عبادت در قرآن و عهد عتیق

عبادت تسلیم و خضوع در برابر معبود همراه با اعتقاد به الوهیت اوست. در دین یهود نیز عبادت اطاعت از خداوند در تمام اوامر و بندگی ایشان است. عبادت در اسلام و یهودیت گستره‌ای وسیع دارد و تنها عباداتی چون نماز، روزه و … را شامل نمی‌شود؛ بلکه هر کاری که انسان با نیت الهی و برای رضایت خداوند انجام دهد، عبادت است. عبادت در قرآن و عهد عتیق از جایگاه خاصی برخوردار است و به‌عنوان عهد و پیمان خداوند با بندگان بیان شده است. توحید عبادی اصلی‌ترین آموزه‌های پیامبران الهی و رهانیدن انسان از پرستش غیر خداست. بهترین دلیل بر ای عبادت خداوند در قرآن و عهد عتیق با توجه به صفات و اسماء حسنای خداوند، شایستگی ذات خداوند برای عبادت است؛ هرچند انگیزه‌هایی چون شکرگزاری از خداوند، ترس از عقوبت و کسب پاداش نیز می‌تواند دلیل بر عبادت باشد. حقیقت عبادت پرستش همراه با تواضع و خضوع، اخلاص و معرفت الهی است. نیت نیز از بخش‌های مهم عبادت است و عبادتی که با نیت الهی و اخلاص همراه نباشد، عبادت حقیقی نیست. مرحله کمال عبادت، عبودیت و بندگی خداوند است و هدف از عبادت نیز رسیدن به مرحله کمال و لقاء الهی است. رسیدن به مقام عبودیت و بندگی مطلق و بی‌چون‌وچرای خداوند در قرآن بسیار مورد توجه است و بهترین نوع عبادت، عبادتی است که تنها برای رضایت خداوند و با حب و عشق و دوستی خداوند انجام شود. همچنین عبادت با احکام و فضایل اخلاقی رابطه تنگاتنگی دارد. رابطه بین عبادت و احکام در اسلام در اصل نیت خلاصه می‌شود. احکام عبادی برای این‌که مثمر ثمر قرار گیرند، باید با نیت خالص الهی انجام شوند. انسان هر چه در جهت رسیدن به مقام قرب الهی و کمال عبادت تلاش کند، فضایل اخلاقی نیز در او رشد کرده تا به والاترین درجه خود برسد. در عهد عتیق آموزه‌های اخلاقی، اعتقادی و احکام چنان با یکدیگر آمیخته شده‌اند که قابل تفکیک از یکدیگر نیستند؛ اما کتاب مقدس از شرعیات و مطالب اخلاقی سرشار است و می‌توان گفت عبادت با احکام و اخلاق در این دین نیز رابطه تنگاتنگی دارد و رعایت احکام و فضایل اخلاقی باعث کمال عبادت می‌شود. البته خداوند به عبادت ما انسان‌ها نیازی ندارد و این ما هستیم که به عبادت نیازمندیم و فایده عبادت نصیب خود ما می‌شود. عبادت در زندگی انسان تأثیرات زیادی دارد که در قرآن و عهد عتیق به آن اشاره شده است. البته قرآن در بیان آثار عبادت به ابعاد مادی و معنوی انسان توجه داشته؛ در حالی که در عهد عتیق بیشتر به جنبه‌های مادی توجه داشته و آثار دنیوی را بیان کرده است. موانعی همچون تکبر، حسد، هوای نفس، ریا نیز می‌تواند انسان را از عبادت حقیقی باز دارد که انسان باید سعی کند این‌گونه اخلاق رذیله را از خود دور کند تا به هدف حقیقی عبادت دست یابد.

کلیدواژه‌ها: عبادت، اطاعت، قرآن، عهد عتیق، نیت، احکام، عبودیت.

مقالات مرتبط:

جایگاه عبادت در قرآن و عهد عتیق، سکینه شیاسی آرانی، احمدرضا مفتاح، معرفت ادیان، زمستان 1391، شماره 13، (18 صفحه، از 27 تا 44)، (علمی _ پژوهشی).
فصول پایان‌نامه:

این تحقیق دارای چهار فصل می‌باشد:
فصل اول: «کلیات»
فصل دوم: «عبادت در عهد عتیق»
* معنای عبادت
* جایگاه عبادت
* حکمت و فلسفه عبادت
* حقیقت عبادت
* رابطه عبادت و احکام
* رابطه عبادت و اخلاق
* آثار عبادت
* موانع و آفات عبادت
* آئین‌های عبادی
فصل سوم: «عبادت در قرآن»
* معنای لغوی عبادت
* معنای اصطلاحی عبادت
* مفهوم عبادت در تفاسیر
* جایگاه عبادت
* حکمت و فلسفه عبادت
* حقیقت عبادت
* رابطه عبادت و عبودیت
* رابطه عبادت و احکام
* رابطه عبادت و فضائل اخلاقی
* انواع عبادت
* آثار عبادت
* موانع و آفات عبادت
* آئین‌های عبادی
* سایر آئین‌ها
فصل چهارم: «مقایسه و نتیجه‌گیری»
* معنای عبادت در قرآن و عهد عتیق
* جایگاه عبادت در قرآن و عهد عتیق
* حکمت و فلسفه عبادت در قرآن و عهد عتیق
* حقیقت عبادت در قرآن و عهد عتیق
* رابطه عبادت و احکام در قرآن و عهد عتیق
* رابطه عبادت و فضائل اخلاقی در قرآن و عهد عتیق
* آثار و موانع عبادت در قرآن و عهد عتیق
* آئین‌های عبادی در قرآن و عهد عتیق
نتیجه‌گیری.