کوفه

چکیده: شهر کوفه در سرزمین عراق جنوبی در سال 17 ه زمان خلیفه دوم، توسط فرمانده سپاه اسلام سعد بن ابی وقاص پس از بازگشت از جنگ قادسیه در کنار شهر باستانی حیره، ساخته شد. این شهر بصورت پادگان شهر نظامی از قبایل متعدد عرب و موالی شرکت کننده در جهاد، به وجود آمد. اعراب که به دو گروه بزرگ شمالی و جنوبی تقسیم می‌شدند، در این شهر با همدیگر در رقابت بودند. به‌طوری‌که قدرت آن‌ها در ادوار مختلف جا به جامی‌گردید. پس هرکدام برای حفظ قدرت خود، دست به هرگونه اقدامی می‌زدند. کوفه از نظر سیاسی یکی از سه…

 چکیده: پیامبر اکرم (ص) اولین مفسر قرآن بودند بعد از ایشان صحابه‌ی آن حضرت به تفسیر قرآن پرداختند که با محوریت هریک از صحابه برجسته حضرت در شهرهای مختلف جلسات تفسیر برگزار شد و منجر به شکل‌گیری مدارس یا مکاتب تفسیری شد. از جمله این مدارس، مدرسه‌ی ابن عباس در مکه، ابی بن کعب در مدینه و ابوموسی اشعری در بصره است. ابن مسعود، به‌عنوان معلم قرآن در زمان عمر به کوفه فرستاده شد؛ وی جلساتی مبنی بر آموزش قرآن و قرائت آن در کوفه برگزار می‌کرد با تلاش‌های وی، قرائتش در این شهر شهرت یافت و مشهورترین قاریان کوفه…

 چکیده: تاریخ اسلام سرشار از رخدادها و تحولات گوناگونی است که بررسی زوایای خاصی از آن مثل جنبه‌های اجتماعی، می‌تواند به درک و تحلیل بهتر سیر دگرگونی‌های این مقطع از تاریخ کمک نماید. از این روست که بررسی و تبیین اوضاع اجتماعی یکی از کانون‌های حادثه‌خیز تاریخ سیاسی و اجتماعی اسلام یعنی شهر کوفه ضرورت تام می‌یابد. شهر کوفه به‌عنوان خاستگاه منازعات فرقه‌ای و چالش‌های اجتماعی، از زمان تأسیس در سال 17 ه. ق تا پایان دوره رونق سیاسی خود در دوره عباسیان، مکانی برای عرض‌اندام کوشندگان سیاسی و آوردگاه معارضه جناح‌های سیاسی و عقیدتی چونان: شیعه، خوارج، موالی، قحطانی‌ها،…

چکیده: کوفه از جمله شهرهایی است که در تحولات سیاسی و اجتماعی دوره خلفای راشدین و خصوصا دوران حکومت امام علی (ع) تأثیرات آشکاری داشته است. تاثیرِ ترکیبِ طبقاتی، جمعیتی در این شهر و بافت سیاسی، اجتماعی آن، در تحولات گوناگون سیاسی و اجتماعی دوران حکومت آن حضرت شایسته بررسی و تحقیق است. بر این اساس، تحولات سیاسی و اجتماعی دوران حکومت آن حضرت در کوفه دستمایه اجرای این مطالعه قرار گرفته است. برای حصول به اهداف پژوهش، برای این منظور با استفاده از منابع و ماخذ، بافت سیاسی و اجتماعیِ شهر کوفه و تحولات آن در حکومت حضرت علی…

چکیده: کوفه اردوگاهی نظامی بود که پس از فتح مدائن در سال هفده هجری به وسیله سعد بن ابی وقاص ساخته شد. سپس مردم از اطراف سرزمین‌های اسلامی به این شهر روی آوردند و کم‌کم از حالت اردوگاهی خارج شد و به صورت شهری مهاجرپذیر برای پیگیری فتوحات در ایران تبدیل شد. کوفه شهری نامتجانس و دارای طوایف و قبائل متعدد بود که قبیله‌ی واحدی به عنوان گروه حاکم در آن مطرح نبود. کوفه از یک سو همواره مرکز نهضت‌ها، امیدها و گاه کوشش‌های هماهنگ شیعیان و از سوی دیگر سبب درگیری، اختلاف، اشرافی-گری و سستی‌ها بود. عدم انسجام کوفیان…

چکیده: پژوهش حاضر، تحلیلی از ویژگی‌های اخلاقی مردم کوفه از زبان امیرالمؤمنین (ع) در نهج‌البلاغه است. این ویژگی‌ها دو گونه‌اند: مثبت و منفی، ویژگی‌های مثبت، از سخنان ستایش‌آمیز حضرت در مورد مردم کوفه و ویژگی‌های منفی، از بیانات نکوهش بار ایشان استخراج شده است. امام (ع) با ستودن ویژگی‌های مثبتی چون پیشتازی آنان در جهاد و اطاعت از اوامر امام (ع)، مردم را تشویق فرموده و با نکوهش ویژگی‌های منفی همچون حق گریزی، اختلاف و بازگشت به ارزش-های جاهلی، تلاش کرده مردم را به ترک آن‌ها ترغیب و بدین وسیله ناپسندی‌ها را اصلاح کند. در همین راستاست که امیرالمؤمنین (ع)،…

چکیده: مختار از آغاز نهضت خویش ایرانیان کوفه را به خونخواهی امام حسین (ع) فراخواند. ایرانیان با شوقی وصف‌ناپذیر به وی پیوستند. آنان در آغاز این نهضت، فداکاری و شجاعت فراوان از خود نشان‌ دادند. شکست سپاه شام و کشته شدن عبیدالله بن زیاد، فرمانده این سپاه و همچنین دستگیری و مجازات بسیاری از به وجود آوردندگان فجایع کربلا با همت و تلاش ایرانیان حاصل گردید. آنان به‌ دور از هرگونه طایفه‌گرایی و فرصت‌طلبی – که در کوفه رواج داشت – صادقانه در کنار رهبری نهضت تا آخرین لحظه وفادار ماندند. مخالفان این نهضت – که بیشتر اشراف کوفه و…

چکیده: مسلم (علیه السلام) در پنجم شوال سال 60 هجری به کوفه رسید و برای رعایت تدابیر امنیتی، مخفیانه وارد شهر شد. او پس از ورود به کوفه به خانه مختار ابو عبیده ثقفی رفت. شیعیان پس از مدتی نزد او آمدند و از وی به گرمی استقبال کردند. سپس حضرت مسلم (علیه السلام) نامه مولای خود امام حسین (علیه السلام) را برای آنان خواند. کوفیان سراپا گوش شدند و با اشتیاق به کلمات امام گوش می دادند. اشک در چشمان همگی آنان حلقه زده بود. سپس پیش آمدند و با فرستاده امام، بیعت کردند. به دنبال آن، حاضران نیز…

چکیده: جابر جعفی از اصحاب نامدار امام باقر (ع) و امام صادق (ع) و از بزرگ‌ترین علمای شیعه است که در زمان خود در شاخصه‌های علمی حدیث، تاریخ، فقه، تفسیر و کلام سرآمد بود و شرح احوال، آرا و آثار او در منابع رجالی شیعه و سنی و برخی از مآخذ پراکنده به‌تفصیل آمده و اخیراً تحقیقات جدیدی نیز پیرامون او صورت گرفته است. امام در باب او آنچه کمتر مورد پژوهش قرار گرفته، تأثیرات محیط پیرامونی بر شکل‌گیری شخصیت وی است. لذا این مقاله به بررسی تأثیر اوضاع سیاسی، اجتماعی، علمی و فرهنگی کوفه در شکل‌گیری شخصیت جابر بن…