کلامی

چکیده مباحث پایان نامه در سه بخش تدوین شده است. بخش اول به بررسى امامت عامه اختصاص دارد و شامل موضوعات ذیل است: مقایسه نبوت و امامت، امامت از اصول دین است، ضرورت امامت، وجوب تعیین امام به حکم شرع است، شرایط امامت، طریقه تعیین امام، آیا تعدد امامت در یک زمان جایز است؟ ارزش و مقام امامت. بخش دوم درباره امامت خاصه است و مطالب ذیل را در بردارد: دلایل عقلى و قرآنى در اثبات امامت، احادیث نبوى و اجماع درباره امامت على (ع)، دلایل امامت سایر ائمه (ع) در بخش سوم به بررسى ولایت فقیه پرداخته شده و…

چکیده امامت در اصطلاح کلامی به جانشینی پیامبر اسلام اطلاق می‌گردد. کلمه امام در قرآن به معانی امام حق یا باطل، کتاب و راه آمده است. از دیدگاه شیعه، امامت عبارت است از ریاست همگانی و فراگیر بر جامعه‌‌اسلامی در همه امور دینی و دنیوی؛ و امام شخصی است که از طرف خدا و پیامبر اسلام برای جانشینی منصوب شده و دارای صفاتی از قبیل عصمت، شجاعت و علم الهی می‌باشد. اما در مقابل، اهل سنت معتقدند که امام همان شرایطی را دارد که هر حاکمی در جامعه‌ خود دارد، و ممکن است بر اساس وصیت خلیفه‌ پیشین، انتخاب شورا،…

واژه‌ امام در آیات قرآن کریم، در ‌معانی مختلفی از قبیل کتاب، اشخاص، امام هدایت و گمراهی، لوح محفوظ و طریق به‌کار رفته است. امامت در لغت به‌ معنای رهبری و پیشوایی می‌باشد خواه بر صراط مستقیم باشد و خواه بر صراط گمراهی. در مکتب تشیع، امامت منصبی الهی است که بعد از نبوت، تمام شئون آن را به‌جز دریافت وحی شامل می‌شود؛ اما اهل سنت امام را تنها برخوردار از یک مقام اجتماعی مانند بقیه‌ حاکمان و زمامداران عادی جامعه می‌دانند. شیعه بر اساس جایگاهی که برای امام تعریف کرده است، شرایط خاصی مانند عصمت، انتصاب از جانب خدا،…

چکیده مطابق آیات و روایات، عالم تکوین در دو بخش عالم انوار و عالم اجسام خلق شده است. عالم اجسام متوقف و وابسته به عالم انوار و عالم انوار مدبر آن است. اولین مخلوق خداوند، نور وجودی حضرت محمد «صلی‌ الله‌ علیه‌ و‌آله» است که همه چیز از آن‌ پیدا شده و اصل عالم خلقت است. تعابیر مختلفی چون عقل، نور، روح و قلم درباره آن به کار رفته است. انوار حضرت امیرالمؤمنین «علیه‌ السلام»، فاطمه «علیها السلام»، ائمه اطهار، انوار 124 هزار پیامبر، عرش، کرسی، لوح، بهشت و انوار مؤمنین از نور وجودی پیامبر اکرم «صلی‌ الله‌ علیه‌ و‌آله»…

چکیده خلقت نوری اهل‌البیت (ع)، یعنی آفرینش ایشان از نور، از جمله موضوعات محل بحث در کلام امامیه است. ریشه تاریخی این بحث روایات عمدتاً امامی است که در کتب و جوامع حدیثی مندرج‌اند. این روایات در مجموع حاوی تفاصیلی هستند که هر تک‌روایت فقط به بیان برخی از آنها بسنده کرده است. مقاله حاضر می‌کوشد فارغ از صحت و سقم سندی و بررسی‌های دلالی و تفسیری، صرفاً با کنار هم چیدن و برش‌زدن و دسته‌بندی روایات مربوط، تصویر جامعی از ماجرای خلقت نوری اهل‌البیت (ع) از آغاز تا انجام ترسیم کند. منبع پژوهش حاضر کتب روایی امامیه تا قرن…

چکیده از جملۀ موضوعات اعتقادی که همۀ فرق و مذاهب کلامی‌ را به‌گونه‌ای، به خود مشغول کرده، امامت است. امامت در نظام اعتقادی شیعه، جایگاه ویژه‌ای دارد. در این مذهب، بدون توجه به امامت نمی‌توان به تبیین دیگر آموزه‌‌های اعتقادی پرداخت. یکی از ویژگی‌‌هایی که امامت شیعه را از امامت دیگر مذاهب ممتاز می‌کند، علم خاص امام است. علم امام از آغاز پیدایی موضوع امامت، از دغدغه‌‌های امامیه بوده است و چنانچه دربارۀ علم امام، اختلافی بین عالمان امامی بوده، به کم و کیف آن مربوط می‌شود. این جستار در پی تحلیل و بررسی منابع مرتبط با کیفیت علم امام،…

چكیده پژوهش حاضر درصدد است تا علم به غیب امامان «علیه السلام» را از منظر قرآن کریم بررسی و اثبات كند. شیوه بحث در این پژوهش تحلیلی، مبتنی بر روش تفسیر موضوعی است. از آیه رؤیت اعمال (توبه:105) به دست می آید که علاوه بر خدا و رسول او «صلی الله علیه و آله»، جمعی از مؤمنان نیز حقیقت و باطن اعمال مردم را در دنیا می بینند. از آنجا که مشاهده حقیقت اعمال به صورت عادی برای عموم مؤمنان امکان پذیر نیست، مراد مشاهده ای است که با موهبت الهی توسط برخی از اولیای الهی یعنی امامان معصوم «علیه…

چکیده این پژوهش، ضمن تبیین دیدگاه متکلمین اسلامی درباره مسألۀ جبر و اختیار، به بررسی تطبیقی آن در میان ادیان ابراهیمی پرداخته و سپس جایگاه اختیار را در وجود آدمی بر اساس شرایع آسمانی بیان می‌کند. سؤال اصلی این تحقیق؛ که این مقاله مبتنی بر دیدگاه متکلمین ادیان آسمانی، درصدد پاسخگویی به آن است عبارت است از اینکه آیا خداوند متعال همواره انسان را مجبور آفریده، یا اورا مطلقاً رها گذاشته است؟ این مقاله، به تفکیک، به بررسی مسألۀ «جبر و اختیار» در هر سه شریعت پرداخته و نظریات متکلمان هرسه شریعت را جداگانه بیان می‌کند و سپس به تحلیل…