ادیان،-مذاهب-و-فرق

چکیده اندیشه سیاسی ایرانیان در دوره سلجوقیان دچار تحوّل و دگرگونی شد. در این دگرگونی، قدرت سیاسی و اداره امور اجتماع، سلطنت را به عنوان مفهومی بدون رقیب، بر سپهر سیاست نشاند. در تعدّد علّتها و تکثّر مشارکت‌های دخیل در طی این فرایند، سیاستنامه‌نویسان به‌جز اندیشه‌ورزی، در عمل نیز در تثبیت این الگو مشارکت و نقش مهمی داشتند. الزامات زمان، سیاستنامه‌نویسان را به بازتعریف اندیشه ایرانشهری با رعایت الزامات دوره چیرگی ترکان واداشت و بر این اساس در این مسیر، چشم بر آموزه‌های شریعت دال بر پایبندی به عدالت در عرصه اختلاف و نیز لزوم رعایت حقوق مخالفان بستند و…

چکیده: خمس، یکی از واجباتی است که مسلمانان در وجوب آن تردید ندارند؛ از این روی، منکران آن، منکر ضروری دین تلقی می‌شوند و مسلمان به شمار نمی‌روند. پس از عصر پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم)، جز در همین دریافت مشترک اولیه، در مرحله‌های بعدی، اختلاف‌هایی میان فریقین بروز کرده است. در این مقاله، دیدگاه‌های مختلف دو فرقه امامیه و اهل تسنّن را درباره خمس بررسی کرده و اختلاف در اصل خمس و متعلقات آن و نیز اختلاف در موارد مصرف خمس را تحلیل کرده‌ایم. کلید واژه : خمس، غنیمت، فیء، ذوی القربی، ابن السبیل

چکیده توافق بر سر جانشینی علی (ع) موضوع مشترک همه فرق شیعی است و شاخص تفکر شیعی انقیاد در برابر ولایت امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب (ع) است. در میان فرقه‌های شناخته‌شده شیعه اسماعیلیان قرائتی متفاوت از جایگاه امام علی (ع) در سلسله‌ مراتب ائمه دارند. جایگاه ممتاز و متفاوت امام علی‌ (ع) و گاه منحصر به فرد وی در سلسله‌مراتب ائمه اسماعیلیه یافت پاسخ این پرسش اساسی را ضروری کرده است که جایگاه علی (ع) در سلسله‌مراتب ائمه اسماعیلیه چیست؟ و این‌که تغییر و تطور جایگاه امامت علی بن ابی‌طالب (ع) در سلسله‌ مراتب ائمه چه تأثیری بر سلسله‌مراتب ائمه…

چکیده عنوان رساله ی حاضر بررسی مستندات فقهی شرایط، اجزاء و مبطلات نماز از دیدگاه امامیه و مذاهب اربعه می باشد. مراد از شرایط نماز اموری هستند که تحقق نماز وابسته ی به وجود آن شرایط بوده و از نبود آن شرایط نبود مشروط ( نماز ) لازم می آید. از دید غالب مذاهب پنج گانه وقت، طهارت از حدث و خبث، ستر عورت، استقبال قبله، مکان و ترک کردن مبطلات نماز، شرایطی هستند که صحت نماز یومیه متوقف بر تحقق آن ها می باشد. اجزاء نماز اموری هستند که نماز بدون آن ها محقق نمی شود؛ این أجزاء عبارت…

چکیده: «دین و دنیا» از مباحث موردعلاقه‌ی متألهان و فلاسفه‌ی‌ دین است و به همین رو با بی‌اعتنایی جامعه‌شناسان دین مواجه بوده است. این مقاله در گام نخست و در راستای مقابله با رویکردهای تحویلی در مطالعات دین، درصدد رفع برخی از این بی‌اعتنایی‌های آسیب‌رسان است و تلاش دارد نیاز مبرم جامعه‌شناسی دین به این مباحث را آشکار سازد و جایی را برای آن در فصول مقدماتی مطالعات جامعه‌شناختیِ دین باز نماید. این تلاش هم‌چنین برای نیل به درک صائب و روشن‌تری از مفهوم عرفی شدن، که انطباق بیش‌تری با بنیان‌‌های آموزه‌ای اسلام و شرایط اجتماعی ایران داشته باشد، انجام‌…

چکیده: اهمیت و ارزش اثباتی اقرار، در میان ادله اثبات حق و دعوی، بر كسی پوشیده نیست و به دلیل عقل و شرع اقرار شخص عاقل به زیان خویش نافذ بوده و اقرار كننده به مفاد اقرار خود ملزم می‏شود. در مورد نفوذ اقرار شخص سالم، هیچ‏گونه نزاعی میان فقیهان و حقوقدانان وجود ندارد ولی در مورد اقرار مریض (در مرض موت) اختلاف شده و میان دانشمندان مذاهب پنج‏گانه فقهی در اسلام، نظراتی گوناگون به چشم می‏خورد. نگارنده در این نوشتار نظر به اهمیت موضوع،‌ ضمن بیان معنای اصطلاحی مریض و منشأ نزاع در حكم اقرار مریض به بیان اقوال…

چکیده «نماز تراویح نزد اهل سنت، نمازهای مستحبی شب های ماه رمضان است که از مستحبات مؤکد است و پیامبر(ص) برای معطر کردن فضای معنوی خانه و ایجاد محیطی به دور از مشغله برای خلوت با خدا و راز و نیاز با او، اصرار داشت که این نمازها همچون سایر نمازهای مستحبی در خانه و به دور از جماعت برگزار شود و آنگاه که دید مردم رغبت دارند که این نمازها را به امامت او برگزار کنند، آنان را از این عمل بازداشت. اما پس از او، عمربن خطاب مردم را به اقامه این نمازها در مسجد و به جماعت…

چکیده در نظام سیاسی غرب درباره حکومت و ارتباط و تعامل مردم با آن، دو دیدگاه و نظریه وجود دارد: نظریه دموکراسی و نظریه حق الهی مسیحی. همچنان که در اسلام با دو نگاه اهل سنت و امامیه مواجهیم؛ طرفداران نظریه دموکراسی یا اصلا به حق شورش علیه حکومت قائل نیستند و یا انکه چنین حقی را تنها برای مجموع ملت جایز می شمارند. در نظریه الهی مسیحی اطاعت از حاکمان، لازم دانسته شده است. در نظریه اسلامی، بسیاری از فرقه و مذاهب، قیام علیه فرمانروای بیدادگر و عزل او را جایز شمرده اند؛ هرچند که نگرانی از فراگیر شدن…

چکیده: نویسنده در سفری به مکه و مدینه، شاهد اذان گفتن برادران اهل سنت، یک ساعت قبل از طلوع فجر بوده است و پس از آنکه علت آن را از یکی از علمای بزرگ مکه جویا می شود، وی به روایتی در صحیح بخاری استدلال می کند که بلال در عصر پیامبر (ص) قبل از طلوع فجر اذان می گفته است. سپس نویسنده با بررسی روایت مورد اشاره و دیگر روایات اهل سنت، همچنین آراء فقیهان مذاهب اهل سنت به این نتیجه می رسد که اذان قبل از طلوع فجر در روایات، تنها در ماه رمضان اتفاق افتاده و برای…

آمین به چه معنا است؟ آمین؛ واژه ­ای است که معمولا در پایان دعا گفته می­ شود و شخص با گفتن آن، از خداوند درخواست استجابت دعا می­ کند؛ یعنی خدایا! دعای مرا اجابت کن.1 ابن عباس از پیامبرخدا (صلی الله علیه و آله) پرسید: «آمین» به چه معناست؟ حضرت فرمودند: آمین، یعنی «اجابت کن دعایم را !»2 کلمه یاد شده در قرآن کریم تنها یک بار و آن هم در سوره مائده و به معنای «قصد» آمده است؛ (وَ لا آمِّینَ الْبَیْتَ ا3لْحَرامَ یَبْتَغُونَ فَضْلاً مِنْ رَبِّهِم).4 پیشینه آمین آغاز انتشار این واژه در جهان، از زبان عبری است؛…

چکیده با توجه به كثرت موارد اختلاف بین شیعه و سنی در مبحث نماز، در مقاله حاضر 12 مورد از مهمترین موارد اختلاف بین مذاهب پنجگانه فقهی (امامیه «جعفری»، حنفی، مالكی، شافعی و حنبلی) را در باره نمازهای واجب یومیه از قبیل اوقات نماز، اذان و اقامه، تكتُف و… مورد بررسی قرار داده و نظرات فقهای پنج مذهب را به تفكیك آورده ایم. هدف از نگارش این مقاله، آشنایی با موارد اختلاف و بیان نظرات فقهای مذاهب خمسه در موارد اختلافی مساله نماز می باشد و به لحاظ رعایت اختصار، غالباً از ذكر ادله مربوط به هر مذهب صرف نظر…

چکیده: یکی از مسائل و موضوعاتی که اجمالاً مورد تأیید و توافق فرق مسلمان می‌باشد، این است که پیامبر اکرم (ص) در تشریع احکام الهی به‌ویژه در عرصه‌های اجتماعی نقش داشته است، ولی چگونگی ایفای نقش، مبانی، کیفیت و گستره‌ی آن مورد بحث می‌باشد. رساله حاضر در پی آن است که به این مهم بپردازد و مشروعیت اختیارات پیامبر اکرم (ص) در تشریع احکام را تبیین و مورد بررسی قرار دهد. در این بررسی با سه دیدگاه مواجه می‌باشیم. اول: مخالفان تشریع توسط پیامبر اکرم (ص) دوم: موافقان مشروط و محدود به قلمروهای اجتماعی و سیاسی؛ و سوم: نگاهی که…