پایان نامه ها

چکیده: یکی از مشهورترین و برجسته‌ترین شاعران و ادیبان شیعه که نام خود را به‌واسطه اشعارش جاودانه ساخته شیخ عبدالحسین شکر است. او از شعرای شیعه نجف بود. تنها اثر وی دیوان شعری است که دربردارنده بیش از 50 قصیده است، در باب مرثیه و در رثای اهل‌بیت (ع). مهارت شاعر در سرودن اشعار رثاء از لابه‌لای قصائد وی کاملاً مشهود است وی قصائدی نیز در مدح امام زمان (ع) سروده که خود تاریخی منظوم است؛ و بهره‌گیری از وجوه بلاغی و صنایع لفظی و معنوی نیز از دیگر ویژگی‌های قصائد او محسوب می‌شود. البته در این میان مدح حضرت…
چکیده: کتاب صحیفه سجادیه که دربرگیرنده‌ دعاها و نیایش‌های امام سجاد (ع) به مناسبت‌های مختلف است، دریای بیکرانی از معارف الهی است و بعد از قرآن کریم و احادیث نبوی و نهج‌البلاغه بهترین راهنـما برای هدایت بشر و ساختن انسـان کامل است و این دعاها که به زیباترین شکـل ممکن بیان شده‌اند، نشانه ذوق سرشار، روح متعالی شخصیتی بزرگ و دردآشناست و هر انسانی به فرا‌‌خور معرفت خویش از این دریای بیکران کفی برگرفته و جان تشنه‌اش را سیراب می‌سازد. این تحقیق تحت عنوان «صور خیال در صحیفه سجادیه» نگارشی است که هدف از آن دستیابی به نکات بلاغی موجود…
چکیده: ظهور کامل‌ترین دین الهی در سرزمین خطابه و شعر و بلاغت موجب شد که این هنر لطیف خدادادی و این ابزار رسانه‌ای کارساز که تا پیش از آن در خدمت اهداف مادی و تعصّبات موهوم نژادی و قبیله‌ای و بر ضد ارزش‌های انسانی بود، رشد و تعالی یابد و به یکی از مهم‌ترین اسباب اصلاح جامعه‌ی بشری تبدیل شود. از صدر اسلام با ارشادات پیامبر اسلام (ص) شعر و شاعری در خدمت اهداف والای رسالت قرار گرفت و ابزاری برای نهادینه کردن مفاهیم دینی و عقیدتی به شمار آمد. پس از پیامبر (ص) ائمّه معصومین (ع) نیز از این…
چکیده: اهل‌بیت عصمت و طهارت از جایگاه عظیمی در نزد شاعران شیعی برخوردارند. این شاعران از طریق مدح و مرثیه اهل‌بیت (ع)، علاوه بر زنده نگاه داشتن یاد ایشان، دَیْن خود را در حفاظت از کیان تشیع ایفا ‌کرده‌اند. گاه در این راه نیز تا سر حد قتل رسیدند. پرداختن به مناقب اهل‌بیت (ع) به‌طور عموم و واقعه‌ی عاشورا به‌طور خصوص دستمایه‌ی شاعران بسیاری گردید و قصائد فراوانی درباره‌ی آن سروده شد. سید حیدر حلی و محتشم کاشانی دو تن از شاعران بزرگ شیعی به شمار می‌آیند. شاعر نخست، عربی زبان و متعلق به قرن سیزده؛ و شاعر دوم، شاعری…
چکیده: سید حمیری ازجمله شاعران برجسته و تراز اول در ادبیات شیعه است که دارای اشعاری پرمحتوا و ارزشمند است. زبان شعری سیّد یک زبان ساده، بی تکلّف و سهل ممتنع است که از صور خیال برای انتقال معانی و پیام‌های خویش در حدّی محدود بهره برده ست. علّت اصلی کاربرد محدود صور خیال در شعر سید این است که شعر دینی ظرفیت کمتری برای به‌کارگیری آزاد صور خیال دارد. تشبیهات و استعارات شاعر در حکم ابزاری برای وصول به معانی موردنظر و غالباً معمولی و خالی از ابتکار و هنر ویژه‌ی شاعری به کار گرفته شده‌اند. بیشترین حجم از…
چکیده: حاج میرزا حبیب خراسانی، یکی از بزرگ‌ترین شاعران دوره قاجار است که اشعار عرفانی او حاصل تجربه‌های عرفانی اوست. وی علاوه بر اشعار عرفانی، ‌اشعاری در وعظ و مدح نیز دارد. اشعار مدحی او بیشتر در مدح امام علی (ع) است. در این پایان‌نامه، سعی بر آن بوده است که در ابتدا، شناخت کاملی از میرزا حبیب داده شود. سپس به بررسی سطح زبانی که شامل بررسی آوایی و موسیقایی، لغوی و نحوی اشعار است، پرداخته شود. دیوان وی عاری از لغات سنگین و ثقیل عربی است، اما لغات مهجور فارسی در دیوان او یافت می‌شود، لغاتی که برخی…
چکیده: سروش اصفهانی یکی از شعرای دوره قاجار و از پیروان سبک خراسانی است که به سبب قصاید و مداح فراوان خویش شهرت دارد. وی در قصیده‌سرایی به رودکی، امیر معزی، عثمان مختاری و به‌ویژه فرخی نظر داشته است. دوران جوانی خود را در اصفهان و درزمان ولیعهدی ناصرالدین میرزا به تبریز و هنگام پادشاهی وی از نزدیکان وی گردید. عمده قصاید وی بعد از مناقب پیامبر اسلام (ص) و ائمه طاهرین (ع)، در مدح سلاطین قاجار، شاهزادگان و رجال آن دوران سروده شده و اثر معروف دیگر وی روضه الاسرار می‌باشد که در مقتل و مراثی امام حسین (ع)…
چکیده: هدف از رساله حاضر معرفی ابن حسام خوسفی به‌عنوان شاعر آزاده و آزاداندیشی است که شعر را نه به خاطر بهره‌مندی‌های مادی و تمتّع دنیوی بلکه به جهت نیاز درونی و اعتقادی و احساس رسالتی که بر دوشش سنگینی می‌کرده، سروده است. این شاعر دین‌دار و آرمان‌گرا شعر را وسیله‌ی فروکش کردن غلیان درونی خود می‌داند نه واسطه‌ای برای راه‌یابی به دربار حکّام و سلاطین. در باب شخصیت فکری _ عقیدتی ابن حسام باید گفت که او ازجمله بزرگ‌ترین شاعران شیعی‌مذهب عصر خویش بود و در اعتقادات مذهبیش توجه فوق‌العاده‌ای به خرج داده است، گواه عادل ما اینکه، اشعار…
چکیده: پایان‌نامه حاضر، با هدف بررسی درون‌مایه‌های عرفان شیعی در کتاب جواهرالسنیّه فی الاحادیث القدسیه، تألیف شیخ حر عاملی به انجام رسیده است. حرّ عاملی از علما و محدثین قرن یازدهم هجری است و کتاب جواهرالسنیّه اولین کتابی است که به تألیف و نگارش آن دست زده است. این کتاب پرارزش، مجموعه نفیسی از احادیث قدسی است که مورد اتفاق و قبول اهل سنت و تشیع می‌باشد. تشیع معنای مکتوم و باطنی دین اسلام است، امری که سبب شده اسلام در طول قرن‌های متمادی پایداری خود را حفظ کند. عرفان شیعی تلفیقی از همراهی و پیوستگی میان شریعت و طریقت؛…
چکیده: عبدالمنعم فرطوسی (1404 _ 1335) از بزرگان زمان خود در عرصه دین و ادب بود. وی به دلیل از دست دادن پدر، عمویش تعلیم و تربیت او را بر عهده گرفت. در سن نوجوانی به حوزه علمیه نجف اشرف وارد شد و از محضر بزرگانی چون آیت‌الله سید ابوالحسن اصفهانی بهره برد و به‌سرعت در دروس دینی رشد و پیشرفت کرد و توانست بر کرسی تدریس در حوزه علمیه نجف بنشیند. وی هم‌چنین به سب ذوق و قریحه ادبی فراوان خود زبانزد خاص و عام بود. در همایش‌های ادبی از او دعوت می‌شد تا با آثار خود گرمابخش محافل…
چکیده: رثا یکی از انواع ادبی است که شاعران در ادبیات عرب به آن توجه کرده‌اند و آن چند قسم است که از آن جمله رثای خویشان، رثای رسمی و رثای علویان است. شاعر در رثای خویشان به مرثیه نزدیکانش روی می‌آورد و در میانه سخن گفتن از آن، شدت اندوه خود را بدون تکلف آشکار می‌کند. در رثای خلفا شاعر رثا را وسیله‌ای برای محقق شدن اهداف و نیازهای دنیوی قرار می‌دهد و به‌دست آوردن مال را مقدمه اهدافی قرار می‌دهد که سعی در محقق کردن آن دارد. در رثای علویان شاعر قساوت حاکمان اموی و عباسی را بیان…
چکیده: شاعران ایرانی از آغاز شکل‌گیری شعر فارسی، موضوعات و مضامین متنوّعی را در شعر خود گنجانده‌اند. با تطوّر و تکامل شعر فارسی، تنوّع موضوعی نیز روی در فزونی داشته است، به‌گونه‌ای که از سده‌های ششم تا هشتم موضوعاتی چون عشق، عرفان، شکوائیه، هجو، هزل، طنز و … در شعر فارسی رواج یافته است. در قرن نهم نیز که مقدمه‌ای برای شروع سبک هندی و آغاز صنعت سازی و مضمون‌پردازی فراوان و انتزاعی در ادب فارسی است، تنوع موضوع و مضمون در دیوان شاعران به چشم می‌خورد. ابن حسام خوسفی (م: 875) شاعر برجسته و شیعی‌مذهب قرن نهم در بیشتر…