چکیده: نوشتهی حاضر در پی بررسی چیستی مفهوم امور حسبیه و سیر تحول این مفهوم در فقه سیاسی شیعه است. بدین منظور نگارنده در فصلی پس از تبین مفاهیمی همچون فقه، فقه سیاسی و امور حسبیه (از منظر فقهای شیعی و سنی) با تقسیمبندی ادوار فقه شیعه به بررسی آرا و نظرات برخی از فقهای برجسته و تأثیرگذار در هر دوره پرداخته است. ازآنجاکه در تألیفات اکثر فقها بابی بهعنوان حسبیه وجود ندارد، نویسنده تلاش کرده از طریق یافتن مصادیق امور حسبیه و گفتار پراکندهی فقها در مورد حسبیه، در حد بضاعت خویش، نگاه فقیه مدنظر در خصوص مفهوم موردبحث…