پایان نامه ها

چکیده: اهل‌بیت (ع) به‌عنوان جامع علوم انبیاء، در پاره‌ای از روایات خویش به بیان بخش‌هایی از کتب انبیاء سلف پرداخته و در اتجاجاتشان با اهل کتاب، به کتب آنان استناداتی داشته‌اند. پژوهش پیش رو به دنبال تشکیل مجموعه‌ای از منقولات ائمه (ع) از تورات و انجیل و تطبیق آن با عهدین کنونی است. این پژوهش در گام نخست روشن می‌کند که تورات و انجیل اصیل، نزد ائمه (ع) موجود بوده و با آنچه نزد اهل کتاب بوده تفاوت داشته است؛ اگر چه در برخی از احتجاجات خویش درباره کتب آنان نیز اظهارنظر کرده‌اند که از نتایج این استنادات، روشن شدن…

 چکیده: با آن‌که قرآن سیمای خود را در آینه دیده و دل بشریت، تصویر یک منادی وحدت فرا می‌نماید، حاشیه‌هایی از پارینه‌ترین روزگار از سوی مسلمانان، سایه خود را بر این کتاب آسمانی افکنده که یکی از آن‌ها، گوناگونی قرائات است. این پدیده در درازای تاریخ، به گسستگی و درگیری مسلمانان انجامید؛ باورناپذیرتر از این مطلب پادرمیانی ظاهری روایات برخی از پیشوایان شیعه (ع) لابه‌لای روایات قرائی است که چه با روح حاکم بر قرآن و چه با رویکرد ائمه (ع) همخوانی ندارد. ژرف‌ساخت بنیادین این نوشته، گزارش چندوچون این روایات در برخی قرائت نامه‌های شیعه و سنی و نیز…

چکیده: در کتب روایی شیعه، موارد زیادی از سخنان اهل‌بیت (ع) پیرامون مباحث کلامی بیان شده است که در این مقال منظور نظر ما، احتجاجات و مناظراتی است که بین ایشان با اهل کتاب در حوزه مباحث کلامی اعم از توحید، نبوت، امامت و معاد واقع شده است. اهمیت این موضوع در تبیین صحیح عقاید اسلامی و تصدیق این اصول و عقاید از سوی دانشمندان برجسته اهل کتاب معاصر اهل‌بیت (ع) است که موجب ارشاد انسان‌ها و روشن شدن حقایق می‌گردد. نگارنده در این پژوهش کوشید تا استنادات اهل‌بیت به عهدین و بشارات عهدین را به پیامبر (ص) و اوصیای…

چکیده: بر اساس گزارش‌های تاریخی و روایی افرادی، اهل‌بیت (ع) را از حد بشری تا مقام الوهیت بالاتر برده‌اند. این تجاوز از حد در اصطلاح قرآن و روایات، «غلو» و این افراد «غالی» نامیده شده‌اند. در این نوشتار روایاتی که حاکی از برخوردهای اهل‌بیت (ع) با غالیان است، مورد ارزیابی قرار گرفته است؛ تا پس از جداسازی روایات صحیح از سقیم، میزان تأثیر شرایط سیاسی، اجتماعی و فرهنگی اهل‌بیت (ع) و شخصیت غالیان را در نوع موضع‌گیری‌های اهل‌بیت (ع) ارزیابی نماید؛ تا از این ارزیابی، نحوه برخورد صحیح با غالیان در زمان‌های بعدی تشخیص داده شود. از بررسی‌ها چنین به…

چکیده: اهل‌بیت (ع) به‌عنوان تبیین کننده کتاب و سنت، دیدگاه‌های جامعی نسبت به قرآن کریم داشته و مرجع آموزش قرآن بوده‌اند. در میان آثار روایی که اکنون در اختیار ما است به روایاتی برمی‌خوریم که در این روایات افرادی از اجتماع و یا وابسته به گروه‌های خاصی اعم از زنادقه، دهریان، اهل کتاب، اهل سنت و حتّی از خود شیعیان که برای آن‌ها سؤال پیش آمده بود، از امامان (ع) به دلیل درجات والای علمی آن‌ها سؤالاتی مطرح کرده‌اند که مورد شبهه نسبت به خود قرآن بوده است و گاهی هم ائمه (ع) خود به‌صورت ابتدائی به پاسخ به شبهاتی…

 چکیده: تکفیر سلاحی مؤثر برای جداسازی پلیدی و کفر از دامان اسلام است، دقت و توجه به معیارها و موارد جواز تکفیر در بکار گیری صحیح و بجا از آن ضروری است. شناخت دایره‌ی اسلام و مسلمین و تفکیک آن از دایره‌ی مؤمنین دارای اهمیت فراوانی است. حریم اسلام و مسلمین دارای قداست و ارزش فوق‌العاده‌ای است که ورود به آن سهل و آسان است و خارج کردن مسلمانی از این حریم به دلیلی یقینی نیازمند است. ابراز شهادتین برای قرار گرفتن در دامن اسلام و در زمره‌ی مسلمین کفایت می‌کند و روایاتی که متضمن کفر برای گروه‌هایی از مسلمین…

چکیده: در این تحقیق، علم فعلیِ (بالفعل) حضوریِ امامان معصوم (ع) به همه اشیاء، از منظر عقل، کتاب و سنت مورد بررسی قرار گرفته است. از منظر عقل، ابتدا امکان دستیابی بشر به امور غیبی اثبات گردیده و سپس با سه دلیل ثابت شده که امامان معصوم (ع) دارای چنین علمی می‌باشند. دلیل عقلی اول، مبتنی بر صادر اول بودن امامان (ع) است. دلیل دوم از طریق سیر تکاملی و رسیدن به بالاترین درجات تجرد بوده و دلیل سوم بر ویژگی مورد اتفاق امام (ع) نزد شیعه، یعنی کامل‌ترین انسان بودنِ آن‌ها مبتنی است. سپس آیاتی از قرآن کریم که…

چکیده: یکی از ویژگی‌های مهم پیامبر اسلام (ص) و ائمه (ع) عصمت آنان است که در سایۀ آن کارکرد نبوت و امامت معنا و مفهوم پیدا می‌کند. اصل مسئله عصبت تقریباً مورد اتفاق تمام فرق اسلامی است ولی قلمرو و محدوده آن، از جمله مسائل مورد اختلاف می‌باشد. یکی از علل مهم این اختلاف روایات گوناگونی است که در دودسته اثبات کننده و نفی کنندۀ عصمت قرار می‌گیرند. کتاب کافی شیخ کلینی _ که از مهم‌ترین کتاب‌های حدیثی شیعه است _ مشتمل بر روایات متنوعی در باب قلمرو عصمت است. در این نوشتار سعی شده است تا قلمرو عصمت معصومین…

چکیده: ولایت تکوینی عبارت است از ولایت تصرف در امور تکوینی، همراه با علم به تمام تفاصیل و اسباب آنچه که در آن تصرف کرده، به‌گونه‌ای که بدون استفاده از اسباب طبیعی متعارف، حقیقتی را به حقیقت دیگر، یا صورتی را به‌صورت دیگر تبدیل کند و اختیار این کارها نیز از این جهت به دست او باشد. ولایت تکوینی، شأنی از شئون اهل‌بیت (ع) است که در حدود و گستره‌ی آن اختلاف است، از این‌رو، بعضی از راویان و محدثانی که روایاتی که حاکی از کرامت‌های اهل‌بیت (ع) را نقل می‌کرده‌اند، متهم به غلو شده‌اند. در این تحقیق، به بررسی…

چکیده: روایاتی که افعال خارق عادت امامان (ع) را گزارش می‌کنند بخشی از مواد تاریخی را درباره سیره ائمه (ع) تشکیل می‌دهند. این روایات مانند دیگر احادیث حاکی از قول و فعل امامان (ع) باید از نظر متن و سند مورد نقد و بررسی قرار گیرند. با توجه به اینکه نقل روایات دلائل و نسبت دادن افعال خارق عادت به امامان (ع) مورد توجه و علاقه غالیان بوده و احتمال وجود روایات ضعیف در آن بیشتر است، نقد و پالایش این دسته از روایات ضرورت بیشتري می‌یابد. در این پژوهش اسناد 680 روایت از روایات دلائل و کرامات امامان (ع)،…