پایان نامه ها

چکیده: نقش مهم امامت در هدایت انسان به‌سوی سعادت و کمال دنیوی و اخروی، لزوم شناخت مصادر و منابع علوم ائمه معصومین (ع) را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مسائل مربوط به امامت، آشکار می‌سازد؛ زیرا اثبات علم آنان و تبیین منشأ آن، در استحکام مبانی شیعه و تبیین لزوم رجوع به امامان معصوم (ع)، و همچنین در اثبات حجیت سنت آنان، نقش بسزایی دارد. فرضیه‌ای که در این پژوهش پیگیری می‌شود آن است که علوم ائمه اهل‌بیت (ع) به علم خداوند منتهی می‌گردد، و در نتیجه سخن ائمه اهل‌بیت (ع) حجت خواهد بود. ضرورت وجود امام از پشتوانه دلایل متقن…

چکیده: مسئله اصلی این پایان‌نامه عبارت است از معیار شناسی غلو در روایات معصومان (ع) که به بررسی اندیشه‌های غالیانه از لسان معصومان (ع) می‌پردازد؛ زیرا آنان میزان سنجش درستی و نادرستی هر اندیشه، باور و رفتاری هستند. این پیان نامه مشتمل بر یک مقدمه (طرح تحقیق) و سه فصل است. فصل اول، شامل سه بخش است که در آن به مفهوم شناسی غلو در لغت و اصطلاح، پیشینه غلو در ادیان گذشته، اسلام و قرآن و اسباب غلو پرداخته است؛ فصل دوم، با عنوان معیار شناسی غلو در روایات معصومان (ع) به بررسی پدیده غلو در موضوعات الوهیت ائمه،…

چکیده: از مسائلی که بین دانشمندان شیعه در اندیشه‏ی امامت مورد اتفاق می‌باشد با تعبیر شرایط و ارکان امامت یاد می‌شود. اما فراتر از این مسائل مورد اتفاق، ویژگی‌هایی برای جایگاه ائمه (ع) در برخی روایات و آثار علمای شیعه نقل شده که بعضی از بزرگان علمی جزئیاتی ازاین‌گونه مطالب را نپذیرفته‌ و به‌ظاهر محل اختلاف است. از این‌گونه ویژگی‌ها به مقامات و شئون ائمه (ع) تعبیر می‌گردد. در بین اندیشمندان امامیه، صفار و شیخ صدوق با نقل روایات مسئله امامت و نظریه‌پردازی در آن، گام مهمی برداشتند. از بررسی کتب حدیثی این دو شخصیت و تبیین دامنه اشتراکات و…

چکیده: یکی از عواملی که انسان را در زندگی سرزنده، شاداب و پرتلاش می‌سازد امید است. امیدواری به آینده‌ای زیبا و روشن، افرادی که امید را در زندگی از دست دهند عموماً سرخورده، پریشان، افسرده و بی‌انگیزه می‌گردند و از تلاش و فعالیت دست برمی‌دارند اعتقاد به موعود و آینده روشن جهان، عامل مهمی است که امید را در انسان زنده نموده، وی را در انجام تکالیف خود مصمم و با انرژی و با نشاط می‌گرداند. اینکه در آینده جهان آرامش، امنیت، فراوانی نعمت، روحیه گذشت، رشد معنوی و مادی و در یک کلام شرایط سعادت انسان همگی جمع گشته…

چکیده: حدیث به‌عنوان یکی از منابع و مآخذ اصلی تعالیم دین مبین اسلام در طول تاریخ دستخوش تغییر و تصحیف، سوء فهم، دستبرد و جعل شده است. از آنجا که برای نیل به سعادت، افزون بر بهره‌گیری از قرآن کریم به سنت هم نیازمندیم، ناگزیریم که به پیرایش و بازشناسی حدیث اقدام کنیم. این اقدام در عصر خود معصومان (ع) تدبیر شده و ایشان در تحقق همه این امور، شاگردان و پیروانشان را راهنمایی کرده‌اند، که این امر علاوه بر اثبات مشروعیت نقد حدیث، لزوم به‌کارگیری این شیوه و روش را نشان می‌دهد. افزون بر نقدهای بسیاری که از سوی…

چکیده: جمع‌گرایی یا گرایش به جمع، یکی از مباحثی است که در متون دینی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده و از بنیادی‌ترین مباحث اندیشه اسلامی به شمار می‌رود. قرآن کریم به‌عنوان قانون اساسی اسلام که هرگونه احتیاجات انسان‌ها را در طول حیاتشان ترسیم نموده بر این مسأله پافشاری کرده و آیات بسیاری را در این زمینه بیان فرموده است. پیامبر اکرم (ص) و ائمه معصومین (ع) با نگاهی ژرف، به این مسأله توصیه مؤکد نموده و اهتمام خود را بر تحقق این امر مبذول داشته‌اند. دین اسلام که دستورات و تعالیم آن هماهنگی کامل با روح انسان دارد آیینی جمع‌گرا…

چکیده: انسان موجودی است اجتماعی و فطرتاً به جمع گرایش دارد. اسلام نیز به این مسئله تصریح نموده است. اسلام دینی جامع و کامل است که در تمام ابعاد سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، عبادی، حقوقی تعالیم و آموزه‌های جمع‌گرایانه بسیاری ارائه نموده است. برخی دین را منزوی و فردگرا معرفی نموده و آن را به رابطه‌ای فردی با خدا تفسیر می‌کنند و با اشاره به برخی از ابعاد معنوی و ارتباط فرد با خدا دایره‌ی دین را محدود ساخته و چهره‌ی واقعی اسلام را تخریب می‌سازند در حالی که دین اسلام نه‌تنها دینی جمع‌گراست بلکه تکامل انسان را در سایه جمع‌گرایی…

چکیده: جمع‌گرایی یا گرایش به جمع یک گرایش فطری و طبیعی است که در نهاد هر انسان وجود دارد و از آنجایی که وظیفه انسان‌ها تلاش برای تکامل مادی و معنوی خود است لذا این تکامل تنها در سایه جمع‌گرایی تحقق می‌یابد. مسئله تکامل انسان‌ها در سایه جمع‌گرایی از جمله مسائلی است که اثبات آن کاملاً عقلی است و دراین‌باره آیات و روایات فراوانی نیز وجود دارد. بررسی این مسئله از دیدگاه امام صادق (ع) به‌عنوان ششمین پیشوای مسلمانان، از دو جهت حائز اهمیت است: نخست آنکه تقریباً بیش از یک‌سوم از احادیث شیعه از سوی آن بزرگوار روایت شده…

چکیده: یکی از بحث‌های دیرینه در عقاید اسلامی، بحث و گفتگو در مورد ضرورت یا عدم ضرورت عصمت در امام است. در مذهب شیعه بر ضرورت وجود عصمت در امام اتفاق‌نظر می‌باشد؛ چراکه مقام امامت، پایه و اساس اسلام را تشکیل می‌دهد؛ و از جمله دلایلی که برای اثبات اعتقاد خود می‌آورند؛ آیات و روایاتی است که از پیامبر (ص) و ائمه معصومین (ع) رسیده؛ از جمله‌ی آن آیات، آیه 33 سوره‌ی احزاب می‌باشد، در این نوشتار روایات عصمت که در کتب معتبر حدیثی شیعه، هم چون «الکافی، معانی الاخبار، الخصال، کفایة الاثر» وجود دارند، مورد بررسی سندی متنی قرار…

چکیده: در رساله حاضر ولایت تکوینی حضرت پیامبر (ص) و اهل‌بیت (ع) در عرفان و روایات مورد بررسی قرار گرفته است. طبق مبانی عرفانی، غیب نهان در ولایت عیان حقیقت محمدیه (ص) ظهور یافته است. ولایت دارای دو حوزه‌ی تکوینی و تشریعی است. ولایت تشریعی ظهور ولایت تکوینی است و نسبت ولایت تکوینی خاندان پیامبر (ص) نسبت به سایر انبیاء و اولیاء (ع) نسبت محیط به محاط یا مقوّم به متقوّم می‌باشد. از وجهی دیگر ولایت دارای دو حوزه‌ی عامه و خاص است. ولایت عامّه، تمام اهل ایمان را دربر می‌گیرد، اما ولایت خاصّه، ولایت حقیقت حضرت ختمی‌مرتبت (ص) و…

چکیده: بردگی و برده‌داری که با قدمتی بسیار طولانی و آغازی نامعلوم در بین اقوام و ملل جهان متداول بود، با ظهور اسلام نیز همچنان به‌عنوان یک پدیده اجتماعی مطرح شد. در این میان واکنش اسلام در مواجهه با این مسئله تلاش برای از میان بردن این رسم از طریق وضع قوانین مختلف در جهت آزادی تدریجی بردگان بود؛ اما پس از رحلت پیامبر اکرم (ص)، در عصر خلفا و به‌ویژه سیاست فتوحات آن‌ها بردگی که در آستانه امحاء و الغا بود، گسترش یافت و بردگان وارد زندگی مسلمانان شدند. مسلمانان و رهبران آنان برخوردهای متفاوتی با این پدیده داشتند….

چکیده: تاریخ‌نگاری از دغدغه‌های مهم اندیشمندان سلف بوده است از این روی مورخین، بسیاری از وقایع مهم تاریخی را مضبوط کرده‌اند. با وجود اینکه آنان در ضبط وقایع تاریخی زحمات فراوانی متحمل گشته‌اند، متأسفانه در نگارش تاریخ اندیشه، کوتاهی بزرگی صورت گرفته است، به‌طوری‌که باید اذعان کرد کتاب‌های تاریخی، خصوصاً مصادر اولیه از تاریخ اندیشه تهی‌اند. خاندان‌های بزرگی مانند امویان که حدود یک قرن و بنی‌العباس که قریب به پنج قرن عهده‌دار حاکمیت و خلافت جامعه اسلامی بودند، هرکدام گرایش‌های عقیدتی متفاوتی را داشتند. در درون آن‌ها نیز تفاوت‌های عمده عقیدتی مشهود است، شخصیتی مانند معاویه بن ابی سفیان کاملاً…