چکیده:
نقش مهم امامت در هدایت انسان بهسوی سعادت و کمال دنیوی و اخروی، لزوم شناخت مصادر و منابع علوم ائمه معصومین (ع) را بهعنوان یکی از مهمترین مسائل مربوط به امامت، آشکار میسازد؛ زیرا اثبات علم آنان و تبیین منشأ آن، در استحکام مبانی شیعه و تبیین لزوم رجوع به امامان معصوم (ع)، و همچنین در اثبات حجیت سنت آنان، نقش بسزایی دارد. فرضیهای که در این پژوهش پیگیری میشود آن است که علوم ائمه اهلبیت (ع) به علم خداوند منتهی میگردد، و در نتیجه سخن ائمه اهلبیت (ع) حجت خواهد بود. ضرورت وجود امام از پشتوانه دلایل متقن و مستحکمی برخوردار بوده، و امام همچنین باید دارای ویژگیهای ممتازی همچون عصمت، اعلمیت، آگاهی از کتب آسمانی پیشین، و حوادث گذشته و آینده برخوردار باشد. در مجموع، ویژگیهای امام و رهبر دینی را میتوان در چهار دسته جسمی، روانی و اخلاقی، ذهنی و علمی، و خانوادگی تقسیمبندی کرد، که مدیریت، رهبری و اعلمیت از مهمترین آنها بهشمار میرود. همچنین گستره وظایف امام را اموری چون حفظ دین از بدعت، تشکیل حکومت و هدایت مردم تشکیل میدهد. در نظام اعتقادی شیعه، و همچنین از منظر قرآن، رسول خدا (ص) و حتی اهل سنت، ائمه معصومین (ع) دارای جایگاه بسیار والایی هستند. مصادر علوم اهلبیت (ع) بر اساس دلایل قرآنی، روایات و شواهد تاریخی، شامل قرآن، سنت، کتاب امیرالمؤمنین، مصحف فاطمه (س)، کتاب جفر، اسم اعظم، تحدیث فرشتگان و روحالقدس، الهام، شهود و مکاشفه میباشد. بر این اساس، منابع علوم ائمه (ع) کاملاً به علم خداوند، که همان علم لدنی است، منتهی میگردد. بدین ترتیب، سنت که شامل قول، فعل و تقریر ائمه (ع) میشود، حجت خواهد بود، و بر این اساس، زمامداری و مدیریت دین و دنیا برای آنها بوده، و با وجود آنان شخص دیگری حق دخالت در امور مسلمین را ندارد؛ مگر اینکه به نیابت از آنان باشد.