چکیده:
فرانسیس فوکویاما بهعنوان اندیشمند آمریکائی که نظرات و اندیشه او از سال 1989 با نظریه پایان تاریخ مورد توجه اندیشمندان جهان قرار گرفته است. نظرات متعددی بعد از نظریه پایان تاریخ داشته است. وی مانند استادش هانتینگتون انتظار برخورد تمدن غرب با تمدن اسلامی شیعی در سال 2007 را داشته است. او برنامهریزی برای رفاهطلبی و رفاهزدگی مردم ایران را بهعنوان بهترین راه براندازی نظام سیاسی ایران به سیاستمداران غربی توصیه کرده است. آنچه در این پایاننامه مورد توجه قرار گرفته است شیعه شناسی فوكویاماست. فوكویاما حكومت شیعی در ایران را رقیب لیبرال دموكراسی میداند و در رأس شیعه ایرانی ولایتفقیه را نشانه گرفته و برای تضعیف شورای نگهبان و ولایتفقیه و در نهایت نظام اسلامی شیعی در ایران نسخه میپیچد در این گفتار شاخصههای منفی و مثبت سرمایه اجتماعی در ایران را بررسی میکنیم تا ببینیم مردم ایران رفاهزده و دینزده شدهاند یا خیر. مسئله اصلی این است كه نظام اسلامی یا لیبرال دموكراسی كدامیك ظرفیت لازم برای اداره جهان آینده را دارند. با نگاهی منصفانه نقاط قوت حكومت جهانی اسلام و نقاط ضعف لیبرال دموكراسی را برمیشماریم. موضوعی كه غرب را نگران كرده روحانیت سازمان یافته در رأس حكومت شیعه در ایران و الگو گرفتن كشورهای منطقه از ایران است. دلیل انتخاب موضوع این پایاننامه بررسی تفكر براندازانه فوكویاما در مورد ایران است و در وصف ضرورت بررسی نظریات فوكویاما همین بس كه بدانیم كتاب پایان تاریخ وی به سی و شش زبان دنیا و در تیراژ سی و هفت میلیون نسخه به چاپ رسیده است. این بدان معناست كه تفكرات وی مورد توجه قرار میگیرد. فوكویاما یك اندیشمند درباری است به این معنا كه تراوشات ذهنش در خدمت سیاست خارجی سلطهطلبانه آمریكا قرار میگیرد. عنوان پایان تاریخ برای لیبرال دموكراسی و سخنرانی وی در بیتالمقدس در جمع صهیونیستها شاهد این مطلب است. او تلاش میکند با عنوان پایان تاریخ چهره مشروع از آمریكا در سطح جهان نشان دهد كه گویی بهترین نظام سیاسی در جهان است و به بهانه صدور لیبرال دموكراسی. آمریكا به كشورهای دیگر حمله نظامی میکند. ویژه نگری آنها نسبت به خودشان باعث شده تا نظامی برتر از لیبرال دموكراسیشان را برنتابند و هر نظامی غیر از این را محكوم به شكست میدانند. شیعه اثنی عشری ایرانی كه معتقد به كتاب و منتظر ظهور است پایان تاریخ را نه لیبرال دموكراسی بلكه ظهور مهدی موعود (عج) و پیروزی حق بر باطل در آخرالزمان و غایت تاریخ را معاد میداند. ناکارآمدی لیبرال دموکراسی برای برآورده کردن تمام نیازهای انسان امروز و شکست مهندسی معکوس فوکویاما درباره ایران نشان از ضعف نظام سیاسی غرب برای اداره جهان آینده دارد؛ و در مقابل تعالیم انسانساز اسلام شیعی و توانایی عظیم آن جهت پاسخگویی به تمام نیازهای بشر باعث شده تا حضرت امام خمینی تئوری حكومت جهانی اسلام را مطرح كنند.