پایان-نامه

چکیده: پیروی از اندیشه دینی و آیین شریعت در اواخر قرن اول و دوم هجری، به‌ویژه آنگاه که با زهد ورزی و ذکر دائم همراه می‌گردید، موجب شد که بعضی از مؤمنان بر اثر کنار رفتن حجاب‌های ظلمانی و تاریک نفس و تابیدن نور کشف و شهود، مفاهیم آیات قرآن را در ابعاد ژرف‌تر و عمیق‌تری دریابند. شرح و بیان مفصل این دریافت‌های روحانی، زمینه اوج‌گیری عرفان و تصوف اسلامی را فراهم آورد؛ بنابراین، قرآن کریم منبع فیّاض و چشمه جوشانی است که عرفان و تصوف اسلامی از آن نشأت گرفته و قرن به قرن با به وجود آمدن عرفای…
عبادت تسلیم و خضوع در برابر معبود همراه با اعتقاد به الوهیت اوست. در دین یهود نیز عبادت اطاعت از خداوند در تمام اوامر و بندگی ایشان است. عبادت در اسلام و یهودیت گستره‌ای وسیع دارد و تنها عباداتی چون نماز، روزه و … را شامل نمی‌شود؛ بلکه هر کاری که انسان با نیت الهی و برای رضایت خداوند انجام دهد، عبادت است. عبادت در قرآن و عهد عتیق از جایگاه خاصی برخوردار است و به‌عنوان عهد و پیمان خداوند با بندگان بیان شده است. توحید عبادی اصلی‌ترین آموزه‌های پیامبران الهی و رهانیدن انسان از پرستش غیر خداست. بهترین دلیل…
چکیده: در این تحقیق سعی شده تا عفت به‌عنوان یک فضیلت اخلاقی و آثار آن در اجتماع بررسی شود بنابراین با استفاده از متون اخلاقی به تبیین آن‌ها پرداخته شده است. عفت حالتی برای نفس انسان به وجود می‌آورد که او را از شهوت حفظ می‌کند و عفیف کسی است که این حالت را بر اثر تمرین و ممارست و تلاش به دست می‌آورد. بدین معنا، اگر این فضیلت در نفس ما به وجود آید می‌توانیم بر شهوت خود غلبه کنیم و انسان عفیفی شویم. در علم اخلاق عفت مقابل قوه شهویه است. از دیدگاه اسلام عفت در نظام تربیتی…
چکیده: این نوشتار به بررسی جایگاه عفو در روابط اجتماعی در قرآن و عهد جدید می‌پردازد و سپس با مقایسه دیدگاه قرآن و عهد جدید، زمینه‌ای برای احیای این فضیلت در جامعه فراهم می‌آورد. واژه عفو، به معنای گذشت از اشتباه خاطی و چشم‌پوشی از گرفتن انتقام با وجود داشتن قدرت آن می‌باشد. واژه‌های قریب‌المعنای آن در قرآن، صفح و غفران می‌باشد. گر چه واژه‌های عفو و غفران در قرآن برای بخشش الهی نیز استفاده شده است، در این نوشتار بخشش انسان‌ها در روابط اجتماعی موردنظر است. در عهد جدید بیشتر از مصادیق و تمثیل‌ها و فقط گاهی از واژه…
چکیده: در این تحقیق، عوامل مؤثر بر شکل‌گیری و تقویت عزت‌نفس از دیدگاه اسلام بررسی شده است. در رابطه با پیشینه‌ی تحقیق حاضر تا آنجا که نگارنده اطّلاع دارد تحقیق مستقل و جامعی صورت نگرفته است. از آنجا که عزت‌نفس یکی از نیازهای اساسی انسان و لازمه‌ی مهم زندگی موفقیت‌آمیز است، باید آن را در جامعه پرورش داده و تقویت نمود و این مهم جز با شناخت عوامل عزت‌نفس حاصل نخواهد شد؛ از این‌رو ضرورت دارد تحقیقی جامع درباره‌ی آن انجام شود که رساله‌ی حاضر این مسئولیت را پذیرفته است و هدف آن، بررسی سؤالات اصلی و فرعی تحقیق و…
چکیده: مفهوم موعظه با تأمل در کتاب‌های لغت و معنای استعمالی به کار رفته در روایات به معنای هدایتِ پیامد محورِ بازدارنده است ولی گاه مردم از موعظه اثر نمی‌پذیرند و هدایت نمی‌شوند. مسئله اساسی اینجاست که با وجود بی‌نقص بودن موعظه و موعظه کننده، چرا موعظه ایشان ناکارآمد می‌شود؟ با آن که ناکارآمدی موعظه به سه عنصرِ ارکان موعظه وابسته است اما هدف این پژوهش آن است که موارد تأثیرگذار در موعظه شونده را بررسی کند. یافته این پژوهش آن است که قرآن کریم از تقوی و ایمان، و روایات معصومان از واعظ درونی، عقل و زهد به‌عنوان عوامل…
چکیده: اعمال و تصمیمات انسان، در صورت ایجاد مناسب‌ترین شرایط در یک بازه از زمان، به نتیجه مطلوب خواهند رسید. به این بازه‌‌ی زمانی فرصت اطلاق می‌شود. دین مبین اسلام در پرتو تعالیم قرآن و حدیث به مفهوم فرصت و نحوه استفاده از آن توجه خاصی نموده است. از منظر این تعالیم، فرصت، مهلتی کوتاه، محدود، در حال گذر، پایان‌پذیر و غیرقابل برگشت تعریف شده که بسته به نحوه برخورد با آن، نتیجه‌ی اعمال و تصمیمات انسان به فرصت سازی و یا فرصت سوزی ختم می‌شود. از تحلیل و بررسی آیات و روایات مرتبط، برداشت می‌شود بهره-مندی و به‌کارگیری یکسری…
چکیده: اهدافی که در این تحقیق دنبال شد عبارتند از: آگاهی و شناخت نسبت به موجبات قساوت قلب در انسان ونیز یافتن راه‌های مناسب جهت درمان این رذیله اخلاقی و اصلاح و تغییر درست رفتار مبتنی بر اصلاح و تغییر حالات قلبی. با توجه به موضوع تحقیق و اهداف آن، بحث و بررسی پیرامون موضوع با «مفهوم شناسی» قلب در لغت و قرآن و چیستی آن در قرآن و طریق شناخت حقیقت آن و سپس بررسی ماهیت، مراتب، موجبات و راه‌های درمان قساوت قلب از دیدگاه قرآن و روایات پرداخته شد. در این راستا به بهره‌برداری از کتب و متون…
چکیده: در این پایان‌نامه لهو و لعب هم در قرآن و هم در حدیث بررسی شد و در فصل دوم آن به منظور شناخت بهتر و معرفی لهو و لعب به مردم، مخصوصاً جوانان، به دسته‌بندی آیاتی که شامل این موضوع می‌باشند پرداخته شده است. سپس احادیث وارده در این زمینه در فصل سوم آورده شده است. آنگاه در فصل چهارم در ابتدا در خصوص مسائل اعتقادی کار شده است تا در زمینه‌ی لهو و لعب به این باور رسیده شود که جهان عبث و بیهوده آفریده نشده است و آفرینش انسان برای رسیدن به اهداف والای الهی بوده است…
چکیده: لهو به سرگرمی‌هایی گفته می‌شود که انسان را از کارهای مهم زندگی همچون یاد خدا، بازمی‌دارد. لهو از صفات قلب به شمار می‌رود و تمام اقسام آن ابزار و وسایلی برای تحقق این صفت قلبی هستند. لعب نیز به عملی اطلاق می‌شود که با نظم خاص و تنها برای غرض خیالی و غیرواقعی مانند بازی کودکان، انجام می‌گیرد. حیات دنیا نیز اگر به لهو و لعب تعبیر شده، در مقایسه با حیات اخروی بوده و مراد از آن رفتار و گفتار و افکار انسان در حالتی است که در مسیر رضایت خداوند نمی‌باشد. درباره حرمت لهو، بررسی آیات و…
چکیده: بررسی معنا، مسئله‌ای است که از دیرباز مورد توجه زبان‌شناسان بوده است. امروزه دانش معناشناسی که یکی از شاخه‌های زبان‌شناسی جدید است، وظیفه بررسی معنا را بر عهده دارد و با رویکردها و مبانی جدید، معنا را مورد مطالعه قرار می‌دهد. معنی‌شناسی خود نیز دارای شاخه‌هایی است که شاخه‌ی معنی‌شناسی واژگانی، مبنای کار این تحقیق است. واژه مورد بررسی در این نوشتار واژه ضلالت در قرآن کریم، با هدف دست‌یابی به معنای دقیق ضلالت مراد قرآن است. روش این پژوهش؛ تحلیلی از نوع تحلیل معنا شناسانه است. ساختار این پژوهش بدین‌گونه است که ابتدا از کلیاتی که مربوط به…
چکیده: معناشناسی واژه‌های قران، از روش‌های نوین پژوهش در قران است. معناشناسی رحمت و محبت قصد دارد از طریق بررسی کلمات و عبارات هم‌نشین برخی از واژگان کلیدی مربوط بدان نظیر مودّت، ولایت، عبادت، قرب، ذکر و خلیفه‌الله، در بافت و سیاق آیات قران، معارف نهفته را در باطن آیات آشکار نماید و به‌هم‌پیوستگی معارف قران و اندیشه‌ی نظام‌دار بودن آن را هویدا سازد تا پاسخی باشد برای خاورشناسانی که محتوای قران را مطالبی با سبک پریشان و گسیخته و بیگانه از یکدیگر می‌دانند. برخی از نتایج این رساله عبارتند از: توحید در میدان معنائی رحمت و محبت و واژه‌های…