پایان نامه ها

 چکیده: شناخت اوضاع مذهبی و سیاست‌های مذهبی شاهان زندیه از مهم‌ترین مسائل دوره فترت بین صفویه تا قاجاریه می‌باشد چراکه این دوره کوتاه‌مدت به‌مثابه میان‌پرده‌ای بین دو دوره مهم و حساس صفویه و قاجاریه محسوب می‌گردد وشناخت صحیح و دقیق این دو دوره به‌منزله فهم حوادث و رویدادهای و وضعیت کنونی ایران تلقی می‌گردد. به‌منظور شناخت و بازخوانی حوادث عصر زندیه لازم است مسائل مذهبی و نگرش حکومت زندیه به این مقوله موردتوجه قرار گیرد. جامعه متنوع و متکثر عصر زندیه ترکیبی از پیروان ادیان و مذاهب گوناگون الهی به‌حساب می‌آمد و حکومت مرکزی به دلیل اینکه وارث عصر صفویه…

چکیده: شهرت گرایش اکثریت به یک رأی و نظر خاص است و به سه قسم روایی و عملی و فتوایی تقسیم می‌شود. در کتاب‌های اصولی بیشتر از شهرت فتوایی سخن به میان آمده است و کمتر به مباحث مربوط به شهرت روایی و عملی پرداخته‌شده است. در بسیاری از موضوعات فقهی پای شهرت و آرای مشهوره به میان می‌آید و رای و نظر مشهور از اهمیت بیشتری برخوردار می‌گردد، ولی به این نکته باید توجه داشت که در نقد و بررسی آرا نباید تحت تأثیر رأی و نظر مشهور قرار گرفت. نقش و جایگاه شهرت در استنباط احکام شرعی و…

چکیده: یکی از گونه‌های ادبیات، ادبیات عاشورایی است که در طی 14 قرن گذشته در میان توده‌های مردم از اهمیت و جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده است. خاستگاه این نوع ادبی، مردم است. اولین حکومتی که به شکل جدی و حتّی گسترده به واقعه عاشورا پرداخت، حکومت صفویان بود زیرا به خاطر رسمی اعلام شدن مذهب شیعه و تشویق شعرا به سرودن اشعاری در مدح و منقبت اهل‌بیت، ادبیات عاشورایی به‌ویژه شعر آن گسترش خاصی پیدا کرد. از میان شاعران دوره صفویه، به ترتیب تاریخی به افرادی چون اهلی شیرازی، محتشم کاشانی، وحشی بافقی، فیّاض لاهیجی، شفایی اصفهانی، حزین لاهیجی، عاشق…

چکیده: پس از حوادث مهمی که در تاریخ اسلام برای اهل‌بیت (ع) رخ داد، خون تازه‌ای در کالبد امت اسلامی به جریان افتاد و پژواک آن در طول قرن‌‌ها طنین‌افکن شد؛ و ادبیات از مهم‌ترین حوزه‌‌هایی بود که در تمامی ادوار از گذشته تا دوره معاصر از این حوادث به‌طور روشن متأثّر شد. در دوره انحطاط نیز شاعران شیعی، به ذکر احساسات و عواطف دینی خود پرداختند. علی بن عیسی إربلی یکی از شاعران این عصر می‌باشد که در اشعار خود به ذکر مناقب اهل‌بیت (ع) می‌پردازد، اشعاری که با بهره‌گیری از آیات قرآن و احادیث از عواطف و احساسات…

چکیده: پژوهش حاضر، دیدگاه‌های عارفان معاصر در کشف و شهود عرفانی یا همان تجربه عرفانی و مؤلفه‌های آن را تجزیه‌وتحلیل کرده و شیوه‌های عقلانی و برهانی آنان در تبیین مفهوم مکاشفه عرفانی و شاخصه‌های آن را شرح می‌دهد. ازنظر نویسنده عرفای متأخر بر اهمیت علمی و ارزش عملی مکاشفه با روش‌های خاص خود تأکید می‌کردند و در زنده نگاه‌داشتن و پویا ساختن مسائل عرفانی اهتمام می‌ورزیدند و با این‌که خود هرکدام به‌عنوان یک فقیه، متکلم و فیلسوف تمام‌عیار بودند، اما بر مسئله مکاشفه پایبندی خاصی نشان داده و مقولات جدیدی در این عرصه پدید آوردند؛ به‌طوری‌که مسئله تجربه دینی غرب،…

چکیده: با گسترش اسلام و وسعت قلمرو آن، تفکر شیعی به وسیله شیعیان در میان مردم در مناطق مختلف نفوذ کرد. می‌توان گفت یکی از عوامل اصلی گرایش مردم به تشیع، رفتار و گفتار اهل بیت و یاران صادق و عدالت محور آن‌ها بود. از جمله نقاطی که مذهب و تفکر شیعه در آن رسوخ کرد و در ضمیر و اندیشه مردم جای گرفت سرزمین شام است. تشیع در منطقه‌ی شامات از نخستین سال‌های ورود اسلام دیده می‌شود. در دوره‌ی خلافت عثمان ابوذر به منطقه ربذه شام تبعید می‌شود و همین هجرت اجباری او زمینه‌ساز آشنایی مردم با امام علی…

 چکیده: با سقوط حکومت شیعه‌مذهب آل‌بویه، نفوذ و آزادی شیعیان امامیه در ایران، برای مدت مدیدی از دست رفت. سلجوقیان به‌عنوان حامیان سنی خلافت عباسی با تشیع درگیر بودند؛ که این امر شیعیان را به تقیّه واداشت. قدرت روزافزون سلاجقه، اقتدار سیاسی را در قلمرو اسلامی قبضه نمود. در اواخر سده‌ی ششم هجری، الناصر‌‌‌‌‌‌‌‌لدین‌الله برای تجدید اقتدار خلافت عباسی، درگیر منازعات سیاسی با نهاد سلطنت گردید که با سقوط سلاطین سلجوقی توسط خوارزمشاهیان، این آشفتگی سیاسی به قوّت خویش باقی ‌ماند. با حمله‌ی مغول و به‌تبع تأسیس حکومت ایلخانی که با تساهل و تسامح مذهبی ایشان همراه بود، زمینه‌ی ترویج…

چکیده: مناطق شمالی ایران ازجمله جرجان و استرآباد از زمان خلیفه دوم مورد هجمه اعراب بود. در زمان عباسیان مرکزی امن برای سادات علوی در برابر فشار خلفای بنی‌عباس شد و آرام آرام تأثیرات این حضور در مناطق و سرزمین‏های مجاور باعث آشنایی بیشتر و گرایش مردم شمال به تفکر شیعی گردید. سیر تطور تاریخ تشیع در جرجان و استرآباد از قرن سوم به بعد آشکارتر شد و علی‌رغم اینکه بخش زیادی از ساکنان این نواحی سنی مذهب بودند، اما تشیع به‌مرور در این مناطق فزونی یافت. فضاي عمومي و حكومت‌هاي مختلف بر گسترش و يا محدود شدن تشيع در…

چکیده: یکی از اساسی‌ترین موضوعاتی است که در تاریخ ایران مطرح می‌شود. مهاجرت سادات علوی قبایل شیعی در سده‌های نخستین اسلامی، به مناطق ایران؛ زمینه‌ای مناسب برای رشد تدریجی تشیع در ایران فراهم کرد. هدف این پژوهش بررسی فعالیت‌های شیعی در سبزوار از حمله مغول تا روی کار آمدن صفویان است. مهم‌ترین رخدادی که در این زمان به وقوع پیوست تشکیل حکومت سربداران در این ناحیه است. بدون شک تبیین وقوع چنین رویدادی بدون در نظر گرفتن پیشینه تاریخی کنش‌های شیعی در ایران منطقه امکان‌پذیر نیست. ازاین‌رو پژوهش موجود با روش تاریخی (شیوه جمع‌آوری داده‌ها به شکل کتابخانه‌ای و بررسی…