اخلاقی

چکیده شومی ایام با واژه «نحس» فقط در دو جای قرآن – آن هم با اشارات سربسته و مجمل – ذکر شده؛ اما در روایات بسیاری مطرح گردیده است. در این مقاله، به روش توصیفی – اسنادی با رویکردی تحلیلی سعی شده – هر چند به صورت گذرا – برخی از این احادیث بررسی و اقسام مختلف آنها مورد مطالعه قرار گیرد و چنین نتیجه می گیرد که صرف نظر از روایات ساختگی و احادیث ضعیف، بقیه به اغراض مختلف صادر گردیده اند؛ گاه برای تحکیم تقوا و تقویت روح دینی است به طوری که روگردانی از آنها نوعی هتک…
چکیده توبه به معناى بازگشت و ترگ گناه است؛ بنده‌اى که از خدا به وسیله گناه دور شده اینک قصد بازگشت و تقرب به معبود خویش را دارد. توبه عقلاً و شرعاً واجب است و امرى است اختیارى و ارادى. فرد گناهکار براى نیل به توبه، باید علاوه بر اراده بر توبه، یعنى علم و تصدیق به فایده، میل به ترک گناه و معصیت و تقرب به سوى خداى متعال را نیز داشته باشد. این میل باید نسبت به سایر امیال، از جمله انجام معصیت، قوى‌تر باشد. لازمه این کار این است که ضرر گناه و فایده توبه بر انسان…
«تجلّی عرفان از مناجات ماه شعبان» قسمت نهم خود فریبی و تسویف *موضوع چشمگیر در این فراز، موضوع خود فریبی و تسویف است که از حب دنیا تغذیه می شود *طبع ثانی شدن خود فریبی *جمله معروفه «حبّ الدنیا رأس کل خطیئة مقال همه پیمبران «علیهم السلام» است *راز هبوط آدمی به جهان طبیعت *عنایت خداوند متعال در ایجاد علاقه بین آدمی و حیات ارضی *با بزک و آرایش زمین به موجودات جمادی و نباتی و حیوانی که فتّان دلها گردیده، اکثر اهل زمین از نظر قرآن همانند چارپایان بارکش برای مؤمنینند *خود فریبی و تسویف، خود فراموشی، خدا فراموشی…
متن تسویف بیماری خطرناکی است که اغلب مردم به آن مبتلا هستند، ولی از آن بی­خبرند. این بیماری فکر بسیاری از بزرگان را به خود مشغول داشته است و شعرا نیز درباره آن اشعار فراوانی سروده‌­اند و از آن افسوس خورده و هشدارها داده‌­اند. امامان ما نیز از آن سخن گفته‌­اند، تا جایی که اشک و آه و ناله و ندبه برای ابتلا به آن داشته‌­اند([1]) و در ادعیه­‌ی آداب آموز خود و درخواست­‌هایشان از خداوند، خلاصی از آن را طالب شده‌­اند. به صراحت می­توان گفت: این بیماری واگیردار است و با کم­ترین بی­ توجهی مانند خوره به جان انسان…
چکیده: اصطلاح تجربۀ دینی را نخستین ‏بار شلایر ماخر، در قرن هجدهم، در غرب به ‏کار برد. این اصطلاح انواع مختلف تجربه ‏های دینی (تجربۀ شبه حسی، تجربۀ وحیانی، تجربۀ احیاگر، تجربۀ عرفانی، تجربۀ ربانی یا قدسی، و تجربۀ تفسیری) را فرا می‏ گیرد. تجربۀ تفسیری تجربه ‏ای است که دینی‌بودن آن به واسطۀ برداشت دینی از رویدادی است که شخص صاحب تجربه بر اثر اعتقادات دینی خود به آن می‏رسد و پس از روبه‏ روشدن با آن، آن را با چهارچوب شناختی دینی خود تفسیر و تبیین می‏کند. تجارب تفسیری رایج میان شیعیان ایران شامل دعای شخصی، استخاره، رؤیای…
چکیده برابری یکی از زیباترین واژه های انسانی و ریشه ی درخت تناور آزادی ها است. تحقق آن ثمره ی مبارزات خونین در طول تاریخ بشری بوده و در نهایت این جنبش به نقطه ایی انجامیده که در آن قرار داریم. اصل برابری یکی از قدیمی ترین و پایاترین اصول حقوق عمومی محسوب می شود. در عین حال این اصل، در میان اصول حقوق موضوعه نیز دارای جایگاهی بسیار مبهم است. اما امروزه تحقق برابری در تمامی زمینه ها اولویت نخست حکومت قانون است. از این روی، این اصل هنجاری بنیادین در قوانین اساسی نوین به شمار می رود. این…
چکیده در این مقاله در لایه اول بحث، به دنبال ارائه چگونگی جاری بودن مفهوم مساوات در مراحل مختلف توزیع درآمد، ثروت و فرصت های اقتصادی می باشیم. و در لایه بعدی تبیین این مفهوم در قالب سبک زندگی اسلامی است که می تواند فاصله بین هنجارهای جاری جامعه را با دریافت های اصیل دینی در سبک زندگی ایرانی مشخص کند و از سویی اصول طراحی الگوی اسلامی نظام توزیع را در لایه حاکمیتی و ترویج ضرورت های فردی و خانوادگی این الگو پایه ریزی کند. بر این اساس ابتدا مفهوم مساوات را تبیین کرده و در ادامه نظام توزیع…
متن نوشته حاضر با هدف تعیین موارد معروف در خانواده در صدد است با تبیین ویژگی خاص معروف، آن را از دیگر اصطلاحات مشابه باز شناسد و با استفاده از تعریف علامه طباطبایی (ره) در تفسیر المیزان به شرح معنای معروف پرداخته بدیهی‏ ترین حکم معروف، یعنی مساوات در حقوق تکالیف زن و مرد را مورد بررسی قرار دهد و سپس نظر اسلام را در حدود و ثغور تعیینی در مصادیق معروف مشخص نماید. «معروف به معنای عملی است که افکار عمومی آن را شناخته شده بداند و با آن مأنوس باشد و با ذائقه‏‌ای که اجتماع از نوع زندگی…
چکیده: این مقاله به بررسی مسئله «مساوات» در اسلام از دیدگاه آیت‌الله مکارم شیرازی می‌پردازد و ریشه اصلی آن را در جهان‌بینی توحیدی اسلام جست‌وجو می‌کند. بر این اساس، مساوات اسلامی از اصولی مانند وحدت ذات خداوند، وحدت آفرینش انسان‌ها از یک پدر و مادر، وحدت اصول پیام پیامبران، و هدفمندی مشترک جامعه بشری سرچشمه می‌گیرد و به‌عنوان تجلی‌ای از توحید در عرصه اجتماعی تبیین می‌شود. مقاله هفت شاخه اصلی از مصادیق مساوات در اسلام را برمی‌شمارد که شامل مساوات نژادی، تساوی در تکالیف و وظایف، امکان برابر برای رسیدن به سعادت و قرب الهی، برابری در حقیقت انسانیت، تساوی…
چکیده یکی از اصول تربیت اسلامی اصل عدالت یا مساوات است. به این معنا که مربی یا والدین باید بین متربیان و یا فرزندان به عدالت یا مساوات رفتار کنند تا بتوانند بهتر و سریع‌تر به اهداف تربیتی خود دست یابند. عدالت به دو معنا به کار رفته است: قسط و حق به حق دار دادن و مساوات. سؤال این است: اگر عدالت از اصول تربیتی است، عدالت، به معنای قسط مراد است یا عدالت به معنای مساوات؛ یعنی آیا اصل عدالت از اصول تربیتی است یا اصل مساوات؟ و اگر اصل عدالت از اصول تربیتی است این اصل عام…
چکیده: این متن بخشی از فرمان امام علی(ع) به مالک اشتر را بررسی می‌کند که بر اهمیت انتخاب اطرافیان صادق و پرهیز از چاپلوسی تأکید دارد. امام دستور می‌دهد که فرماندار باید همنشینان و مشاوران خود را از میان افراد راستگو و پاکدامن انتخاب کند، زیرا چاپلوسی حقایق را وارونه نشان می‌دهد و حاکم را از واقعیت‌ها دور می‌سازد. همچنین در محیطی که چاپلوسی رواج دارد، افراد شایسته دلسرد شده و فرصت‌طلبان تشویق می‌شوند. در ادامه، متن به ضرورت رعایت عدالت در برخورد با مردم اشاره می‌کند؛ به گونه‌ای که نیکوکاران و خطاکاران یکسان دیده نشوند، زیرا این امر باعث…
چکیده: موضوع تملق و چاپلوسی و عواقب فردی و اجتماعی آن، به عنوان یک رذیله اخلاقی مورد ابتلای بسیاری از جوامع انسانی بوده و به هر میزان این صفت رذیله درمیان آحاد جامعه بیشتر باشد، به همان میزان سرنوشت اجتماعی آن مردم به سوی قهقرا و سیر انحطاطی پیش می رود. با توجه به اینکه در جامعه ایران نیز تملق گویی نوعی آفت و آسیب اجتماعی محسوب می شود که ریشه دیرینه ای دارد و به سلامت اجتماعی جامعه صدمه می زند. لذا نویسنده در این نوشتار به شکل توصیفی – تحلیلی کوشیده است شاخص های رفتاری تملق گویان و…