به توابین، تاریخ­ هایی بیان شده­ است که با یکدیگر ناسازگارند. نویسنده مقاله توانسته است با مقایسه زمان­ های بدست داده شده در منابع متقدم و استفاده از شواهد تاریخی و نیز بهره ­گیری از نقشه مسیر حرکت توابین و همچنین با محاسبه مسافت طی شده توسط توابین براساس منازلی که از کتاب­ های جغرافیای تاریخی به­ دست آمده­ است…

چکیده نهضت توابین به رهبری سلیمان‌ بن‌ صرد خزاعی، در ربیع‌ الاخر سال 64 قمری آغاز گردید و در جمادی‌ الاولی همان سال به شکست انجامید. حال، آیا زمان انتخاب قیام به درستی انتخاب شده بود. زمان‌های ممکن برای قیام شامل این موارد بوده است: چهل روز نخست پس از مرگ یزید بن‌ معاویه، سه ماه پس از مرگ یزید، قبل از پانزده رمضان سال 64، میانه 15 و 22 رمضان 64 قمری، قبل از شوال 64، قبل از سوم ذی‌قعده 64 و قبل از محرم 65قمری. مقاله درصدد بررسی مقایسه زمان انجام‌ شده قیام و زمان‌های ممکن قبل از…

چکیده: بنی‌امیه نخستین سلسله حکومتی مسلمانان پس از اسلام است که خلافت را بر خلاف آموزه‌های قرآن و سنت رسول‌الله (ص) و خلفای راشدین موروثی کردند. این سلسله از سال 41 هجری قمری به خلافت رسیدند و در سال 132 هجری قمری منقرض شدند. امویان در طول دوران حکومتی خود با بحران‌ها و قیام‌های مهمی مواجه شدند که مشروعیت این خلافت را در نزد مسلمین زیر سؤال برد و نقش مهمی را در تضعیف قدرت این سلسله ایفا کردند. قیام‌هایی مانند حرکت حسین بن علی (ع)، واقعه‌ی حرّه و توابین که رهبران این قیام‌ها از شخصیت‌های بزرگ مسلمین بودند که…

سلیمان بن صرد خزاعی از بزرگان و رهبران شیعه عراق و از اصحاب و یاران نزدیک امامان نخستین شیعه است که در بیشتر حوادث سیاسی، به ویژه جنگ‌های دوران امام علی و امام حسن (علیهما السلام) در کنار امامان حضور داشته و سابقه درخشانی از خود به جای گذاشته است. وی با اینکه طلایه‌دار نهضت دعوت از امام حسین (علیها السلام) برای آمدن به عراق است، اما خود در حادثه عاشورا غایب بوده است. درباره علت غیبت او در حادثه عاشورا همواره دیدگاه‌ها و احتمال‌هایی مطرح بوده است که در این نوشتار به نقد و بررسی آنها پرداخته می‌شود. نگاه…

چکیده: سرانجام عبرت‌آموز مسبّبان و قاتلان شهدای کربلا در این دنیا و حوادثی که برای آنان افتاد، حاوی نکات عبرت‌آموز و قابل‌توجه برای انسان‌ها پس از واقعه عاشوراست. از یزید بن معاویه گرفته تا ابن زیاد، شمر، عمر بن سعد و فرماندهان و سپاهیانی که با امام حسین (ع) و یارانش برخورد کردند، همه در مدّت کوتاهی پس از حادثه کربلا گرفتار عواقب کار خود شدند. یزید، بیش از چند سال، زنده نبود و پس‌ازآن به هلاکت رسید. ابن زیاد، شمر، سنان بن انس، حرمله و سایر افراد مؤثر در سپاه کوفه نیز چند سالی به زندگی خود ادامه دادند…

چکیده: قیام توابین و مختار، با هدف خونخواهی امام حسین (ع) انجام گرفت كه رهبران آن‌ها دیدگاه و روش‌های انقلابی متفاوتی داشتند؛ توابین بیشتر در پی جبران قصورشان در قبال قاتلان دشت طف بودند و معیار‌های دشواری برای جذب نیرو داشتند. از این‌روی، تنها راه تحقق هدف خود را جان‌فشانی دانسته، قائل به اصالت وسیله، هم‌پایه هدف بودند. دیدگاه مذهبی توابین و راه تحقق هدفشان، در جامعه آن روز كوفه اقبال عام نیافت و نتوانستند هدف قیام را تحقق بخشند؛ در حالی‌ که مختار با تکیه‌ بر تدبیر، دور‌اندیشی و به‌كارگیری ابزارهای گوناگون، بر كوفه تسلط یافت و بسیاری از…

چکیده: در این مقاله، سعی شده است بدون جانب‌داری از هر دیدگاه خاصی، به قیام مختار از دریچه تعاملات آن با دیگر حرکت‌های سیاسی معاصر خود نگریسته شود. از مهم‌ترین حرکت‌های سیاسی معاصر با مختار، حرکت شیعی توابین می‌باشد. نگارنده با مفروض گرفتن ماهیت شیعی قیام مختار سعی کرده با شناساندن هرچند مختصر، ولی دقیق و ناظر به انگیزه‌های روانی توابین، تعاملات مختار و توابین با یکدیگر را در محور بحث نشانده و سپس با توجه به روابط میان این دو حرکت با دیگر حرکت‌های سیاسی موجود، هر دو را در بوته نقد و تحقیق قرار دهد.