مدخل مشیت (الهی) کلامی و قرآنی

مقالات مرتبط با مدخل مشیت (الهی) کلامی و قرآنی

چکیده آموزه بداء یکی از اختصاصات کلامی و وجوه تمایز شیعه امامیه از سایر مسلمانان است. منشأ قرآنی باور به این آموزه، مواجهه عقیدتی و عملی پیامبر اکرم (ص) با یهود است. یهودیان معتقد به بسته‌بودن دست خدا در تدبیر کائنات پس از خلقت بودند، اما پیامبر بر اساس آیات قرآن به بساطت دست الاهی در امور عالم قائل بوده است. امامان (ع) نیز با مطرح‌کردن معارف توحیدی و تأکید بر «خروج عن الحدین» (حد تعطیل و تشبیه) و پیش‌کشیدن آموزه بداء، شیعیان را از در افتادن به ورطه تعطیلِ نقش خداوند در عالم بازداشتند. آموزه بداء، که مشابه نَسخْ…
چکیده مسئله قضا و قدر به عنوان یکی از مهمترین مسائل اعتقادی از دیرباز در میان اندیشمندان اسلامی مورد توجه و کنکاش قرار گرفته و سبب شکل‌گیری و رویارویی نحله‌های گوناگون کلامی و فلسفی گردیده است. از این میان علامه‌طباطبایی یکی از اندیشمندانی است که با رویکردی نوین، از زوایای گوناگون تفسیری، روایی و فلسفی به این مسئله نگریسته و توانسته است با الهام‌گیری از آیات و روایات به تفسیرهای فلسفی نوینی در این‌باره دست یابد. ایشان با وجود این‌که در مسئله قضای الهی برخلاف رویکرد فلسفی رایج، قضا را تنها در عالم مجردات منحصر ندانسته‌ و آن را به…
چکیده وجود آیات به‌ ظاهر متفاوت در قرآن کریم پیرامون مسأله هدایت و ضلالت، و آیاتی که بیانگر عمومیت مشیت و اراده الهی و حاکمیت آن بر نظام آفرینش می‌باشد، آن را به یک دل‌مشغولی فکری و دینی میان متکلمان، و مفسران اسلامی تبدیل نموده و موجب پیدایش آرای متفاوتی در این خصوص شده است و این امر در تفاسیری که با صبغه کلامی به نگارش در آمده‌اند از نمود بیشتری برخوردار بوده است و در این میان، فخر رازی و علامه طباطبایی به‌عنوان نمایندگان دو مکتب تفسیری اشاعره و امامیه بر اساس مبانی، قواعد، و پیش‌دانسته‌های مبنایی، ابزاری و…