فقهی

چکیده: یکی از شرایط قصاص، انتفاع ابوت است لذا پدر در قتل فرزند قصاص نمی‌شود بلکه قصاص تبدیل به دیه و تعزیر می‌شود کفاره نیز سر جای خود باقی می‌ماند. شیوه قتل و انگیزه قتل نیز تأثیری در این حکم ندارد. دلیل عدم قصاص پدر، روایات و اجماع می‌باشد. فقهای عامه چون ملاک حکم را ولادت می‌دانند، به مقتضای معنای والد، مادر و اجداد پدری و مادری را نیز مشمول حکم دانسته‌اند ولی امامیه به مورد نص اکتفا کرده‌اند، البته بنا به صدق عرفی و اجماع فقها، جد پدری نیز در حکم پدر است. در مورد قصاص مادر نیز فقهای…

 چکیده: در این رساله با هدف بیان تمایز نظر آیت‌الله خوئی در قصاص نفس با قول مشهور، تلاش شده است تا ضمن بیان بارزترین مصادیق اختلافی قصاص نفس، احکام و آثار این موراد بررسی و تبیین شود؛ در این راستا با تکیه بر منابع و مباحث فقهی، ده مورد از مصادیق اختلافی بازشناسی شد که عبارتند از سرایت جراحت عمدی به نفس،‌ اکراه بالغ به قتل، اذن در قتل توسط مقتول، تداخل دیه عضو در دیه نفس، قتل کودک توسط بالغ، قصاص قاتل مست، قتل در فراش، تعارض اقاریر در اثبات قتل عمد، وراث حق قصاص و عدم جواز قصاص…

چکیده: بررسی قاعده عشرت به معروف زوجین که عنوان این پایان‌نامه را به خود اختصاص می‌دهد در مقام بیان اصول و رفتارهایی است که آرامش و حمایت دو جانبه و تفاهم میان زن و شوهر را تأمین نموده و موجب تحقق سکون و آرامشی است که خداوند متعال در قرآن کریم، خانواده را بر مبنای آن شکل داده است. قرآن کریم در آیه 19 سوره نساء، معیار و ملاک رفتار زوجین با یکدیگر را، معاشرت به معروف دانسته و در این راستا حقوق و تکالیفی را برای هر یک از آنان، در مقابل دیگری تعیین می‌نماید. این پایان‌نامه که با…

 چکیده: مفهوم مسئولیت کیفری و عوامل رافع آن‌یکی از مهم‌ترین مسائل حقوق کیفری می‌باشد که از جمله عوامل رافع، اشتباه است که به دو نوع حکمی و موضوعی تقسیم و اشتباه حکمی یعنی فعل یا ترک فعلی که فرد از جهت جهل به حکم واقعی انجام دهد درحالی‌که عنوان مجرمانه داشته و از دیدگاه حقوق جزای عرفی با توجه به قاعده معروف «جهل به قانون رافع مسئولیت نبوده» ادعای اشتباه حکمی از سوی مرتکب قابلیت استماع نداشته و اشتباه موضوعی یعنی انسان در نفس عملی که مرتکب می‌شود مشتبه باشد و اگر در جرائم عمدی حادث شود تأثیر آن برحسب…

 چکیده: یکی از عواملی که سبب می‌شود امر به معروف و نهی از منکر به خوبی اجرا نشود عدم توجه به عرف‌ها و درک نادرست از معروف‌ها و منکرها در هر جامعه می‌باشد. برای شناخت مفهوم معروف و منکر و شیوه‌های درست از نادرست، نیازمند معیاری برای درستی و نادرستی آن هستیم. از آنجایی که مسائل و موضوعات عرفی، یکی از مواردی است که به اقتضای زمان و مکان و آداب و رسوم اجتماعی تغییر و تحول پیدا می‌کند، پس برای اجرای معروف و منکر در هر جامعه‌ای، شناخت و درک عرف آن جامعه ضروری می‌باشد؛ تا بدین‌وسیله تعریف مناسبی…

چکیده: نظام حقوقی اسلام علیرغم پذیرش «اصل قصاص» در جرائم علیه تمامیت جسمانی اشخاص، همواره بر اصل مهم‌تری که همانا برتری عفو و گذشت بر انتقام است، تأکید کرده است. با توجه به مراتب فوق، اهمیت بررسی علل سقوط قصاص یعنی عوامل که علیرغم تحقق و ثبوت قصاص موجب زایل شدن آن می‌گردند، روشن می‌گردد. در این رساله با استناد به نظریه‌های فقیهان و حقوقدانان و همچنین رویه قضائی و مجموعه قوانین جزائی علل سقوط قصاص از قبیل عفو، صلح، ارث قصاص، فوت قاتل و … مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته و موارد سکوت، نقص، اجمال یا تعارض قوانین…

 چکیده: یکی از نهادهای کیفری اسلام قصاص است که به معنای استیفای اثر جنایت تبهکار است؛ و در واقع کیفری است که متناسب با جنایت جانی بر او وارد می‌شود؛ و این جنایت ممکن است به نفس یا اعضای بدن انسان وارد گردد. مهم‌ترین هدف تشریع قصاص، ابقا زندگی و حیات بشر است. ثبوت و اجرای کیفر قصاص منوط به وجود شرایطی است که فقدان هر یک از آن‌ها می‌تواند مانع اجرای قصاص گردد. رساله حاضر شامل شش فصل است که فصل اول به شرح مفردات و تعریف مسئله اختصاص یافته است. فصل دوم مسئله قصاص را در اقوام و…

 چکیده: در این پژوهش با بیان ماهیت ارتداد از نظر لغوی و اصطلاحی و کاربردهای آن در قرآن و روایات، مفهوم ارتداد از دیدگاه امامیه روشن شده است. در ادامه به بیان جایگاه بحث در تاریخ و پیشینه تاریخی از منظر ادیان الهی و انسانی به راهکارهای مقابله پرداخته‌ شده است. بعد در موجبات ارتداد به عوامل اصلی جرم اشاره کرده است. در بحث انواع ارتداد در فقه امامیه رسیدگی کرده است. در ادامه شرایط تحقق ارتداد،‌احکام ارتداد، ‌حکم استتابه و توبه در ارتداد فطری را توضیح داده است. در آخرین بحث فلسفه مجازات مرتد وعدم انعطاف‌پذیری اسلام نسبت به…

چکیده: واژه «ارتداد» در لغت به معنای «رجوع و بازگشت» و در اصطلاح فقيهان به معنای «اختيار کفر بعد از اسلام آوردن» است. در فقه اماميه ارتداد بر دو قسم «فطری» و «ملّی» است؛ ولی در فقه مذاهب چهارگانه، تنها يک قسم و با احکامی همانند مرتد ملّی مطرح می‌باشد. با وجود اتّفاق نظر در معنای مرتد ملّی، فقهای اماميه در تعريف مرتد فطری اختلاف نظر دارند. در اين نوشتار، ضمن بيان اختلاف مذکور، به بررسی روايات دال بر اين تقسيم و سپس احکام ارتداد از ديدگاه مذاهب پنج‌گانه پرداخته شده است. مهم‌ترین تفاوت ارتداد فطری با ملّی، حکم قتل…

 چکیده: در این پژوهش به مفهوم ارتداد، مصادیق آن و حکم و شرایط مرتد در فقه جزایی اسلام اختصاص دارد که نویسنده در چهار بخش به این موضوع از منظری فقهی پرداخته و دیدگاه‌های فقهای اسلام را در زمینه حالات مختلف آن، جویا شده است. در بخش اوّل کلیاتی همچون: معنای ارتداد، تعریف لغوی و اصطلاحی آن، تعریف ارتداد از دیدگاه فقها، معنای مرتد و حدّ آن از نظر فقهی کندوکاو گردیده و تفاوت حد و تعزیر، مجازات مرتد و مصادیق حدود درباره وی بیان شده است. در بخش دوم تعهدات مکتبی، تخلّف از آن‌ها و علل تخلّف بیان شده…

  چکیده: این پایان‌نامه ضمن اثبات وجود حکم ارتداد در اسلام و اصل مهم آزادی عقیده به‌عنوان دو موضوع بدیهی و غیر قابل انکار و سپس نگاهی به آراء مختلف درباره تضاد این دو موضوع با یکدیگر به صورت تحلیلی توانسته است این تضاد را حل کند و ثابت کند اولاً خروج از اسلام غیرممکن فلسفی می‌باشد و مدعی خروج قادر به ارائه دلیل و برهان نیست و از طرف دیگر اثبات کرده است که ارتداد کاری است لجوجانه توسط افراد بی‌منطق که تلاش می‌کنند اباحه گری را بنام آزادی عقیده مطرح نمایند. اسلام با پی بردن به این حقیقت…

چکیده : امروزه با توجه به گسترش روابط انسانی و پیچیده شدن نوع ارتباطات جمعی، مسئله ارتداد، بیش از پیش در اکثر جوامع اسلامی، به‌ویژه جوامع در حال توسعه، مشاهده می‌شود. این موضوع از یک‌سو با احکام فقهی و از سوی دیگر با آثار و تبعات حقوقی گوناگونی مواجه می‌شود.