اخلاقی

چکیده: آيه 55 سوره غافر از جمله آياتي است که در چالش با عصمت پيامبر خاتم(ص) تلقي مي‌شود که در آن به رسول خدا(ص) دستور داد شده تا نسبت به گناهش استغفار نمايد. مفسران تلاش کرده‌اند با ارائه تفسيري از اين آيه ساحت پيامبر را از گناه منزه شمرند، اما در اين راه همه آنان به يک اندازه موفق نبوده‌اند. در اين مقاله ضمن گزارش و نقد ده ديدگاه در تفسير اين آيه، با تکيه بر سياق، زمان و فضاي نزول آيه، مقصود از ذنب پيامبر آن خطورات ذهني‌اي دانسته شده که گاهي به‌طور ناخودآگاه و به مقتضاي طبيعت بشري…

چکیده: در منابع نظام کیفری اسلام، با استناد به آیات قرآن و روایات ائمه اطهار (ع) تحقق توبه مجرم در شرایط خاص، به عنوان رادع مجازات برخی جرایم ذکر گردیده است. این خود بیانگر آن است که سیاست‌های کیفری اسلام نه مبنی بر انتقام‌جویی، که حاکی از بزرگداشت کرامت انسانی است. در پژوهش حاضر تلاش شده با محور قرار دادن دیدگاه‌های حضرت امام خمینی، ضمن بیان آرای دیگر فقها و مواد قانونی مرتبط با موضوع، میزان تأثیرگذاری توبه در سقوط مجازات جرایم منجر به «حد» مورد بررسی قرار گیرد. اما از آنجا که فقها و قانون‌گذار، در بحث از توبه…

چکیده: هر انسانی در زندگی، دچار گرفتاری می شود و در برخی موارد، نجات و رهایی از آن، خارج از توان انسان است که این امر باعث اضطراب میشود. در این مقاله، پژوهشگران راهکارهای پیشگیری از این دغدغه ی اجتماعی را از منظر آیات و روایات استخراج و دسته بندی نموده اند. این مطالعه ی پژوهشی از نوع مروری و کتابخانه ای است و با مطالعه ی سایت های معتبر، مقالات، پایان نامه ها، کتاب های معتبر دینی از جمله قرآن کریم، نهج البلاغه و … و همچنین نرم افزارهای قرآنی به بررسی موضوعات مرتبط با اضطراب و آرامش پرداخته…

چکیده: آرامش، تعادل روحی و نبود تشویش و اضطراب است که برآیند آن برخورد درست با مسائل و گرفتاری هاست. آرامش در اقسام مختلف آن (طبیعی، روانی و اعتقادی) از مولفه های سعادت است که به دو شکل آرامش روحی و امنیت اجتماعی ظهور می یابد. از آن رو که عموم فعالیت های افراد به امید دست یابی به آرامش می باشد، این نوشته در پی ارائه عوامل آرامش به بررسی آموزه های اسلامی پرداخته و برخی از آنها را گزارش نموده است. این عوامل عبارتند از: ایمان، عامل اصلی آرامش که دیگر عوامل را نیز در سایه خویش دارد؛…

چکیده: استاد مطهری در میان گرایش‌ها و نظریات گوناگون در گستره مکاتب اخلاقی، به پرستش الهی به‌ عنوان بنیاد اساسی مکتب اخلاقی اسلام معتقد است. مبنای دیدگاه فوق از نظر ایشان این است که هرگونه کار اخلاقی عبادت خداست حتی اگر شخص به آن توجه نداشته باشد. پرستش از نظر استاد دارای دو جنبه است باطنی یعنی سیر انسان از خلق به خالق و ظاهری عبارت است از نوع آداب و اعمالی که باید پرستش به آن شکل صورت گیرد. در این مقاله پس از تبیین هویت معرفتی و حکمت‌های اخلاقی و تربیتی پرستش، جنبه‌های معیاری آن، کنکاش خواهد شد…

چکیده: روز قیامت صحنه های تکان دهنده و در عین حال آموزنده ای دارد که می توان از آنها برای تنظیم زندگی معنوی و تکامل روحی در سایه آیات الهی استفاده کرد؛ روزی که به تعبیر قرآن کریم: «یُبَصَّرُونَهُمْ یَوَدُّ الْمُجْرِمُ لَوْ یَفْتَدی مِنْ عَذابِ یَوْمِئِذٍ بِبَنیهِ * وَ صاحِبَتِهِ وَ أَخیهِ * وَ فَصیلَتِهِ الَّتی تُوءْویهِ * وَ مَنْ فِی الْأَرْضِ جَمیعاً ثُمَّ یُنْجیهِ»؛ «آنها را نشانشان می دهند، [روزی است که] انسانِ خطا کار دوست دارد فرزندانش، همسرش، برادرش و قبیله اش را که از او حمایت می کرد و تمامی انسان‌های روی زمین را فدا کند تا…

چکیده: یکی از بارزترین ویژگی‌های شخصیتی امام رضا (ع) ارتباط عمیق معنوی ایشان با خداست که در کثرت عبادت و خویشتن‌داری حضرت تجلی کرده است. آن حضرت در زندگی، اصول معنوی خاصی را رعایت کرده‌اند که به‌ یقین با پیروی از سبک زندگی معنوی آن بزرگوار، انسان به آرامش روحی و روانی خاصی می‌رسد. در این مقاله با بررسی زندگی امام رضا (ع) سعی شده است به این سؤال پاسخ داده شود که چگونه امام هشتم (ع) در نهایت آرامش روانی به سر می‌بردند؟ یافته‌های این نوشتار نشان می‌دهد که انسان با پیروی از سبک زندگی معنوی امام هشتم (ع)…

چکیده عرفان و عبادت از مهم ترین محورهای بحث در سیره نبوی (صلی الله علیه وآله) است. عبادت، فرع و مترتب بر معرفت است، و از همین روی، پیامبر اعظم (صلی الله علیه وآله) تحت تربیت الهی مسیر کسب معرفت را چنان طی کرد که آماده پذیرش رسالت عظیم الهی شد. درجات بالای معرفتی آن حضرت، حالتی قرین با ذکر و احساس حضور دایم در پیشگاه حق به او بخشیده بود. این حالت به صورت خشوع و خداترسی و خوف حقیقی از سخط الهی در عبادات آن حضرت متجلی می شد. جلوه های عبادت در سیره پیامبراعظم (صلی الله علیه…

چکیده: این پژوهش به بررسی اثربخشی مراسم اعتكاف در سلامت روان و شادكامی دانشجویان می پردازد. روش پژوهش از نوع نیمه تجربی و از طرح های پیش آزمون ـ پس آزمون با گروه كنترل است. جامعه آماری پژوهش را دانشجویان دانشگاه شهید باهنر كرمان در سال تحصیلی 92-93 تشكیل می دهند. نمونه پژوهش شامل دویست نفر از دانشجویان دختر (صد نفر شركت كننده در مراسم اعتكاف و صد نفر غیرشركت كننده) بوده كه به صورت تصادفی انتخاب شده اند و با پرسشنامه (سلامت عمومی) GHQ-28 و پرسشنامه شادكامی آكسفورد قبل و بعد از مراسم اعتكاف مورد بررسی قرار گرفتند. داده…

چکیده: محبت به خدا آثار و لوازمی دارد. دوستان خدا که سختی‌ها و گرفتاری‌های زندگی و دوری از محبوب آنان را آزرده‌ خاطر ساخته، در جست‌وجوی جوار محبوب‌اند و کسب رضایت و تقرب به او. بدین‌سان به ساحل آرامش رسیده و زندگی پرتلاطم دنیا و دشواری‌های آن هرگز آنان را وامدار دنیا نمی‌کند. از بندگی، عبودیت خدا و نیایش و تضرع، درگاه او لذت می‌برند و این حالات معنوی را هرگز با هیچ چیز عوض نمی‌کنند. آه و ناله گاهی ناشی از مصیبت و گرفتاری‌های زندگی است و گاهی ناشی از سرور و شادمانی بندگان خالص خدا از شوق و…

چکیده : امروزه حجم انبوهی از چالش‌ها و تهدیدها، کانون خانواده را در معرض تضعیف و اضمحلال قرار داده است. آموزه‌های دین اسلام کامل‌ترین راه حل برای برون رفت از مشکلات پیش روی خانواد ده معاصر است. در این راستا آموزه‌های رضوی مجموعه کاملی از این معارف و احادیث گرانقدر است که می‌تواند بهترین و جامع‌ترین الگوی مطابق با فطرت برای خانواده معاصر باشد. آموزه‌های رضوی از یک طرف به آسیب شناسی روابط زوجین می‌پردازد و از طرف دیگر راهکارهای تقویت روابط طرفین را برای دستیابی به سعادت بیان می‌فرمایند. از آنجا که زن و شوهر رکن اصلی خانواده را…

چکیده: اصلاح الگوی مصرف به معنای نهادینه كردن بهره برداری معقول از منابع و امكانات موجود است. نویسنده نخست به تفاوت رویكرد فلسفی و دینی اعتدال اشاره می كند و پس از آن، اعتدال در مصرف را از نگاه امام رضا به همراه شاخص ها و مصادیق آن بررسی می نماید. وی عقیده دارد در منظر امام اعتدال مبتنی بر مناسبات عقلانی و وحیانی است. از این رو ابعادی فراخ تر از رویكرد فلسفی دارد و از جزئی ترین تا مهم ترین موضوعات زندگی انسانی را در برمی گیرد. کلیدواژگان: اسراف ، میانه روی ، اعتدال فلسفی ، اعتدال دینی…