پایان نامه ها

چکیده: نوشتار حاضر به تبیین شخصیت پیامبر اسلام (ص)، ابعاد معنوی و نورانی و اسامی و اوصاف آن حضرت در قرآن کریم می‌پردازد. نویسنده در چهار فصل به معرفی زوایای مختلف شخصیت پیامبر اکرم (ص)، اسوه بودن، هدایت‌گری و انعکاس فضایل اخلاقی حضرت محمد بن عبدالله (ص) در کتاب خدا پرداخته است. وی در فصل اول از تحقیق خود ضمن تعریف مفاهیمی کلیدی مانند اسم، صفت، قرآن، اسوه، خاتم و … فواید ذکر اسما و صفات در قرآن را شرح می‌دهد. او در فصل دوم پس از واکاوی اسامی پیامبر اسلام در قرآن کریم و معانی آن‌ها، مفهوم نام‌هایی مانندِ…
چکیده: پایان‌نامه حاضر، به تبیین ابعاد و مراتب مختلف نفس، حالات و قوای آن، نسبت بین نفس و عقل و بدن و سایر ویژگی‌های نفس از دیدگاه امیرالمؤمنین علی (ع) در نهج‌البلاغه می‌پردازد. نویسنده با مراجعه به سخنان امام علی (ع) در نهج‌البلاغه در مورد نفس، معانی مختلف نفس و روح و فراز و نشیب‌های آن را از منظر حضرتش بررسی کرده است؛ و نوشتارش را در سه فصل فراروی مخاطبان می‌نهد. در فصل اول از این پژوهش، از عظمت کتاب نهج‌البلاغه و شخصیت امام علی (ع) سخن گفته و به شبهه‌های وارد شده به نهج‌البلاغه پاسخ می‌دهد. آنگاه به…
چکیده: صحاح سته در میان منابع روایی اهل سنت و کتب اربعه در میان جوامع روایی شیعه، از اعتبار و ارزش بالایی برخوردار بوده و در موضوع مهدویت نیز دارای احادیث فراوان و ارزشمندی هستند. کتاب بحارالانوار علامه مجلسی نیز در نوع خود، از جهات متعددی ارزشمند بوده و احادیث مربوط به مهدویت را به‌صورت مبسوط مطرح کرده است. به‌علاوه، دو کتاب کمال‌الدین و تمام النعمه شیخ صدوق و غیبت شیخ طوسی، که به‌صورت اختصاصی در موضوع مهدویت تألیف گردیده، در بین کتب مهدویت از اهمیت خاصی برخوردار است. مهم‌ترین مباحث و مسائلی که از بررسی تطبیقی جوامع روایی فریقین…
چکیده: در این نوشتار، ضمن بحث و بررسی «شرایط و معیارهای امامت و تعیین امام از دیدگاه متکلمین اشعری، معتزلی و شیعه امامی»؛ اختلاف‌نظر آنان در این زمینه مطرح شده است. نویسنده پس از بررسی مفاهیم مفردات تحقیق، امامت را نزد اکثر متکلمان مسلمان، به‌عنوان زعامت و سرپرستی امت اسلام به‌طور عام به نیابت از پیامبر اسلام (ص) دانسته و معیارها و شرایط امامت را از دیدگاه قرآن، روایات و عقل بحث و بررسی کرده است. وی از دیدگاه شیعه امامیه و مبانی کلامی این مذهب، عصمت امام، اعلمیت او، منصوص بودن امامت امام و افضلیت او را از شرایط…
چکیده: حدیث اثناعشر که از پیامبر گرامی اسلام (ص) روایت شده و دوازده خلیفه بعد از ایشان را معرفی می‌کند، از روایاتی است که در صدور و اعتبار آن بین علمای فریقین، اختلافی وجود ندارد؛ اما تعیین مصادیق دوازده-گانه این روایت، مورد اختلاف آنان قرار گرفته است. علمای امامیه، مصادیق این روایت را منحصر در دوازده امام معصوم (ع) می‌دانند، که اولین آن‌ها علی (ع) و آخرین آن‌ها مهدی موعود (ع) می‌باشد؛ اما علمای اهل سنت در تعیین مصادیق این روایت دچار سرگردانی و تشتت فکری فراوانی شده‌اند. این پژوهش تلاش کرده است تا دیدگاه‌های اهل سنت را با مراجعه…
چکیده: این پایان‌نامه می‌کوشد شبهه‌های عبدالرحمان ابن‌جوزی در فضایل امام علی (ع) را با استناد به روایاتی متعدد از صحاح ستّه که در شأن مناقب حضرتش وارد شده، پاسخ دهد تا اقدام‌های ابن جوزی و امثال وی در کم‌رنگ جلوه دادن فضایل امیرالمؤمنین علی (ع) تحت‌الشعاع قرار گیرد. نویسنده در شش بخش ادله مختلف قرآنی و روایی در زمینه اثبات فضایل امام علی (ع) را مطرح کرده و از منزلت والای آن حضرت و امامت و ولایت ایشان دفاع می‌کند. در بخش اول کلیاتی درباره مفهوم فضیلت، مفهوم وضع جعل حدیث و تاریخچه آن، معرفی اجمالی ابن‌جوزی و کتاب وی…
چکیده: بررسی جایگاه شخصیت حذیفه بن یمان عبسی، هم‌پیمان قبیله بنی عبد الاشهل، از لابه‌لای کتب تاریخی، تراجم نگاری و جوامع روایی سنی و شیعه، از آن روی اهمیت دارد که در دوران حیات پیامبر اسلام از جایگاه مهمی برخوردار بوده و به‌عنوان یکی از انصار در آغاز هجرت به همراه پدرش حسیل، به دین اسلام گرویده و در روز پیمان برادری، جنگ احد و خندق حضور داشته و در غزوه تبوک و ماجرای عقبه به اسامی منافقان شناخت پیدا کرده و به‌عنوان صاحب سرّ النبی مشهور بوده است. بنا بر نقل کتب روایی شیعه، حذیفه در روز سقیفه از…
چکیده: درباره تاریخ پیدایش تشیع نظریات مختلفی توسط محققین و اندیشمندان شیعی، سنی و مستشرقین مطرح شده است. در این زمینه بیش از ده نظریه در کتب مختلف آمده است که از میان آن‌ها فقط دو نظریه مربوط به شیعه و بقیه از آن دانشمندان اهل سنت و مستشرقین است. در نظریاتی که از اهل سنت و مستشرقین بیان شده است، اغراض مذهبی _ سیاسی، دشمنی با تشیع و افراط کاملاً آشکار است. هدف اصلی آن‌ها از بیان این نظریات، نشان دادن مذهب تشیع به‌عنوان یک حرکت خارجی و امر عارضی است. بعضی از این نظریات به-هیچ وجه جنبه علمی…
چکیده: یکی از کاربردهای احادیث، استفاده از آن‌ها در تفسیر قرآن است که پیرامون آن بحث‌های فراوانی در میان مفسران وجود دارد. از مهم‌ترین این مباحث، حجیت و جایگاه احادیث در تفسیر قرآن است. آیات و روایات متعددی بر حجیت سنت معصومین (ع) دلالت دارد و زمانی که سنت ایشان حجت باشد تفسیر قرآن که بخشی از سنت است نیز حجیت خواهد داشت. تفسیر اهل‌بیت (ع) به علت آن‌که ایشان دارای ویژگی‌هایی مانند عصمت و احاطه کامل بر قرآن هستند از امتیازات خاصی برخوردار است؛ اما آنچه باید مورد توجه باشد آن است که اگرچه اصل حضور روایات در تفسیر…
چکیده: این تحقیق بر اساس روایات، نقل‌ها از منابع تاریخی، روایی و تفسیری، بخش عمده‌ای از استشهادهای قرآنی و روایات تفسیری امام حسین (ع) همراه با تحلیل آیات تفسیر شده توسط آن حضرت به‌عنوان یکی از مفسران واقعی قرآن کریم را بررسی تفسیری می‌کند. نویسنده در سه فصل ابتدا به معرفی شخصیت امام حسین (ع) به‌عنوان مفسر قرآن و سپس به تجزیه‌وتحلیل روایات تفسیری وارد شده از آن امام می‌پردازد. وی در فصل اول نخست به بررسی مفهوم استشهاد، استشهادهای قرآنی، تفسیر، روایات تفسیری، تحلیل، تفسیر، تأویل و مفهوم لغوی، اصطلاحی و تفسیری آن‌ها پرداخته، آنگاه با اشاره به جایگاه…
چکیده: امامت به‌عنوان جانشینی پیامبر اسلام (ص) در رهبری نظام دینی، بر اساس اصول اعتقادی شیعه، یک منصب الهی به شمار می‌رود؛ و این جانشینی در واقع، لطفی از طرف خدای متعال برای هدایت بشر می‌باشد. بر اساس این اعتقاد، کسی که در چنین مقامی قرار می‌گیرد، در تمام زمینه‌ها، به‌غیراز دریافت وحی، جانشینی رسول خدا را به عهده دارد، پس باید امام تمامی ویژگی‌ها و خصوصیات پیامبر، مانند عصمت، علم لدنّی و کمالات و فضایل لازم را داشته باشد. یکی از این ویژگی‌های خاص، جایگاه علمی امام است که بر اساس دیدگاه شیعه، اهل‌بیت (ع) عالم‌ترین و داناترین افراد…
چکیده: بیش از هزار سال از تألیف کتاب کافی، به‌عنوان نخستین جامع روایی شیعه که ابواب مختلف اعتقادی، فقهی و تاریخی را دربر دارد، می‌گذرد. این اثر توسط شیخ کلینی و با فاصله کوتاهی از عصر حضور امامان معصوم (ع)، با تلاش و مسافرت‌های بسیار، مذاکره با محدثان بزرگ و استفاده از اصول اربعه مأه تدوین گردیده و نزد شیعیان از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است؛ اما با وجود این، نه شخص کلینی و نه محدثان برجسته امامیه ادعا نکرده‌اند که تمام روایات کافی صحیح است؛ زیرا این کتاب یک کتاب بشری بوده و شیخ کلینی نیز معصوم نبوده است. ولی…