پایان نامه ها

چکیده: جنبش سربداران یکی از جنبش‌های مذهبی در قلمرو وسیع حکومت ایلخانان مغول بود که ایدئولوژی تشیع در پیدایش آن تأثیر زیادی داشت؛ بررسی نقش شیعه در مبارزه با مغولان و چگونگی تشکیل حکومت‌های شیعی سربداران از مهم‌ترین مسائل این تحقیق می‌باشد که با روش کتابخانه‌ای و تجزیه و تحلیل اطلاعات گردآوری شده، به انجام رسیده است. قیام سربداران نتیجه عوامل سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و مذهبی بود که در میان آن‌ها، جنبه مذهبی این قیام و اتکای آن بر اندیشه دینی شیعه، مهم‌ترین ویژگی و عامل آن بود. این قیام توسط شیخ خلیفه و سپس شاگردش در میان مردم گسترش…
چکیده: این نوشتار به شرح اقدام‌ها و موضع‌گیری‌های سیاسی و علمی امام صادق (ع) برای تقویت وحدت مسلمانان و پرهیز از اختلاف آنان با بهره‌گیری از عنصر تقیه، حسابگری و احتیاط در رد یا تأیید قیام‌ها و شورش‌های عصر آن امام (ع) و پرهیز کردن آن حضرت از تندروی و جلوگیری از اقدامات تعصب آفرین و اختلاف‌برانگیز برخی شیعیان می‌پردازد و از منظری تاریخی در اثبات این موضوع می‌کوشد. نویسنده در پنج فصل عملکرد امام صادق (ع) را در زمینه وحدت مسلمانان با توجه به اوضاع سیاسی، اجتماعی و فرهنگی عصر ایشان تجزیه و تحلیل کرده است. وی در فصل…
چکیده: بحران جنگ جمل اولین بحران داخلی حکومت علی است که این رساله به چگونگی، زمینه و پیامد آن با روش تحلیلی و توصیفی، پرداخته است. اختلافاتی که بعد از قتل عثمان در جامعه اسلامى بروز نمود، باعث شد جامعه به سه گروه عمده‌ی شیعه‌ی علوی، شیعه‌ی عثمانى و گروه قاعدین تقسیم شود. در نهایت این اختلافات منجر به تقابل دو گروه از مسلمانان در جنگ جمل شد. اختلافات جامعه‌ی اسلامی در عصر خلافت على، اصولاً برآمده از سه جریان عمده است. نخست انحرافی که پس از سقیفه در جامعه‌ی اسلامی بروز کرد؛ دوم وجود رقابت، حسادت و قدرت‌طلبی گروهی…
چکیده: در قرآن کریم اگرچه به انواع مختلفی از توحید اشاره شده، اما بر توحید ذات، خالقیت، ربوبیت و عبادت تأکید بیشتری صورت گرفته است. بررسی روایات نیز ما را به دلایل عقلی فراوانی که بر انواع توحید اقامه شده، رهنمون می‌گردد. از میان این موارد، پژوهش حاضر مسأله توحید ذاتی را مورد بررسی قرار می‌دهد. راه‌های خداشناسی در قرآن و روایات شامل فطرت، استدلال عقلی و شهود قلبی می‌باشد. دلایل عقلی برای اثبات توحید از منظر اهل‌بیت (ع) را در شش دلیل می‌توان خلاصه کرد؛ دلیل اول، برهان صدیقین است که درواقع شناخت خدا به‌وسیله خدا است و هدف…
چکیده: این نوشتار، ضمن بررسی زوایایی از حیات امام صادق (ع) و اوضاع سیاسی، اجتماعی و فرهنگی آن دوران، به نقش ایشان در عرصه‌های گوناگون می‌پردازد و هدایتگری دینی، جلوگیری از انحراف‌های فکری و عملی جامعه و پایه‌ریزی مکتب مهم فقهی و کلامی توسط آن حضرت را تشریح می‌کند. پژوهش حاضر در چهار فصل سامان یافته است. در فصل اول کلیاتی از مسأله امامت و حیات امام صادق (ع) ارائه شده و ظرفیت‌های مختلف سیاسی، اجتماعی، فکری، دینی و اقتصادی جامعه اسلامی در دوران قبل از امامت حضرتش و موضع‌گیری ائمه معصومین از این اوضاع بیان گردیده است. نگارنده با…
چکیده: شخصیت رسول گرامی اسلام (ص) از ابعاد و زوایای گوناگون مورد مطالعه قرار گرفته است و این رساله، شخصیت سیاسی، اخلاقی و فردی رسول گرامی (ص) را از منظر یگانه فرزندش حضرت فاطمه ی زهرا (س)، در قالب سخنان و خطبه های آن حضرت با استناد به کتب فریقین، مورد بررسی قرار داده است. تبیین شخصیت فردی و اجتماعی پیامبر (ص) پیش از بعثت و حتی پیش از خلقت، توسط پیامبران پیشین و همچنین بیان شخصیت اجتماعی او و توجه به ویژگی‌هایی چون حسن خلق، رحمه للعالمین بودن، سخاوت و بخشش از مباحث این رساله می‌باشد. حضرت فاطمه ی…
چکیده: بر اساس آنچه از آیات قرآن کریم استفاده می‌شود، پیامبر گرامی اسلام (ص) و اهل‌بیت آن حضرت، اسوه و الگوی جامعه بشری بوده و رهبری و حاکمیت بر جامعه نیز فقط از آن رسول خدا (ص) و اهل‌بیت (ع) می‌باشد. اگرچه در عمل، به‌جز پیامبر اکرم (ص) و تعداد اندکی از اهل‌بیت (ع) به حکومت نرسیدند، ولی شیوه برخورد آن حضرات، چه به‌عنوان حاکم و چه به‌عنوان راهنما و هادیان حاکمان وقت، می‌تواند جزئی از سیره حکومتی اهل‌بیت (ع) در برخورد با ناهنجاری‌های فردی و اجتماعی تلقی ‌شود. در این زمینه، بررسی سیره نبی اکرم (ص) و اهل‌بیت ایشان…
چکیده: اهل‌بیت (ع) در جذب مخالفان از شیوه‌های متعددی بهره گرفته‌اند که در این تحقیق به تبیین مهم‌ترین آن‌ها پرداخته شده است. در ابتدا ذکر این نکته لازم است که سیره‌ی اهل‌بیت (ع) دارای اصول ثابتی مانند هدایت و تکامل بشر و اصول متغیری است که طبق شرایط تغییر می‌کند؛ مثلاً صبر و سکوت امام علی (ع)، صلح امام حسن (ع) و قیام امام حسین (ع) جزء این اصول متغیر هستند که در بررسی سیره‌ی ایشان باید مورد توجه قرار. اهل‌بیت (ع) در جذب مخالفان شیوه‌های متعددی را در پیش گرفته‌اند که اخلاق یکی از مهم‌ترین آن‌ها بوده است. عفو…
چکیده: در این پژوهش، شخصیت تفسیری ابن عباس با روش تحلیلی و توصیفی مورد بررسی قرار گرفته است. عبدالله بن عباس بن عبدالمطلب، در کودکی ملازم پیامبر اسلام (ص) بود و با وجود سن کم، نام او در میان صحابه آن حضرت ثبت شده است. شخصیت علمی ابن عباس از زمان خلیفه دوم مورد توجه بود، اما جنبه‌های گوناگون شخصیت وی، از زمان حکومت امیرالمؤمنین (ع) علی آشکار گردید. ابن عباس به خاطر گستردگی و فزونی دانش به لقب «بحر» معروف شده بود و نظرات تفسیری او مورد تأیید امام علی بود. او علاوه بر تفسیر، در حدیث، فقه، تاریخ،…
چکیده: پژوهش حاضر در پاسخ به مسأله عدالت تمام صحابه پیامبر اسلام (ص)، با روش توصیفی _ تحلیلی، اوصاف و ویژگی‌های مذکور درباره صحابه را بررسی کرده و این فرضیه را پی گیری می‌کند که بر اساس دیدگاه قرآن، صحابه همگی عادل نیستند. اهل سنت با معیارهای متفاوت، تعاریف گوناگونی را از صحابه ارائه داده‌اند. برخی از این علما ملازمت کوتاه‌مدت با پیامبر و حتی یک ساعت را در صدق معنای صحابی کافی دانسته‌اند؛ اما از نظر شیعه، صحابی به کسانی اطلاق می‌شود که پیامبر اسلام (ص) را ملاقات نموده، به او ایمان آورده و باایمان از دنیا رفته باشند….
چکیده: عدل، به معنای قرار دادن هر چیزی در جایگاه شایسته خود می‌باشد. در سخنان امام علی (ع) با اشاره به موارد بسیاری از موجودات جهان، مسأله نظم و هدف‌مندی عالم تکوین، به‌روشنی تبیین گردیده و این مسأله لازمه عدالت الهی در تکوین و نظام آفرینش دانسته شده است. از نظر آن حضرت، خداوند بنابر مصالح افراد و مدیریت جهان، روزی افراد را به‌صورتی کاملاً عادلانه، متفاوت قرار داده است. البته آن حضرت معتقد است که عوامل اختیاری و اعمال انسان‌ها نیز در کم و زیاد شدن روزی نقش دارد. در مورد عدالت در تشریع نیز آن حضرت معتقد است…
چکیده: عزت طلبی یکی از خواسته‌های فطری بشر است و در این راستا، برترین الگوی عزت طلبی ائمه‌ی معصومین (ع) هستند که جامعه‌ی بشری می‌تواند با تأسی به ایشان، به عزت و اقتدار برسد. این رساله بر آن است تا عزت طلبی را بر اساس سیره‌ی امام علی و امام حسین، تعریف و تبیین نموده و با استفاده از روش کتابخانه‌ای و تجزیه و تحلیل مطالب گردآوری شده در قالب علمی ارائه نماید. واژه‌ی عزت در متون اسلامی بارها مورد استفاده قرار گرفته و در روایات مواردی همچون ایمان، تقوا، توکل، شجاعت، وحدت، جهاد، استقامت در راه هدف، قناعت و…