پایان-نامه

چکیده: اهل‌بیت عصمت و طهارت (ع) به‌عنوان حاملان و وارثان قرآن، مهم‌ترین و ارزشمندترین تفسیرها را پس از رسول خدا (ص) بیان داشته‌اند؛ و می‌توان گفت: اصلی‌ترین رسالت ائمه‌ی معصومین (ع) تبیین، تفسیر و بیان مقاصد و معارف آیات قرآن و روشن گری و هدایت مردم می‌باشد. تحقیق حاضر تلاشی است در جهت برگشت به «قرآن و عترت» و بازشناسی مقام والای خاندان عصمت و طهارت _ با تأکید بر میراث تفسیری اهل‌بیت (ع) _ که در آن ابتدا به معنی «اهل‌بیت» از دیدگاه اهل سنت می‌پردازد و نتیجه می‌گیرد که: اصطلاح «اهل‌بیت» در زمان رسول خدا خاص خمسه‌ی طیبه…

چکیده: رساله حاضر تحت عنوان وجوه و نظایر و غریب قرآن در آثار اهل‌بیت (ع) می‌باشد که از سه فصل با عنوان کلیات، وجوه و نظایر در آثار اهل‌بیت (ع) غریب قرآن در آثار اهل‌بیت تشکیل شده است. در فصل کلیات به بیان مسئله و جنبه‌های مجهول و مبهم مسئله همچنین پیشینه وجوه و نظایر در قرآن و پیشینه و اهمیت موضوع غریب قرآن، وجوه از نظر لغوی، نظایر از نظر لغوی، معنای وجوه و نظایر در اصطلاح، معنای غریب در لغت و معانی اصطلاحی غریب قرآن می‌پردازد. در فصل دوم به وجوه و نظایر در آثار اهل‌بیت (ع) می‌پردازد…

 چکیده: در این نوشتار، با عنایت به آیات الهی قرآن مجید و نیز روایات پیامبر اعظم (ص) و معصومین (ع) نگاهی عمیق و نیز جدیدتر از آنچه که در منابع و کتب گذشته بوده، در پی تبیین رابطه‌ی حکم کلی صدق و کذب بوده و دیدگاه‌های مختلف را تقریر و عرضه نموده‌ایم. اگر آیات قران را بکاویم و یا سخنان معصومین (ع) را درباره «صدق و کذب» کنار یکدیگر قرار دهیم، دریافت عمیقی از ماهیت، کارکرد و جایگاه صدق به‌عنوان یک صفت پسندیده اخلاقی – فطری از یک‌سو و آفات و مضرات کذب از سوی دیگر به دست می‌آوریم. در…

چکیده: ائمه (ع) در شرح واژگان قرآن روش‌های مختلفی داشتند: اکتفا به ذکر کلمه مترادف واژه بدون توضیح اضافی، ذکر معنا همراه با مطالبی در شرح آن (آوردن مصداق یا تأویل آیه) یا برای پی بردن به معنا و ریشه کلمه از آیات دیگر قرآن بهره می‌بردند (روش تفسیر قرآن به قرآن) لغویون هم به علوم لغت توجه داشتند: به لهجه قوم عرب و تطورات معنایی لغت در طول زمان، توجه ب واژگان غیرعربی (معرب)، چگونگی پیدایش ویرایش واژگان (وضع و اشتقاق)، اشعار عرب و سایر علوم مربوطه به‌طوری‌که می‌توان گفت تشابهات بین هردو فراوان است چون با بررسی متوجه…

چکیده: اخلاق زیست‌محیطی یکی از زیرمجموعه‌های اخلاق کاربردی در علم فلسفه به شمار می‌رود که در دهه‌های اخیر اهمیت بیشتری نسبت به گذشته پیدا کرده است؛ چراکه زندگی و سلامت جانداران در معرض خطر بحران زیست‌محیطی کنونی قرار گرفته است. با گذشت زمان ابعاد این فاجعه از انسان‌ها فراتر رفته و حیوانات و گیاهان و عناصر زیست‌بوم را هم تحت تأثیر خود قرار داده است. اندیشمندان و بزرگان علم راهکارهای بسیاری برای برون‌رفت از این بحران پیشنهاد داده‌اند که یکی از آن راهکارها اخلاق می‌باشد. در این رساله به بررسی نقش اخلاق در حل بحران محیط‌زیست پرداخته‌ایم؛ اما اینکه اخلاق…

چکیده: دست یافتن به معنی و تفسیر صحیح قرآن از دو راه تدبر در کتاب الهی و مراجعه به عترت پیامبر اکرم (ص) امکان‌پذیر است. در این راستا دانش مفردات قرآن ازاین‌جهت اهمیت دارد که محقق به معانی واژه‌های قرآنی در زمان نزدیک نزول قرآن و سیر تطوّر معنایی آن‌ها در طول زمان دست‌یافته و فهم مراد الهی را برای او میسّر می‌سازد. از دیگر سو ائمه‌ی معصوم‌(ع) با راهنمایی‌های خود و با در نظر گرفتن نیاز جامعه راه را آسان نموده‌اند و پیروی از کلام ایشان در دانش مفردات دست‌یازیدن به ریسمان محکم الهی است؛ بنابراین بر هر پژوهشگری…

چکیده: در این پژوهش کوشش شده است، ارزیابی تطبیقی بین آنچه معصومین (ع) در مورد مفردات سوره نساء بیان کرده‌اند و معنایی که لغویان از این واژه‌ها ارائه داده‌اند صورت گیرد. بررسی‌ها در این تحقیق نشان می‌دهد، توضیحات معصومین (ع) در تبیین مفردات قرآن کریم، در مواردی تنها ناظر به همان معنای لغوی و عرفی واژگان است و در مواردی به روش‌های گوناگون (تبیین اصطلاحات، بیان مصداق و …) صورت گرفته است.

چکیده: از جمله‌ی مهم‌ترین و بحث‌برانگیزترین شاخه‌های توحید، موضوع اسماء و صفات خداوند متعال است. معتزله، از مهم‌ترین مکاتب اسلامی، مدعی اخذ معارف در توحید و عدل از امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب (ع) است. عقاید دانشمندان معتزله در موضوع اسماء و صفات را می‌توان طور خلاصه این‌گونه بیان کرد: 1. نفی صفات و عینیت آن‌ها با ذات، 2. سلب اضداد از ذات خداوند 3. نظریه‌ی حال، 4. نیابت ذات از صفات. با بررسی روایات می‌یابیم که امیرالمؤمنین (ع) و اهل‌بیت (ع)، به نفی صفات از ذات خداوند متعال و خروج از دو حدّ تعطیل و تشبیه در مورد خداوند قائل…

چکیده: این پژوهش، سخنان اهل‌بیت (ع) را در مباحث اعجاز قرآن محور قرار داده است؛ تا در این راستا جنبه‌هایی از اعجاز این کتاب شریف مورد بررسی قرار گیرد. در باب اعجاز قرآن سؤالاتی مطرح است؛ از جمله این‌که راز تنوع معجزات پیامبران در چیست؟ تفاوت قرآن با معجزات سایر پیامبران به چه جهت است؟ چگونه می‌توان اعجاز قرآن را به اثبات رساند؟ قرآن از چه جهاتی معجزه است؟ پاسخ به این پرسش‌ها چارچوب این پژوهش را تشکیل می‌دهند. فصل اول کلیات پژوهش است و فصل دوم بیان می‌کند که اهل‌بیت (ع) تفاوت معجزات پیامبران را تناسب آن با علوم…

 چکیده: اندلس به‌عنوان غربی‌ترین منطقه از سرزمین‌های اسلامی از جایگاه و اهمیت ویژه‌ای نزد مسلمانان برخوردار بوده و همانند دیگر مناطق مورد توجه گروه‌ها و فرقه‌های مختلف از جمله شیعیان قرار داشت، اما به دلیل سلطه امویان بر آنجا و دشمنی آنان با علویان و جریان‌های منسوب به آن‌ها و نیز گسترش مذهب مالکی، اندیشه‌های شیعی با سرکوب شدید مواجهه شده و اجازه ظهور و بروز نمی‌یافتند. در چنین فضایی دانشمندان هم یا به دلیل هم‌فکری با جریان سیاسی، مذهبی حاکم و یا به خاطر ترس از آن توجه چندانی به اندیشه‌های شیعی و گرایش به‌سوی اهل‌بیت (ع) نداشتند؛ اما…

چکیده: اهل‌بیت (ع) به‌عنوان جامع علوم انبیاء، در پاره‌ای از روایات خویش به بیان بخش‌هایی از کتب انبیاء سلف پرداخته و در اتجاجاتشان با اهل کتاب، به کتب آنان استناداتی داشته‌اند. پژوهش پیش رو به دنبال تشکیل مجموعه‌ای از منقولات ائمه (ع) از تورات و انجیل و تطبیق آن با عهدین کنونی است. این پژوهش در گام نخست روشن می‌کند که تورات و انجیل اصیل، نزد ائمه (ع) موجود بوده و با آنچه نزد اهل کتاب بوده تفاوت داشته است؛ اگر چه در برخی از احتجاجات خویش درباره کتب آنان نیز اظهارنظر کرده‌اند که از نتایج این استنادات، روشن شدن…