پایان-نامه

چکیده: به جرأت می‌توان ادعا کرد که دستاورد‌های نقدی معاصر کارکرد بهتری در نشان دادن اعجاز بلاغی متون دینی و ادبی دارند. «انسجام» به مناسبت‌هایی اشاره دارد که به کلام یکپارچگی و وحدت می‌بخشد و آن را به مثابه یک متن، از مجموعه‌ای از جملات جداگانه و نامربوط متمایز می‌سازد. این ابزارها مناسباتی بین عناصر متن ایجاد می‌کنند که باعث می‌گردد یک متن از مجموعه به‌هم‌ریخته‌ای از جملات و عبارات متمایز گردد. یافتن این پیوند‌ها منجر به درک زیبایی و بلاغت متن می‌شود که در متون دینی اعم از قرآن کریم و نهج‌البلاغه نشان دادن بلاغت و فصاحت والای کلام…
چکیده: احمد‌بن‌محمد‌بن‌عیسی اشعری از اصحاب امام رضا (ع)، امام جواد (ع) و امام هادی (ع) و از راویان بزرگ شیعه در قرن سوم هجری به شمار می‌رود. همه‌ی فقها و همه‌ی علمای رجال درباره‌ی وثاقت ایشان اتفاق نظر داشته و کمترین شک و تردیدی در این‌باره وجود ندارد. از این‌رو، تحقیقی با عنوان «آرا و اندیشه‌های کلامی احمدبن-محمدبن‌عیسی‌اشعری» صورت پذیرفته است. بی‌تردید نقل روایات اعتقادی توسط راوی شیعی، نشان‌دهنده‌ی پذیرش صدور و مضمون روایت از سوی وی می‌باشد؛ بنابراین، سعی شد تا با مطالعه و بررسی روایات اعتقادی احمد‌‌بن‌محمد‌بن‌عیسی، اندیشه‌ها و نظرات اعتقادی وی به دست آید. هدف این تحقیق،…
چکیده: این نوشتار با استفاده از منابع تاریخی معتبر به تجزیه و تحلیل شخصیت والای مالک اَشتر و ارتباط عمیق ایشان با امام علی (ع) و تأثیرات وی در وقایع دوران خلافت و زمامداری حضرتش می‌پردازد. نویسنده به دنبال تبیین جایگاه و عملکرد مالک اَشتر و خاندان او به لِحاظ سیاسی، اجتماعی، نظامی، فرهنگی و اعتقادی بوده و نقش خاندان وی در تثبیت عقاید شیعه و نهادینه کردن فرهنگ تشیع در نیمه قرن اوّل هجری را منعکس می‌سازد. این تحقیق در پنج فصل تدوین یافته است. در فصل اوّل وی با مروری کوتاه در زندگانی مالک اَشتر و خاندان ایشان،…
چکیده: در این پژوهش، اندیشه‌های کلامی احمد بن محمد بن خالد برقی بر اساس روایات اعتقادی نقل شده از وی، بررسی می‌گردد.ایشان از راویان شناخته شده‌ی شیعی در قرن 2 و 3 هجری قمری و از خاندان شیعی بزرگی است. وی در قم به دنیا آمده و تحصیلات خود را در این دیار ادامه داده است.در این بخش ، پیرامون معرفت، کیفیت، زمان و مکان آن مباحثی مطرح گردید.در مورد عقل،ماهیت عقل و عقل انبیاء روایاتی ازایشان نقل شد. سپس به شناخت خداوند، کیفیت و اقسام آن، یکتایی خداوند و اوصاف او پرداخته شد. روایات احمد برقی در بحث خداشناسی…
چکیده : در تحقیق حاضر سعی شده توضیحاتی درباره نقش و جایگاه عمار بن یاسر در حوادث تاریخی صدر اسلام بیان گردد. در این نوشتار حاضر این سؤال را مطرح می‌سازد که آیا عمار به یاسر معروف به ابویقظان، یکی از صحابه بزرگ پیامبر (ص) و از یاران و مشاوران نزدیک امام علی (ع) در حوادث تاریخی صدر اسلام تأثیرگذار بوده است؟ نگارنده با بررسی زندگی عمار در دوره پیامبر (ص) تا سال 37 ه.ق نقش او را در حوادث و وقایع مورد بررسی قرار می‌دهد. اهداف: بررسی نقش و جایگاه عمار بن یاسر در حوادث تاریخی صدر اسلام. روش…
چکیده: در تحقیق حاضر سعی شده است توضیحاتی درباره‌ی شخصیت مالک اشتر نخعی و چگونگی اسلام آوردن، رابطه و تأثیرگذاری مالک اشتر در تاریخ اسلام در دوره‌ی پیامبر (ص) در سال هشتم هجرت و نقش او در گرایش قبایل بزرگ یمنی (مِذحَج و هَمدان) به اسلام، نقش و جایگاه مالک اشتر در عصر سه خلیفه‌ی اول؛ عصر خلافت ابوبکر بن ابی قُحافه از سال 11 _ 13 هجری قمری، عصر خلافت عُمر بن خَطاب از سال 13-23 هجری قمری، عصر خلافت عُثمان بن عَفان از سال 23 _ 25 هجری قمری و نقش و جایگاه مالک اشتر در عصر حکومت…
چکیده: اخبار راویان و محدثان غیر امامی از امامان، بخشی از منابع حدیث امامیه را به خود اختصاص داده است که گاه آموزه‌ها و مفاهیمی را به ارمغان آورده‌اند. راویان زیدیه به‌عنوان یکی از فرق شیعه غیر امامی تأثیر قابل ملاحظه‌ای در حدیث امامیه دارند. از این‌رو، این امکان وجود دارد که در یک نگاه کلی با بازشناسی موضوع روایات اینان، میزان راه‌یابی اخبار و نظرات آن‌ها را در منابع حدیث امامیه شناسایی کرد. اهمیت انجام این پژوهش در شناخت جریان‌های شیعی سده‌های نخستین و نیز آشنایی با تاریخ حدیث امامیه است. «تأثیر زیدیه بر حدیث امامیه» را می‌توان با…
چکیده: در میان اقوام عرب، کنیه‌ و لقب، جایگاه ویژه‌ای در معرفی فرد دارد و اطلاعات زیادی از فرد مورد نظر را در اختیار دیگران قرار می‌دهد. علی (ع)، صحابه بزرگ پیامبر (ص) و وصی اوست که بسیاری از القاب و کنیه‌هایش از طرف شخص رسول خدا (ص) به او اعطاء شده و بیانگر فضائل و مناقب اوست. دشمنان آن حضرت، در راستای منزوی کردن هرچه بیشتر این شخصیت طراز اول اسلام، برخی از القاب او را به نفع دیگران مصادره کردند و برخی دیگر از القاب را کم‌ارزش جلوه دادند. همچنین در مورد برخی از کنیه‌های آن حضرت تحریف…
چکیده: یکی از موضوعات مطرح در قرآن کریم، مسئله تعلیم اسماء به حضرت آدم (ع) است که حقیقت این اسماء و فلسفه تعلیم آن‌ها به حضرت آدم (ع)، مباحث بسیاری را میان مفسران پدید آورده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش تبیینی _ تحلیلی به بررسی این مسئله از دیدگاه قرآن و روایات پرداخته است. مراد از اسماء در این آیه آن است که آن‌چه خدا به حضرت آدم (ع) تعلیم نمود، نشانه و مظهری از وجود خداوند است که دارای سه ویژگی مهم می‌باشد: اولاً این‌ها حقایقی خارجی بوده و از ماهیت و جوهریت حقیقی برخوردار هستند؛ ثانیاً…
چکیده: جابر بن یزید جعفی کوفی (حدود 50 _ 128 ه.ق)، از اصحاب نامدار صادقین (ع) و از عالمان برجسته‌ی شیعه‌ی امامیه در اوایل قرن دوم هجری است. عمده فعالیت‌های علمی وی، در شاخه‌های حدیث، فقه و تفسیر بود و علاوه بر این‌ها، توجه ویژه‌ای به تاریخ اهل‌بیت (ع) و کلام شیعی داشت. این پژوهش به واکاوی شخصیت، جایگاه و تأثیر وی در علوم و معارف شیعه می‌پردازد. از این‌رو در قدم اول، برای شناخت بهتر شخصیت جابر، ضمن آشنایی با خاندان جعفی، تأثیرات فضای کوفه (زادگاه و محل سکونت وی) بر شکل‌گیری شخصیت او مورد بررسی قرار گرفته است….
چکیده: این پژوهش با سؤال اصلی رویکرد کلامی هشام بن حکم چیست؟ سه فرضیه را مورد آزمون قرار داده است که این سه فرضیه در چهار فصل ساماندهی شده است در فصل اول مفاهیم و کلیات طرح شده چون رویکرد کلامی هشام را عقلانی یافته است به تعریف عقل از دیدگاه‌های مختلف پرداخته است و به چگونگی ورود مسلمانان به مباحث کلامی در قرن اول و دوم هجری پرداخته است، چون هشام بن حکم با معتزلیان در تضاد و رقابت دائمی قرار داشته به چگونگی شکل‌گیری اعتزال و نحوه گسترش آن پرداخته شده است. در فصل دوم پژوهش به شرح…
چکیده: حجر بن عدی، از افراد سرشناس کوفه و از برجسته‌ترین رهبران شیعی بود که دو سال قبل از رحلت پیامبر (ص)، اسلام پذیرفت. در خلافت ابوبکر و عمر، حجر در فتوحات شرکت کرد و نقش مهمی را در این جنگ‌ها ایفا کرد چنانچه مرج‌ عذراء را که بعدها آرامگاهش شد، در هنگام فتح دمشق، فتح کرد. حجر در عصر خلافت عثمان، به دلیل شیوه‌ی حکومتی وی و والیانش در گروه معترضین نسبت به حکومت بود و تا جایی به انتقاد و سرزنش خلیفه پرداخت که به شام تبعید شد. در عهد خلافت امام علی (ع)، حجر موقعیت والایی یافت…