پایان نامه ها

چکیده: اصحاب پیامبر نقش مهمی را در دوران نبوت پیامبر (ص) ایفا می‌کردند. به‌طور طبیعی صحابه از پایگاه اجتماعی _ اقتصادی متفاوتی برخوردار بودند. انصار از قبیلۀ اوس و خزرج بودند که در خارج از یثرب با اسلام آشنا شدند و تعدادی از صحابه آنان به اسلام گرویده و با پیامبر (ص) بیعت کردند. بیعت کنندگان عقبه هرکدام به طایفه‌ای تعلق داشته و دارای جایگاه اجتماعی _ اقتصادی ویژه بودند. در این پژوهش با استفاده از روش‌های کمّی و به کمک نرم‌افزارهای کامپیوتری به سنجش صحابه پایگاه آن‌ها پرداخته شده است. در این محدودۀ زمانی دو ساله دو سال قبل…
چکیده: هدف کلی این تحقیق بررسی مهم‌ترین ویژگی‌های اجتماعی مدینه قبل از ورود اسلام به این شهر و تأثیر آن در گسترش اسلام است؛ که با تأکید بر اختلافات داخلی بین قبایل یثرب جاهلی و نقشی که وجود این اختلافات در پذیرش اسلام در این منطقه داشته، صورت گرفته است. روش مورد استفاده در تحقیق حاضر تاریخی _ جامعه‌شناختی با تکیه بر نقد تاریخی متون است. برای بررسی عوامل طبیعی مؤثر بر قبایل و مناسباتشان با یکدیگر و روشن شدن عرصه بحث، نخست جغرافیای طبیعی، جمعیتی و سیاسی یثرب بررسی شد. برای شناسایی بافت اجتماعی یثرب و تأثیر آن در…
چکیده: 13 سال از دوران دعوت 23 ساله پیامبر (ص) در مکه سپری شد. بعد از آن‌که دعوت عمومی پیامبر (ص) آغاز شد، دو جناح موافق و مخالف در ارتباط با پیامبر (ص) شکل گرفت. در دوران مکی که ساختار و وضعیت اجتماعی مکه تغییری نکرده بود، موافقان و مخالفان پیامبر برحسب دوره جاهلیت از جایگاه و منزلت مقبولی برخوردار بودند. پژوهش حاضر درصدد است تا با رویکردی توصیفی و بهره‌گیری از روش‌های آماری، افراد، جایگاه و منزلت اجتماعی موافقان و مخالفان پیامبر در دوران مکی را از زمان بعثت در دوره 13 ساله مورد شناسایی و بررسی قرار دهد….
چکیده: عبدالله ابن خازم در دوران گسست سیاسی پس از مرگ یزید بن معاویه در خراسان با بهره‌گیری اختلافات قبیله‌ای، قدرت را در دست گرفت و به حمایت از عبدالله ابن زبیر یکی از داعیان خلافت پرداخت. به هنگام انتقال قدرت از شاخه‌ی سفیانی به مروانی، حکومت ابن خازم مشروعیت خود را از دست داده و به شورش تبدیل شد. او با این اقدام روند فتوح در خراسان و ماوراءالنهر را با تلاطم‌های جدی مواجه کرد و به مخالف اصلی حکومت بنی‌امیه تبدیل شد. در بررسی تأثیر شورش ابن خازم در معادلات قدرت در درون جامعه اسلامی و قدرت‌های منطقه‌ای…
چکیده: پس از هجرت پیامبر اکرم (ص) از مکه به مدینه ندای اسلام در محدوده شبه‌جزیره عربستان، گستره قابل ملاحظه‌ای پیدا کرد و با پیروزی‌های تاریخی مسلمین بر کفار و مشرکین، حوزه اثر اسلام در محدوده‌ی این شبه‌جزیره بیشتر نیز می‌شد و لازم بود تا پیامبر اکرم (ص) با حضور در مکه یک‌بار دیگر حضور اسلام را به نمایش بگذارد. لذا در سال ششم هجرت به‌قصد انجام عُمره مفرده عازم مکه شد که با ممانعت قریش مواجه و در نهایت با انعقاد قرارداد صلحی به نام صلح حُدیبیه، زمینه را برای فتوحات بعدی از جمله فتح مقتدرانه مکه فراهم نمود….
چکیده: بحث رهبری شیعه یکی از مسائل بسیار مهمی است که پس از رحلت امام حسن عسکری (ع) در میان شیعیان به‌صورت یک بحران درآمد؛ به‌طوری‌که در مدت‌زمانی پس از رحلت ایشان حدود بیست فرقه شکل گرفت؛ اما در دوران غیبت صغرا عده‌ای از افرادی که در ابتدا و افراد برجسته ائمه عسکریین (ع) بودند، پس از مدتی فعالیت «مدعی رهبری شیعه» شدند. دغدغه‌ی اصلی پژوهش این است که سهم پایگاه‌های انگیزشی سیاسی، اقتصادی و دینی _ مذهبی را در ادعای مدعیان رهبری شیعه در دوران غیبت صغرا بسنجد. این پژوهش با روش کمی _ فراوانی سنجی و سهم سنجی…
چکیده: نخبگان شیعه اثناعشری، پس از غیبت کبری، بناتر روایات منقول از ائمه (ع)، حاکمان وقت را غاصب و جائر قلمداد کرده‌اند و همکاری با آنان را تنها در صورت ضرورت و یا عادل بودن حاکمان، جایز دانسته‌اند. بااین‌حال در نگاه اول، در رفتار سیاسی‌شان، یکدستی و انسجام رویّه دیده نشده است. به نظر می‌رسد بعضی از آنان در مناصبی چون وزارت، نیابت، قضاوت و … به اجرای فرمان‌ها و هنجارهای موردقبول و انتظار حاکمان پرداخته‌اند و بعضی، از هرگونه همراهی خودداری ورزیده‌اند و یا با رعایت مصلحت، همکاری کرده‌اند که نشان از جهت‌گیری‌ سیاسی متفاوت نخبگان شیعی دارد. پژوهش…
چکیده: مجموعه‌ی پیش رو در پنج فصل گردآوری‌ شده است. فصل اول شامل کلیات تحقیق می‌باشد که در آن ابتدا به بیان مسئله پرداخته می‌شود. وبر در مطالعه تطبیقی خود بین ادیان مختلف، به جهت مقایسه آن‌ها با آیین پروتستان در رابطه با روح سرمایه‌داری، زمانی که اسلام را موردبررسی قرار می‌دهد اعلام می‌کند که این ویژگی وراثتی یا پاتریمونیال نهادهای سیاسی مسلمانان بود که مانع ظهور پیش‌شرط‌های سرمایه‌داری گردیده و این در حالی است که این تطبیق با مؤلفه‌های اخلاق اقتصادی که در پروتستانتیسم تشخیص داده، همخوانی ندارد. به عبارتی تفسیر وبر از اسلام، با حکم ویژه او درباره…
چکیده: در بحث که راجع به مهم‌ترین تمایزات اعتقادی شیعه نسبت به اهل سنت است، در حوزه جبر و اختیار، معتزله به تفویض، اشاعره به جبر و شیعه به «امر بین‌الامرین» قائل‌اند. از منظر شیعه، امام باید منصوص از جانب خدا و رسول باشد و نیز نبی و اما باید هر دو معصوم از گناه و اشتباه باشند. لیکن اهل سنت تصمیم اهل حل و عقد را در انتخاب امام شرط می‌دانند و به عصمت ائمه معتقد نیستند. موضع اهل سنت در خصوص بداء انکار است، اما شیعه آن را پذیرفته است؛ و در مورد رجعت، اهل سنت برخلاف شیعه…
چکیده: این پایان‌نامه به ارزیابی تئوری‌های پیدایی شیعه می‌پردازد و شکل‌گیری شیعه از همان ابتدای بعثت پیامبر اکرم (ص) و آغاز اسلام را اثبات کرده و برخی دیدگاه‌های انحرافی درباره پیدایی تشیع و نسبت دادن آن به شخصی مجهول‌الهویه به نام عبدالله بن سبأ و نیز غرض‌ورزی‌های مخالفان شیعه را بررسی می‌کند. نویسنده ضمن تحلیل اعتقادات شیعه در مسئله امامت و خصایص شیعه و دیدگاه شیعیان به پیامبر اسلام؟ و امام علی (ع) و جانشینی آن حضرت به‌عنوان خلیفه بلافصل، درصدد اثبات این مسئله برمی‌آید که: شیعه همزاد اسلام است؛ از زمان خود پیامبر (ع) شکل گرفته و مصنوع دست…
چکیده: کشورها با استفاده از پدیده‌ها و عوامل گوناگون تلاش می‌کنند تا حوزه نفوذ خود را افزایش دهند. گسترش حوزه نفوذ در خارج از مرزهای یک کشور معمولاً از نشانه‌های قدرتمندی آن کشور محسوب شده و به همین خاطر کشورها، به‌ویژه قدرت‌های منطقه‌ای علاقه‌مندند که از طریق عوامل و متغیرهای مختلف، در فضاهای پیرامونی خود به نقش‌آفرینی بپردازند. در این میان یکی از این متغیرها، ‌عامل مذهب است. با توجه به نقش اساسی مذهب در زندگی بشر که امروزه آن را به یکی از مؤلفه‌های زیر بنایی هویت انسان‌ها تبدیل کرده است، به نظر می‌رسد که این عامل از حیث…
چکیده: حدیث و سنت به‌عنوان دومین منبع دین شناخت، از جایگاه والایی در شریعت اسلام و مذهب شیعه برخوردارند و بیشترین استناد عملی و اعتقادی شیعیان و مسلمین به این منبع مهم است. از همان صدر اول، علل متعددی ازجمله وجود وضاعان و منحرفان، نحله‌ها و گرایش‌های متعددی را در تشخیص اعتبار روایات به وجود آورد و فاصله زمانی بیش از یک هزاره نیز، سبب تشدید این چالش شد. در این میان دو منهج معروفی که در ارزیابی روایات به وجود آمده بودند عبارت بودند از: یکی شیوه رجالی که مختص به اهل سنت بود که با پذیرش حجیت تعبدی…