فقهی

چکیده: زکات یکی از منابع و ظرفیت‌های موجود در جامعه اسلامی است. جامعه ایران نیز به‌عنوان یک جامعه اسلامی، این ظرفیت را در اختیار دارد. از این‌رو، بررسی جایگاه زکات و شیوه‌های بهره‌گیری اقتصادی از آن، در جامعه، ضروری به نظر می‌رسد. زکات دارای دو جنبه معنوی و مادی است، بر همین اساس دو کارکرد اساسی به همراه دارد. کارکردهای فردی زکات که عمدتاً به تقویت ایمان منجر می‌شوند و کارکردهای اجتماعی زکات که موجب ایجاد همبستگی‌های اجتماعی، تقویت روحیه مشارکت و … می‌شوند. به لحاظ اقتصادی، فقرزدایی به‌عنوان یکی از کارکردهای اجتماعی زکات، قابل بررسی است؛ و با توجه…
چکیده: رفاه اجتماعی و توسعه خدمات اجتماعی مورد توجه نظام‌های سیاسی و حکومت‌ها خصوصاً بعد از صنعتی شدن و بحران‌های انقلاب صنعتی و به‌ویژه در قرن بیستم قرار گرفت و نهایتاً مقدمه ظهور نظریه‌های رفاهی و دولت رفاه شد. در اسلام به‌عنوان دین خاتم، اندیشه‌های رفاهی مبتنی ‌بر نظریه‌های هستی شناسانه می‌باشد و توسعه و رفاه اجتماعی به‌عنوان مقدمه رشد و تعالی معنوی انسان مطرح و مورد تأکید می‌باشد، در تفکر دینی در اسلام حکومت عهده‌دار توسعه، عمران و رفاه اجتماعی است و برای تأمین این هدف؛ نظام تأمین مالی و هزینه‌کرد رفاهی مورد توجه قرار گرفته و منابع مالی…
چکیده: رفاه اجتماعی و توسعه خدمات اجتماعی مورد توجه نظام‌های سیاسی و حکومت‌ها خصوصاً بعد از صنعتی شدن و بحران‌های انقلاب صنعتی و به‌ویژه در قرن بیستم قرار گرفت و نهایتاً مقدمه ظهور نظریه‌های رفاهی و دولت رفاه شد. در اسلام به‌عنوان دین خاتم، اندیشه‌های رفاهی مبتنی ‌بر نظریه‌های هستی شناسانه می‌باشد و توسعه و رفاه اجتماعی به‌عنوان مقدمه رشد و تعالی معنوی انسان مطرح و مورد تأکید می‌باشد، در تفکر دینی در اسلام حکومت عهده‌دار توسعه، عمران و رفاه اجتماعی است و برای تأمین این هدف؛ نظام تأمین مالی و هزینه‌کرد رفاهی مورد توجه قرار گرفته و منابع مالی…
چکیده: حُلی در اصطلاح سنگ و فلزات ساخته شده‌ای است که با آن‌ها آرایش صورت می‌گیرد. زکات حلی یکی از مباحث مهم فقه الزکاه است که علما بر وجوب و عدم وجوب آن خصوصاً نسبت به زیورآلات زنان اختلاف دارند. فقهای مذاهب اربعه دیدگی‌های خود را در با توجه به آیات قرآن و احادیث نبوی بیان می‌کنند حنفیه به وجوب زکات زیورآلات قائل هستند مادام که به حد نصاب برسد؛ اما شافعی، حنبلی و مالکی قائل به عدم وجوب زکات زیورآلات هستند. البته برای عدم تعلق زکات به زیورآلات شروطی را در نظر گرفته‌اند: 1) زیورآلات مباح باشد. 2) برای…
چکیده: زکات از فرایض دین اسلام است که آثار و برکات فراوانی دارد. این پژوهش به آثار اجتماعی زکات از منظر قرآن کریم و کتاب شریف کافی می‌پردازد. زکات در جامعه تعادل ایجاد می‌کند و مانع فاصله‌های طبقاتی و فروپاشی اجتماع می‌شود؛ دشمنان داخلی (منافقان) را به جامعه می‌شناساند تا مانع اقدامات سوء آنان شوند؛ بنیه‌ی دفاعی جامعه را قوی می‌کند و چشم طمع بیگانگان را کور می‌کند و در هنگام نبرد با دشمنان، جبهه‌ها و مجاهدان اسلام را تا حدّ زیادی تأمین می‌کند؛ انگیزه‌های گرفتن ربا را از بین می‌برد؛ حسد و کینه‌ای را که در دل فقرا نسبت…
چکیده: پژوهش حاضر درصدد بررسی فقهی زکات پول در فقه امامیه است. زکات، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین واجبات مالی در اسلام که یک عمل عبادی نیز هست، به دلیل بیان موارد آن در احادیث، محدود به نُه مورد گشته است، اما از طرفی تغییراتی که در شیوه معامله و داد و ستد مردم صورت گرفته است، موجب شده تا دو مورد از نُه موردی که مشمول حکم وجوب زکات می‌گردد (طلا و نقره یا همان نقدین)، در عصر ما مطرح نباشد.
چکیده: زکات به‌عنوان یک فریضه الهی از فروع دین است که دارای اهمیت خاصی در دین اسلام می‌باشد و آثار پرداخت آن از منظر علومی چون فقه، علوم اقتصادی، اجتماعی، اخلاقی و تربیتی و … قابل بررسی است. زکات در اصطلاح فقهی به‌عنوان نوعی مالیات شرعی است که از طرف شارع مقدس مقدار، نصاب و نوع مصرف آن مشخص شده، و در قرآن به کلیات آن تصریح شده است.
چکیده: این رساله شامل یک مقدمه و سه فصل می‌باشد. فصل اول: این مطلب که نماز جمعه در تاریخ اسلام چه سیری داشته و آیا منعقد می‌شده یا نه؟ و در صورت اقامه چه کسانی متصدی آن بوده‌اند، مسئله‌ای است که روشن شدن آن به فهم مواضع فقهی علماء اسلامی و چگونگی اتخاذ و تدوین آن مواضع کمک می‌کند. فصل دوم: یکی از مباحث مهمی که در مورد نماز جمعه وجود دارد و تقریباً عامل عمده‌ای است که مواضع فقهی علماء امامیه و اهل سنت را در مورد نماز جمعه از یکدیگر ممتاز می‌کند این است که آیا نماز جمعه…
چکیده: تردیدی در اهمیت برقراری نماز جمعه در اصلاح فرد و اجتماع وجود ندارد. حکم تکلیفی این امر الهی در اذهان عموم مردم متدین به‌تبع فتوای جمعی عظام وجوب تخییری در زمان غیبت است. این پایان‌نامه مروری دارد بر برخی از آیات قرآنی مربوط به نماز جمعه و روایات معصومان علیهم‌السلام نصوص فقهی مرتبط و سه نظریه مهم یعنی نظریه حرمت و وجوب تخییری و وجوب تعیینی نماز جمعه در زمان غیبت را همراه با ادله مطرح شده بازخوانی می‌کند. دلایل مطرح شده توسط قائلان حرمت را سست و ضعیف می‌داند و اعتقاد دارد قائلان بزرگوار قول تخییری نیز برای…
چکیده: جایگاه سنت به‌عنوان دومین منبع استنباط احکام فقهی نمایانگر اهمیت ویژه‌ی آن به‌عنوان مدرک مهم استخراج قوانین شرع می‌باشد. اندیشمندان فقه و اصول برای رجوع به احادیث فقهی با دقت خاصی سند و دلالت آن‌ها را مورد کنکاش قرار می‌دهند تا حکم فقهی به دست آمده حجیت قاطع داشته باشد و پژوهش حاضر نیز به بررسی سند و دلالت احادیث فقهی طلاق رجعی می‌پردازد که اهمیت موضوع به‌طور وضوح در جامعه و خانواده‌های گرفتار به طلاق احساس می‌شود. ابتدا کلیات بحث در خصوص شناخت واژه‌ها و اصطلاحات خاص موضوع و مباحث حدیث‌شناسی برای استناد فقهی مطرح می‌گردد، سپس احادیث…
چکیده: بررسی تأثیر نشوز مرد در طلاق، محتاج تبیین نشوز مرد و ویژگی‌ها، ماهیت و حدود مترتب بر آن است. به بیان دیگر، نشوز مرد ذاتاً و ابتداً و حسب مورد، در خصوص عدم هم‌خوابگی و عدم پرداخت نفقه صدق می‌کند اما در واقع موارد دیگری را هم شامل می‌شود. نشوز مرد در مواردی که کراهت و خودداری از انجام وظایف زناشویی و سوءاستفاده از قدرت و اختیارات قانونی و شرعی از سوی زوج باشد مطرح می‌گردد و همچنین شامل دو قسمت می‌شود که قسمت اول آن نشوز مرد از تکالیف مالی نسبت به زوجه (عدم پرداخت نفقه و…) و…
چکیده: این رساله در دو بخش حقوق مالی و حقوق غیرمالی زن پس از طلاق مورد مطالعه قرار می‌گیرد. بخش اول به حقوق مالی زن پس از طلاق اختصاص می‌یابد. در این بخش، در فصل اول و دوم تحت عناوین حقوق مالی زن پس از طلاق نفقه و ارث زن پس از طلاق رجعی و طلاق بائن ضمن بررسی این دو نوع طلاق نفقه و ارث زن پس از هر دو نوع طلاق به‌طور جداگانه مورد بررسی قرار می‌گیرد فصل سوم و چهارم مربوط به حقوق مالی زن پس از هر دو طلاق رجعی و بائن به‌طور مشترک است در…