کلامی

چکیده: قرآن نخستین و مهم‌ترین منبع استنباط فرامین شرع می‌باشد. در این تحقیق آنچه آیات احکام حج نسبت به آن نص بوده و یا مُشعر به آن است از دیدگاه فقهای امامیه و اهل سنت بررسی شده است. طبق نظر فقهای امامیه و اهل سنت با استناد به آیه 97 سوره آل‌عمران، انجام حج در صورت حصول شرایط واجب است، اما در اینکه منظور از «سبیل و استطاعت» چیست بین فقها اختلاف نظر وجود دارد. فقهای امامیه و حنبلیه متفق‌القول هستند به دلیل اجماع وجوب حج فوری است و دلیل این فوریت آیه قرآن نیست، اما شافعیه و مالکیه حج…
 چکیده: اسلام داراى مبانى و ارکانى است. یکى از این ارکان حج است که بر اساس روایات از سابقه سه هزار ساله قبل از خلقت حضرت آدم (ع) برخوردار است. بر اساس دلایل نقلی فراوان برای قبولی و مشکور بودن حج حتماً باید با قبول ولایت پیامبر (ع) و اهل‌بیت (ع) در راستای ولایت خداوند، حج را با زیارت پیامبر (ص) خاتمه داد. این پژوهش درصدد است تا به روش تحلیلی – توصیفی و با الهام از آیات و روایات معصومان (ع) به تبیین نقش محوری معصومان: درباره حج بپردازد. این پژوهش نشان می‌دهد که قرآن کریم و روایات با…
مناسک و آیین‌های مذهبی مبتنی بر مجموعه‌ای از نمادها است که در ورای معنای ظاهری آن‌ها نسبت به ابعاد ارتباط انسانی (ارتباط انسان با خدا، خود، سایر انسان‌ها و جهان طبیعت و حیوانات) اسرار و رموز و مفاهیم ارزشی عمیقی نهفته است. شناخت و فهم صحیحِ باورها و مفاهیم ارزشیِ این نمادها دشوار بوده و نیازمند واکاوی و کنکاش می‌باشد. در این تحقیق، تفسیر ارتباطی نمادهای حج (کعبه، عرفات، مشعر، منا)، به‌عنوان مهم‌ترین و کلیدی‌‌ترین آیین مذهبی، مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. در این راستا، از روش تحقیق کیفی، از نوع اسنادی (کتابخانه‌ای) و به شیوه تحلیلی با…
چکیده: چکیده طلاق در طول تاریخ به‌عنوان راه‌حلی برای مشکلات زناشویی بوده و هست؛ امّا شیوه برخورد جوامع و ادیان با این مسئله متفاوت از یکدیگر است به طوری که بر اساس نگرش حقوقی آن‌ها به طلاق و هم‌چنین مقام و منزلت خانواده، قوانین حقوقی خاصی را تعیین کرده‌اند. از متون دینی اسلام می‌توان نظام جامعی را استخراج کرد که برخلاف ادیان و آیین‌های دیگر، بر اساس شأن و منزلتی که برای خانواده قائل است، علاوه بر اینکه بر مسائل حقوقی توجه شده، بر نکات اخلاقی نیز تأکید شده است و این احکام حقوقی و اخلاقی طلاق به گونه‌ای در…
چکیده: اساس و مبنای پذیرش هر عبادت و عملی، اخلاص دل‌ها برای خدای تعالی می‌باشد که عبارت است از پاک و خالص ساختن قصد و نیت از غیر خدا می‌باشد که در سایه ایمان به خدا و اعتقاد به‌روز معاد و قیامت به دست می‌آید و زمانی ارزش واقعی خود را می‌یابد و کمال و سعادت انسان را تضمین می‌کند که در دل تثبیت گردد و تداوم یابد. این پژوهش که به صورت کتابخانه‌ای گردآوری شده به دنبال این است که سؤالات زیر را پاسخگو باشد راه‌های دست‌یابی به اخلاص و درجات آن در حیات انسان، موانع دستیابی به اخلاص،…
چکیده: محور اصلی بحث در این پایان‌نامه مبنی بر این است که هنگامی که بداء، دعا و استجابت و مسئله سخط و محبت روی می‌دهد تغییری در واجب‌الوجود رخ می‌دهد یا خیر. با توجه به اینکه مسئله انفعال در ذات امری محال است چرا که صفت باری‌تعالی، عین کمال ثبوتی است و مانند محسوسات نیست، زیرا او برتر از آن است که حتی او را دریابد و از نوع صفات زائد که خواه لازم و یا جدا باشند هم نیست وگرنه لازم می-آمد که در مرتبه ذات یعنی از جهت احدیت ذات از آن صفات خالی باشد، در این صورت…
چکیده: تربیت انسان از موضوعات مهم هر مکتب است، اما مکتب اسلام به این موضوع عنایت ویژه دارد به طوری که خداوند که رب‌العالمین است، پیامبران از جمله پیامبر گرامی اسلام را با کتاب تربیت یعنی قرآن کریم فرستاده و امامان معصوم (ع) را پس از پیامبر (ص) تعیین نموده تا به امر مهم تربیت بپردازند و روش‌های صحیح و عوامل مهم و مؤثر در تربیت را معرفی کنند. از جمله مهم‌ترین عوامل تربیت، تقواست که در آیات و روایات بر آن تأکید زیاد و سفارش فراوان شده و این عامل منشأ آثار مثبت بسیار است که رساله حاضر به…
چکیده: یکی از زیباترین جلوه‌های ارتباط انسان با خدا، دعا و نیایش یا گفت‌وگو با خداوند است. رابطه تکوینی و فقر ذاتی انسان نسبت به خدا، فطرت خداجویی انسان را اشباع نمی‌کند. لذا نیازمند ارتباط اختیاری با خداوند است که جلوه‌ای از فقر ذاتی اوست. دعا بهترین وسیله ارتباط با خداوند می‌باشد. در این پژوهش تلاش خواهد شد که در قسمت آثار دعا به بررسی فلسفه دعا، زمان و مکان دعا، تشویق به دعا و دستاوردهای دعا پرداخته شود، در مورد شرایط استجابت دعا به بحث در مورد اقسام دعا، اهمیت دعا از دیدگاه قرآن و احادیث، برکت‌های دعا و…
چکیده: دعا از مسائل مهم انسان می‌باشد. افضل عبادت و حتی مخ عبادت هم معرفی می‌شود. بر این اساس هدف این تحقیق شناسایی اهداف دعا، شرایط و آداب دعا، اثرات تربیتی دعا از منظر قرآن و روایات بود. نوع این پژوهش کیفی است. برای رسیدن به اهداف پژوهش از روش تحلیلی –استنادی استفاده شده است. از این‌رو از کلیه کتب روایی، تاریخی و تحقیقات ارائه شده مرتبط با مقوله های پژوهش در این زمینه بهره گرفته شد. بدین صورت که ابتدا به شناسایی و گردآوری منابع مورد نیاز اقدام و طی دو مرحله به مطالعه کلی و اجمالی و نیز…
چکیده: هدف پژوهش حاضر با عنوان بررسی تطبیقی توبه در قرآن و تورات این است که طی یک تحقیق، موضوع توبه را در این دو کتاب مورد بررسی قرار داده و نظرات و تعالیم هر کتاب را درباره جایگاه، شرایط و اقسام توبه در حد توان بیان کند. آنچه ضرورت این بحث را بیشتر می‌کند فراگیر بودن مسئله توبه در تمامی ادیان آسمانی می‌باشد که هر یک به نحوی به بیان آن پرداخته‌اند البته می‌توان گفت که حقیقت توبه در تمام ادیان پشیمانی قلبی از انجام گناه می‌باشد. این پژوهش به این نتیجه رسیده است که هر دو کتاب به…
چکیده: اثبات بی‌اعتبار بودن توبه و اعتراف به گناه، خود به خود پای ماجرای حضرت آدم (ع) را به میان می‌کشد. آنچه که خمیرمایه و شاکله‌ی اصلی بحث توبه را تشکیل می‌دهد، قضیه‌ی گناه حضرت آدم (ع) و اخراج وی از بهشت می‌باشد. مسیحیت که قائل به گناهکار بودن حضرت آدم (ع) می‌باشد. تأیید این مطلب، به معنای تأیید نظریه‌ی گناه نخستین و موروثی بودن آن و در نتیجه سرایت آن به تمام نسل بشریت و گناه‌کار بودن تمام انسان‌ها به صورت ناخودآگاه و از پیش تعیین شده است؛ اما اسلام با توجه به عصمت پیامبران، با رد نظریه‌ی فوق،…
چکیده: این‌که آثار روحی و جسمی دعا چیست؟ نمادهای ظاهری و باطنی دعا چه گونه در ما و در جهان تجلی می‌یابد؟ نشانه‌هایی که دعا و ارتباط با خدا در وجودمان ایجاد می‌کند چیست؟ چه نقطه‌ها و ارتباطاتی در جهان وجود دارد و به ارتباط موجودات با خدای جهان اشاره دارد؟ در کل آنچه به همه عواملی که یاد خدا و خواستن حاجت‌ها را از او یادآوری می‌کند، مورد بررسی و تحقیق قرار داده‌ام تمامی نمادها و نشانه‌های ظاهری و باطنی دعا کردن و آثار آن. رسیدن به مکانی که نشان دهد دعا کردن امری فقط محصور شده در دین…