اخلاقی

چکیده: شكر، یعنی یادآوری نعمت و منعم با قلب و زبان كه در 75 آیه، از مشتقات آن استفاده شده كه 6 واژه به خدا، استناد داده شده است (شاكر و شكور) و بقیه واژه ها به صورت (اسم فاعل و مبالغه، فعل های ماضی و مضارع و امر) به غیر از خدا منسوب گردیده است، كه در آنها موضوعات مختلفی برای شكر از خدا، مطرح شده است و طبق آیه های، خود شكر توفیقی است كه خداوند رحمان، اسباب و وسایل آن را به بشر مرحمت فرموده است (كه البته خود شكر دیگری را می طلبد) تا خود انسان…
چکیده قرآن‌کریم استوارترین سند برجای مانده از رسالت پیامبر اسلام است. از این رو هم بداهت عقل و هم صراحت نقل آن را مهمترین معیار ومرجع در نقد سایر گزاره‌های دینی می‌داند. در این نوشتار سعی شده است با جست‌وجوی شواهد قرآنی قرآن کریم استوارترین سند برجای‌مانده از رسالت پیامبر اسلام است. از این رو هم بداهت عقل و هم صراحت نقل آن را مهم‌ترین معیار و مرجع در نقد سایر گزاره‌های دینی می‌داند. در این نوشتار سعی شده است با جستجوی شواهد قرآنی روایات «باب شکر» کافی شریف میزان سازگاری این روایات با آیات قرآن سنجیده شود. این پژوهش…
در این نوشتار، شکر به عنوان یکی از فضایل اخلاقی و منازل مهم سیر و سلوک عرفانی بررسی شده است. از منظر اخلاقی، شکر پس از فضیلت صبر قرار دارد و مرتبط با قوای عقلانی، شهوی و غضبی انسان است. در عرفان اسلامی، شکر به عنوان ششمین منزل از منازل سلوک الی الله و آخرین مرحله پیش از وصول به حق معرفی شده و از آن به عنوان «افضل منازل سالکان» یاد شده است. مباحث گسترده‌ای در قرآن و روایات درباره شکر وجود دارد که حدود هشتاد موضوع مرتبط را دربر می‌گیرد. از جمله مباحث مطرح، تفاوت شکر با حمد…
چکیده: هرکدام از ماه‌های خدا خصوصیتی دارند که شاید ماه دیگری نداشته باشد؛ اعمال خاصی که برای هرکدام ذکر شده، دلیل این ادعاست. مثلاً برای سه ماه رجب و شعبان و رمضان بیشترین دعاها، زیارت ها و اعمال عبادیِ مستحب و واجب وارد شده است. پیامبر اکرم و ائمه طاهرین و به تبع ایشان، بندگان خاص خدا، می کوشیدند علاوه بر ماه مبارک رمضان، دو ماه رجب و شعبان را نیز روزه بگیرند و شب‌ها را با عبادت به صبح برسانند. نزدیکان و دوستان خود را نیز به این گونه عبادت تشویق و توصیه می کردند. پیامبر اکرم و امامان…
چکیده: ماه های رجب، شعبان و ماه مبارک رمضان فضل های سبز عبادت و پرستش اند. هریک از این سه ماه موقعیت ممتازی در عرصه بندگی و عبودیت خداوند دارد. ماه شعبان که ماه منتخب رسول اعظم اسلام است از ویژگی های معنوی منحصر به خود برخوردار است. پیامبر این ماه را برای خویش برگزید و از امت خود نیز خواست با انجام اعمال و عبادات این ماه وی را یاری نموده و بر شکوه بندگی خداوند بیفزایند. این مقاله در سه بخش برنامه ها، اعمال و عبادات و ویژگی های ماه شعبان را گزارش می کند. نخست به وجه…
ماه شعبان برای انسان به سوی خدا یکی از ماه های سال است و برای آن جایگاه بزرگ و پر فضیلتی در احادیث و روایات اسلامی از سوی پیشوایان دینی گزارش شده است. زیرا اولا شخصیت های بزرگ و ارزشمند که از ستارگان آسمان ولایت و امامت به شمار می‌آیند در ماه شعبان دیده به جهان گشوده‌اند مانند ولادت با سعادت حضرت اباعبدالله الحسین(ع) که در روز سوم ماه شعبان اتفاق افتاده و نیز در روز چهارم این ماه ولادت با سعادت حضرت ابوالفضل(ع) رخ داده، در روز پنجم آن ولادت حضرت سجاد(ع) می باشد همچنین در پانزده شعبان ولادت…
چکیده سبک تربیتی امام ‎رضا (علیه‎ا السلام) در تربیت کودکان یکی از ابعاد سبک زندگی اسلامی است. نوشتار حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی درصدد پاسخگویی به این سؤال اساسی است که سبک تربیتی امام ‎رضا (علیه‎ا السلام) در تربیت کودکان چگونه بوده است؟ سبک تربیتی امام ‎رضا (علیه‎ا السلام) قبل از تولد کودکان به گونه‌ای بوده است که به اموری همانند انتخاب همسر و مادر شایسته، رعایت آداب مباشرت، مراقبت‌های بارداری و… توجه داشته و پس از تولد و در روزهای آغازین تولد به آداب و سننی همانند گفتن اذان و اقامه در گوش چپ و راست، انتخاب نام…
چکیده از مهم ترین و بزرگترین نعمت هایی که خداوند سبحان به انسان بخشیده است، نعمت کرامت و فضیلت انسانی است که از مقام خلافت الهی انسان، سرچشمه می گیرد. کرامت، مربوط به شرافت ذاتی انسان می شود و فضیلت، برتری او را نسبت به غیر بیان می کند. کرامت از نگاه دینی محصور به کرامت ذاتی نمی شود و آدمی می تواند با تقرب به خدا و پرهیزکاری بر آن بیفزاید و ارزش متعالی تری کسب کند و این ارزش، ارزش اکتسابی است؛ اما بنابر آیات و روایات، مبنای رفتار ما با دیگران حفظ کرامت ذاتی آنهاست. هدف این…
مقدمه: کرامت ذاتی انسان، هدیه الهی بر جامعه بشری است. این کرامت آغازین فراتر از شاخصه های بزرگی و بزرگ ­زادگی متداول است که در مقابل دیدگان مردم قرار می گیرد. این والایی مربوط به جنسیت، دین، مذهب، قوم، ملیت، نژاد و فرهنگ خاصی نیست. نمودهای ارج نهادن این کرامت در سخن و سیرۀ امام علی (ع) فراوان به چشم می آید. متن مقاله: «انسان» به عنوان اشرف مخلوقات و برترین موجود آفرینش، از ویژگی‌­ها و خصوصیاتی برخوردار است که او را از دیگر موجودات متمایز می کند. کرامت و بزرگواری ذاتی انسان، هدیه الهی نسبت به این مخلوق ویژه…
چکیده: شناخت حقوق انسان، متضمن نگاه دقیق فلسفی، عرفانی و دینی به وجود اوست. قرآن به عنوان مهمترین منبع وحیانی و كاملترین كتاب آسمانی به واقعیت های مربوط به انسان پرداخته است، و درباره او به عنوان اَشرف مخلوقات سخن گفته است. از جمله ویژگی‌های انسان كه قرآن نسبت به آنها تاكید فراوان دارد، شرافت و آزادی انسان است. آنچه در این نوشتار دنبال می شود، جایگاه شرافت ذاتی و آزادی انسان در منظر قرآن و سنت اسلامی و بیان نسبت این دو امر به عنوان مهمترین عامل پاسداشت حقوق بشر است. کلیدواژگان: شرافت و كرامت انسانی، آزادی، قرآن، سنت اسلامی
اصل مقاله مبانی رهبری در اسلام قسمت چهل و چهارم نقش زهد، شجاعت و صداقت در رهبری در گذشته توضیح دادم که ویژگی«یقین» مهمترین و اساسی‌ترین شرایط رهبری در اسلام است و همه خصایصی که رهبر باید واجد آن باشد بنحوی با این ویژگی در ارتباط است، در قسمت چهل و سوم، سه خصیصه از خصایص رهبری که از آثار یقین است یعنی خصیصه صبر، توکل و اخلاص تبیین شد و اینک تفسیر خصیصه چهارم و ارتباط آن با یقین: *** 4- زهد یکی دیگر از خصایص رهبران الهی زهد است، زهد نیز یکی از فروع و شاخه‌های یقین محسوب…
چکیده اخلاق از ضرورت‌‏های هر جامعه به ویژه در دوره‏‌ی جدید است. اما دانشمندان در فرهنگ‌‏های مختلف تلاش کرده‌‏اند بر اساس مبانی خاص خود، نظام اخلاقی متناسب با فرهنگ و مقتضیات اجتماعی پی‏ریزی کنند. دسته‌‏ای از متفکران مسلمان بر اساس فرهنگ وارداتی غرب در قرون اولیه اسلامی، نظام اخلاقی بنا کردند که به نام اخلاق فلسفی یا اخلاق یونانی یا اخلاق ارسطویی مشهور شد. نیز گروه دیگر در چارچوب دانسته‏‌های متصوفه و عرفا نظام اخلاقی صوفیانه یا عرفانی را تأسیس کردند. از همان زمان‏‌های دور عده‌‏ای سر تسلیم در مقابل نظام‌‏های غیرقرآنی و روایی فرود نیاوردند و در صدد نظام…