چکیده: هدف تحقیق حاضر عبارت است از: بررسی اوضاع و احوال اجتماعی دوران امام هادی (ع)، روشن نمودن وضعیت جریانهای اجتماعی آن عصر و روابط آنها با شیعیان. روش تحقیق، تحقیق تاریخی با تکیه بر منابع دستاول در کنار بهرهگیری از تحقیقات جدید است. خلفای این دوره، بعد از سال 232 ه ق، میخواستند بهعنوان رهبر سیاسی _ مذهبی جامعه عرضاندام کنند، بنابراین به کمک اهل حدیث و ترکان اقدام به سرکوبی شیعیان و تحت فشار قرار دادن آنان کردند؛ سختگیرترین آنها متوکل ضمن احضار امام هادی (ع) به سامرا، فرامین تحقیرآمیزی علیه معتزله، شیعیان و اهل ذمه صادر کرده،…