پایان نامه ها

چکیده: رساله‌ی حاضر با موضوع تصویر امامان شیعه (ع) در متون زهد و تصوفِ نخستین در تلاش است با بررسی متونی که از دوره‌ی زهد و تصوفِ نخستین، یعنی تا حدود سال 400 هجری، باقی مانده است تصویری را که از امامان شیعه (ع) در ذهن و ضمیر زاهدان و صوفیان وجود داشته است استخراج و بازسازی کند. این رساله شامل پنج فصل است. فصل یکم درباره‌ی کتاب‌های زهد است. در این فصل سیزده «کتاب زهد» معرفی و بررسی شده است. کهن‌ترینِ این کتاب‌ها از عبدالله بن مُبارک مَرْوَزی (ف. 181) است و تازه‌ترینِ آن‌ها از خطیب بغدادی (ف. 463)….
چکیده: طریقت صوفی که شیخ صفی‌الدین در قرن هشتم (ه.ق) تأسیس کرد، پس از گذشت دو قرن، از یک طریقت عرفانی و تصوفی، توسط جانشینانش به یک جنبش سیاسی مذهبی تبدیل شد و شاه اسماعیل صفوی توانست حکومت متمرکزی در ایران در سال 907 (ه.ق) تأسیس کند وی مذهب شیعه را مذهب رسمی ایران اعلام کرد. رسمی شدن مذهب شیعه و حمایت حکومت از آن تأثیرات زیادی را در عرصه ادب و فرهنگ و اجتماع ایران برجای گذاشت. این پژوهش در پی به دست آوردن جایگاه فرهنگ تشیع و امامان شیعه در نزد شاعران قرن دهم ه ق است. حمایت…
چکیده: از آن هنگام که خداوند متعال حضرت ختمی‌مرتبت را به خلعت رسالت شرافت بخشید و با کلامی شیوا و دلنشین تمامی ملل جهان را به اسلام دعوت نمود؛ شاعران نیز ذوق و استعداد ذاتی خویش را باشعور در یافته از اسلام ترکیب نموده و شعر را در خدمت اهداف اسلام قرار دادند. پس از ورود اسلام به ایران الگوبرداری و وام‌گیری فکری و اخلاقی شاعران و ادیبان از شخصیت و رفتار و وقایع زندگی پیامبر (ص) و ائمه (ع) بسیار چشمگیر است. شعر دری آیینه‌ای است که سخنان و راهبردها و دستورهای دینی و اندیشه‌های اهل‌بیت (ع) را در…
چکیده: این نوشته در پنج فصل گردآوری شده است. فصل اول شامل مقدمه‌ای است راجع به تبیین موضوع، اهمیت آن، مروری بر تحقیقاتی که قبلاً در این خصوص انجام شده و همچنین روش و مراحل اجرای تحقیق نیز در این قسمت مقدمه بیان شده است؛ در فصل دوم به زندگی‌نامه حکیم سنایی و اندیشه و آراء و عقاید ایشان و تأثیرگذاری‌شان در ادبیات فارسی و ادب عرفانی اشاره شده است؛ فصل سوم که قسمت اصلی تحقیق می‌باشد و کار اصلی تحقیق هم از این فصل شروع می‌شود و موضوع آن‌هم راجع به پیامبر اکرم (ص) و بررسی سیمای ایشان در…
چکیده: یکی از اصلی‌ترین شگردهایی که از دیرباز در تنوع و رشد انواع غنائی مؤثر بوده‌؛ بهره‌گیری از داستان‌های شخصیت‌های دینی در اجزای این نوع ادبی است. در میان ادوار شعر فارسی، شاعران سبک خراسانی باتوجه به زمینه‌های سیاسی، اجتماعی، مذهبی و ادبی این سبک، شیوه‌هایی متعدد در به‌کارگیری عناصر دینی دارند. در محدوده‌ی زمانی این سبک (از نیمه‌ی دوم سده‌ی سوم تا نیمه‌ی اول سده‌ی ششم) قریب 130000 بیت شعر از حدود 30 شاعر صاحب دیوان و بیش از 100 شاعر بی‌دیوان می‌توان یافت که به‌نوعی با ادب غنائی پیوند دارند و در خلال این ابیات هزاران اشاره‌‏ی مستقیم…
چکیده: یکی از اندیشه‌های محوری شعر شاعران ما از گذشته تاکنون، اندیشه‌های دینی و مذهبی است و توجه به اولیای دین و سیره و سیمای معصومین (ع) در همین راستا است. در این پایان‌نامه نگارنده سعی کرده است که با استخراج سیمای معصومین (ع) در سروده‌های چند شاعر معاصر (طاهر صفار زاده، موسوی گرمارودی، علی معلم دامغانی، سید حسن حسینی و قیصر امین پور) میزان اقبال و توجه شاعران را نسبت به معصومین (ع)، بازگو می‌کند. بیان سیمای معصومین (ع) در ادبیات خصوصاً در شعر شاعران معاصر موجب غنای فرهنگی و مذهبی شده است و به دلیل استفاده‌ی شاعران از…
چکیده: بررسی و نقد دیدگاه‌های مثبت و منفی خاورشناسان درباره اهل‌بیت (ع)، هدف اصلی این رساله می‌باشد که با روش کتابخانه‌ای صورت گرفته است. مستشرقین درباره پیامبر اسلام (ص)، تشیع و اهل‌بیت (ع) آثار متعددی تألیف نموده‌اند؛ اما در ورای این تحقیقات و تألیفات، انگیزه واحدی مشاهده نمی‌شود و برخی از آنان کاملاً با اهداف استعماری یا تبشیری به این وادی قدم نهاده‌اند. نتیجه چنین تحقیقاتی قابل نقد بوده و عدم تسلط کافی آنان بر متون دینی و بررسی تاریخ تشیع با استناد به منابع مخالف یا معارض، موجب شده که آنان در زمینه اهل‌بیت (ع) دچار اشتباهات فراوانی شوند….
چکیده: از آنجا که حدیث شیعه از ابتدا با فرهنگ مکتوب همراه بوده است، روایاتی که امروزه به دست ما رسیده، ریشه در مکتوبات اولیه‌ای دارد که اصحاب ائمه (ع) از فرمایشات ایشان می‌نگاشتند. این تألیفات در طی سال‌ها، دست‌به‌دست منتقل ‌شده تا به صاحبان کتب اربعه و محدثین پس از آن‌ها رسیده است. لذا کتب اصحاب ائمه (ع)، منبع اصلی حدیث شیعه است. امّا دراین‌باره نظریه‌ای وجود دارد، مبنی بر این‌که مولّفات مذکور، به جهت تقیّه و فشارهای حکومتی، با طریق واحد به طبقات بعدی و صاحبان کتب اربعه منتقل شده است و در آن شرایط، رسیدن روایات به…
چکیده: صحاح شش‌گانۀ از آثار حدیثی مشهور و مطـرح در بـین مسـلمین اسـت. بـا وجـودي کـه مؤلفان این کتب با اهل‌بیت (ع) همزمان بوده‌اند و به‌رغم برجستگی و عظمت این بزرگـواران و نیز توصیه‌ها و سفارش‌ها پیامبر (ص) درباره رجوع و تمسـک بـه آنـان و معرفـی آن‌ها به‌عنوان کشتی نجات و چراغ هدایت، اندکی روایات و احادیث اهل‌بیت (ع) در ایـن کتـب و در مـواردي نبودن هیچ روایتی از آنان، ذهن انسان را درگیر چرایی این موضوع می‌کند. این پژوهش با به‌کارگیری روش آماري در کل صحاح شش‌گانه اهـل سـنت و مطالعـۀ و تحلیل مسائل تاریخی، سیاسی، رجالی و اعتقادي،…
چکیده: در این رساله، به بررسی، تبیین و مقایسه دیدگاه اهل‌بیت (ع) و فلاسفه اسلامی در خصوص نحوه صدور فعل از انسان پرداخته می‌شود. نظری اهل‌بیت معروف به امر بین الامرین نافی نظریات رقیب جبر و تفویض می‌باشد و نظری‌ای کاملاً ابتکاری، دقیق و مطابق با واقع است که از فسادهای دو نظریه جبر و تفویض به‌کلی پیراسته است. ما نظریه اهل‌بیت را در دو تصویر جداگانه و مرتبط با هم ارائه نموده‌ایم که تصویر اول، نشان داده شده است که ماهیت نظریه اهل‌بیت، برای سه مفهوم اصلی استطاعت انجام فعل، امر و نهی الهی و اذن الهی می‌باشد؛ و…
چکیده: اهل‌بیت پیامبر (ص) از همان ابتدای بعثت، همراه آن حضرت و مورد لطف خدا و رسول بوده‌اند. اهل‌بیت (ع) در تمام صحنه‌های سرنوشت‌ساز اسلام حضور داشته‌اند. ایشان همواره در تلاش برای اصلاح جامعه و ارشاد مردم بوده و به مناسبت‌های مختلف مردم را راهنمایی می‌کردند. بسیاری از مردم (با علم به فضایل ایشان) دوستدار و قدردان آن‌ها بودند. اما متأسفانه بعد از چند دهه پس از وفات پیامبر (ص) وقایع جان‌سوزی پیش آمد که فضایل و جایگاه این خاندان نبوی مخفی و ناشناخته ماند. از قرن دوم به بعد که جوامع حدیثی تدوین گشت، فضای حاکم بر جامعه اسلامی…
چکیده: در روزگار ابوحنیفه نگاه‌ها به اهل‌بیت (ع) متفاوت بود. جدا از برخی عثمانی مذهبان حجاز و اهل حدیث عراق گروه‌های متعدد به‌عنوان شیعه شناخته می‌شدند برخی صرفاً به دلیل دوستی اهل‌بیت (ع) و نقل فضائل ایشان شیعه نام گرفته بودند که از آنان با عنوان شیعه محب یاد می‌شود. در این میان ابوحنیفه فراتر از یک شیعه محب و شاید بتوان گفت که حتی فراتر از یک شیعه سیاسی بوده و به مرجعیت علمی اهل‌بیت (ع) نیز باور داشته است. او در بعد سیاسی و در باب امامت و خلافت اسلامی دیدگاهش منطق بر دیدگاه زیدیه است یعنی ضمن…