پایان نامه ها

چکیده: توبه و استغفار از مهم‌ترین آموزه‌های تربیتی و اخلاقی نهج‌البلاغه است که آثار بی‌شمار و پیامدهای مثبت فراوانی دارد به‌گونه‌ای که می‌تواند سبب اصلاح و الهی شدن رفتارهای فردی و جمعی افراد گردد. توبه امری ارادی و اختیاری، به معنای بازگشت و ترک گناه بوده و عقلاً و شرعاً واجب است. استغفار به معنای مستور کردن و پوشاندن و طلب آمرزش از گناه است. در کلمه استغفار به دو اسم از اسماء شریفه الهی، غفاریت و توابیت اشاره شده است. توبه و استغفار گاهی در یک معنا و مفهوم به کار می‌رود اما تفاوت‌هایی با هم دارند که در…
چکیده: دعا به‌عنوان یکی از آموزه‌های قرآنی، از جمله موضوعاتی است که موردعنایت فیلسوفان مسلمان واقع شده است. فارابی نیز که تا حدودی همت خویش را مصروف ایجاد توافق میان دین و فلسفه کرده، موضوع دعا را مدنظر قرار داده است. هر چند که فارابی، با نگرشی بدیهی انگارانه به موضوع دعا پرداخته و از این‌رو تنها در عبارتی کوتاه تعریف مختصری برای آن ارائه کرده، لکن با رویکرد به نظرات فلسفی او، می‌توان برداشت تفسیر گونه‌ای از این عبارت ارائه نمود که نشان‌دهنده کمال این تعریف در عین موجز بودنش است.
چکیده: حرص از منظر قرآن و روایات به کوشش الهام اسماعیل‌زاده حرص به معنای علاقه و رغبت شدید بر چیزی همراه با فعالیت زیاد است و صفتی است نفسانی که انسان را بر جمع نمودن زائد از آنچه به آن احتیاج دارد، وامی‌دارد. در قرآن و روایات از واژگانی نظیر طَمَع، شَرَه، شُحّ، هَلََع و نَهَم در معنای حرص استفاده شده است. خداوند این صفت را در نهاد انسان قرار داده است تا به کمک عقل، آن را برای رسیدن به خیر به کار برد. واژه حرص‏ معمولاً بار منفى دارد ولى گاه این واژه در مواردى به کار مى‏رود…
چکیده: هدف از این تحقیق بررسی حقیقت و مراتب تزکیه نفس در قرآن می‌باشد. در واقع طبق منابع اسلامی ‏ورای قلب محسوس «نفسی» است که حقیقت انسان است. بعضی آن را «نفس» و بعضی «دل» و بعضی ‏‏«روح» گفته‌اند. این نفس برای «شناخت» حق‌تعالی و ادراک حقایق به نحوی که اگر حجابی برای این نفس ‏پیدا شود و از مشاهده ربوبیت و ادراک معقولات عاجز بماند بیمار است؛ و آن «حجاب» را قرآن «مرض» ‏نامیده است. در این نوشتار تلاش شده است سنخ شناسی مدنظر قرآن که عبارت است از: نفس اماره ‏، لوامه، مطمئنه و همچنین عوامل تزکیه نفس…
چکیده: موضوع این پژوهش «خودشناسی و خودسازی در پرتو دعاهای امام سجاد (ع)» می‌باشد. با توجه به تأکید دین بر مسئله خودشناسی و خودسازی، در این پژوهش تلاش شده با بهره‌گیری از تفاسیر، منابع روایی، شروح صحیفه سجادیه و مراجعه به کتب اخلاقی و تأمل در نیایش‌های حضرت (ع)، دیدگاه ایشان را در مورد خودشناسی و خودسازی در قالب سه فصل مورد بررسی قرار دهیم. در فصل اول پس از توضیح مفاهیم و اصطلاحات و بیان اهمیت و جایگاه دعا، شرایط تاریخی دوران امام سجاد (ع) و دلیل رویکرد ایشان به دعا مورد بررسی قرار گرفته، سپس به مجموعه دعاهای…
چکیده: بحث درباره خوف و رجا در عقل و نقل از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. قرآن و کتب حدیثی از قبیل اصول کافی، محجه‌البیضاء، جامع‌السادات، مرآه‌العقول و کتب آسمانی دیگر از قبیل تورات و انجیل در این مورد سخن گفته‌اند. در این پژوهش به روش کتابخانه‌ای به آن‌ها مراجعه و فیش‌برداری شده است. گروه‌هایی مثل مرجئه، خوارج، خوفیه، عدلیه، نظراتی درباره خوف و رجا دارند؛ اما عقل و فلسفه که فقر وجودی و ممکن‌الوجود بودن انسان را اثبات می‌کنند. سراپای هستی انسان را در برابر عظمت و کبریائی الهی به خشیت می‌کشند و در برابر صفات جمال الهی و رحمت…
چکیده: چنان‌که از بررسی آیات کریمه قرآنی به دست می‌آید مکتب حیات‌بخش اسلام سعادت فرد و جامعه را از هم جدا نمی‌داند و در همین راستا دگرسازی با خودسازی نیز از چنین پیوندی برخوردار می‌باشد. از یک مکتب جامع انتظار می‌رود که تلاش‌های فرد را در عرصه حیات فردی و جمعی هماهنگ سازد در همین راستا این پرسش جدی مطرح می‌شود که قرآن کریم در این زمینه چه رهنمودهایی ارائه داده است؟ پژوهش حاضر به‌منظور بررسی دیدگاه قرآن کریم درباره چگونگی رابطه تربیت فردی با وظایف اجتماعی و نحوه تأثیر هر یک بر دیگری سامان یافته است و نشان می‌دهد…
چکیده: دعا از تعالیم عالیه دینی و نعمت‌های ارزشمند الهی است که از سوی خداوند به‌وسیله رسولانش برای رشد و تعالی بشر به انسان‌ها ارزانی شده است. در قرآن و مکتب اهل‌بیت (ع) از دعا و مناجات به‌عنوان یک اصل مهم عبادی یاد شده و آثار و برکات فراوانی برای آن قائل شده‌اند. متأسفانه امروزه به علت عدم شناخت کافی از قدر و منزلت دعا و آثار سازنده آن، این امر مغفول مانده است؛ لذا در این پایان‌نامه به جهت ضرورت بحث، پس از ذکر مقدمات، فصل دوم به «اهمیت دعا و جایگاه آن» اختصاص یافته است. از طرفی مشاهده…
چکیده: پایان‌نامه حاضر به بررسی راه‌های دستیابی به آرامش از دیدگاه قرآن می‌پردازد چرا که یکی از خواسته‌های همیشگی بشر در طول اعصار مختلف دستیابی به آرامش روانی و بدون شک یکی از اهداف علوم مختلف و مبعوث شدن پیامبران برای هدایت انسان، فراهم نمودن موجبات آرامش انسان بوده است.
چکیده: در این مقاله راهکارهای لازم در جهت گام برداشتن در تهذیب و پاک‌سازی نفس با تکیه بر معارف علوی در چهار فصل تنظیم گشته که شامل کلیات، راهکارهای شناختی، عملی و الگویی است. در فصل اول بعد از بیان طرح کلی از موضوع بحثی راجع به‌ضرورت خودسازی بیان گردیده، در فصل دوم به راهکارهای شناختی و بیان مطالبی در مورد خودشناسی و شناخت رذایل و یقظه پرداخته شده، در فصل سوم با عنوان راهکارهای عملی، مطالبی در مورد سه مرحله‌ی اصلی تهذیب نفس که شامل تخلیه، تحلیه و تجلیه می‌باشد، بیان گشته، بدین‌سان که در مرحله‌ی تخلیه باید فرد…
چکیده: نزول قرآن، تلاشی برای اصلاح و تربیت مخاطبین است. این تلاش با هدف نجات بشر از شقاوت و رساندن او به سعادت صورت می‌گیرد. یکی از عوامل تحقق این هدف غفلت‌زدایی از مخاطبین و احیا و مانا کردن ذکر در زندگی آنان است. قرآن این اقدام را با روشی حکیمانه و در اسلوبی حساب شده‌ در فرایند نزول تدریجی، انجام داده است. روش خارج کردن مردم از غفلت و تثبیت ذکر در زندگی آن‌ها، از راه بررسی مجموعه آیات قرآن درباره غفلت‌زدایی و احیای ذکر، با توجه به ترتیب نزول قابل کشف است. کلام خدا به نیازهای مخاطبین در…
چکیده: پژوهش حاضر با هدف بررسی زهد و جلوه‌های عینی آن از نوع توصیفی، تحلیلی است که برای پاسخ به سؤالات زیر طراحی شده است؛ نخست اینکه حقیقت زهد چیست؟ و دیگر اینکه جلوه-های عینی آن در اخلاق فردی، اجتماعی و سیاسی چه چیزهایی می‌باشند؟ در پاسخ به سؤال اول گفته می‌شود زهد به معنای بی‌رغبتی به دنیا و اکتفا کردن به آن به ‌اندازه ضرورت می‌باشد؛ و مقصود از جلوه‌های عینی زهد در اخلاق فردی، عینیت بخشیدن به همین معنا می‌باشد، به‌گونه‌ای که زهد در تمام جوانب زندگی فرد قابل مشاهده شود، این زهد در اخلاق فردی می‌تواند در…