پایان-نامه

چکیده: عاشورا یکی از مهم‌ترین وقایع مذهبی شیعی است که تأثیر گسترده‌ای در آداب و رسوم، سنن و سوگواری‌های شیعیان دارد و این تأثیر مبنی بر ویژگی‌های بزرگی است که یکی از مهم‌ترین این ویژگی‌ها نماد و نماد گونه بودن بسیاری از این آداب و رسوم و سنن است در این رساله توضیحی در مورد نماد و تمثیل شناسی و بعد اشاره مختصری به تاریخ عاشورا و پس از آن نمادهای عاشورایی را مورد تحقیق و بررسی قرار می‌دهیم و به سؤالاتی از قبیل اینکه این نمادها و نشانه‌ها از چه زمانی وارد فرهنگ مردم ایران‌زمین شده‌اند؟ و چگونه و…
چکیده: اساطیر بیان روایتی و آیین‌ها انعکاس عملی باورهای اقوام به شمار می‌آیند. پژوهش حاضر بر این هدف تمرکز دارد که آیین‌ها و به‌خصوص آیین‌های سوگواری چگونه در کل جامعه عمل می‏‌کنند. در فصل نخست به کارکردهای مختلف آیین‌ها از جمله؛ بلاگردانی، سودمندی و سرگرمی، تعلیم و تربیت و غیره پرداخته و در ادامه به شرح ریختار اساطیر و آیین‌های سوگواری در ایران می‌پردازیم. در فصل دوم آیین نخل‌گردانی و پیشینه‌ی آن که ریشه در آداب کهن تابوت گردانی دارد؛ مورد ارزیابی و تحلیل قرار می‌گیرد. نخل تابوت‌واره‌ای ست که شیعیان هرساله در روز عاشورا برای سوگواری و شهادت امام…
چکیده: هدف از این پژوهش بررسی مراسم نخل‌آرایی و درک اشخاص بومی (ساکن در ششتمد) به‌جا آورنده این آیین به عنوان بخشی از مراسم نخل‌گردانی به روش مردم‌نگاری تفسیری است. بدین منظور و با هدف شناخت عمیق‌تر آیین نخل‌بندی و نخل‌گردانی، از روش‌های مردم‌نگارانه مشاهده مستقیم، مصاحبه عمیق، توصیف و تفسیر و هم‌چنین از اطلاعات ذخیره شده توسط افراد محلی برای کمتر شدن خطاها استفاده شده است. ابتدا در بحث مفهومی به‌مرور مباحث اندیشمندانی چون ترنر، اشنایدر و گیرتز پرداختیم و مفاهیم توصیف انبوه، هرمنوتیک و درام اجتماعی مورد بررسی قرار گرفته است و از مفهوم توصیف انبوه به عنوان…
چکیده: 1) جامعه‌پذیری سیاسی تشیع عمدتاً به‌صورت ناآگاهانه و غیرمستقیم انجام می‌گیرد. بازیگر تحت آموزش این فرآیند اطلاعات اندکی از ارزش‌ها و بینش‌ها گرایش‌های در حال رخنه عالم ذهن و شخصیت خود برخوردار است. 2) جامعه‌پذیری سیاسی تشیع عمدتاً القاکننده ارزش‌ها و گرایش‌های اقتدار پسند هستند تا ارزش‌هایی که معتقد به برابر و تساوی انسان‌ها هستند و این تعارضی با اصل عدالت ندارد زیرا آنچه تشیع در جامعه سازی دنبال آن است جامعه بدون تبعیض است نه بدون تفاوت، با این حال ارزش‌هایی چون رهبر گرایی، پیروی از رهبر، تمرد از او به عنوان تمرد از خدا، فداکاری در راه…
چکیده: نوحه‌ها بخش عظیمی از ادبیات منظوم است که ریشه در فرهنگ پرمایه و کهن سرزمین ما دارد. سال‌های بسیار زیادی می‌گذرد که این نوع ادبی، پنجه در پنجه‌ی احساسات و عواطف فارسی زبانان انداخته و با محتوای نهفته در دل ادبیات و واژه‌های خویش انتقال دهنده آراء و عقایدی است که شالوده‌ی اندیشه جامعه را قوام می‌بخشد و بنای افکار آن‌ها را استوار می‌سازد. نقد و تحلیل همه‌جانبه اشعار نوحه و بررسی جامع ساختاری محتوای آن‌ها ما را در شناخت هرچه بیشتر و بهتر روند پیدایش، شکل‌گیری و تکامل نوحه‌سرایی و تقویت کارکردهای آن در آینده یاری می‌دهد. این…
چکیده: «زراره بن اعین» و «محمد بن مسلم» از اصحاب اجماع و دو تن از پر روایت‌ترین راویان کتاب‌های حدیثی امامیه هستند. رجال‌شناسان به کتاب‌های این دو طریق خاصی ارائه می‌دهند؛ از سوی دیگر محدثانی چون کلینی، صدوق و طوسی اسناد متفاوتی برای روایات این دو دارند. افزون بر رجال‌شناسان، هر محدث الگو یا سند ثابتی برای روایات زراره بن اعین و محمد بن مسلم داشتند. در این پژوهش با رویکردی نو، الگوی ثابتی که هر محدث داشته است، کشف می‌شود. پس از آن، این الگوی ثابت محدثان با طریق رجالی مقایسه می‌شود. در این فرآیند، راویان اولی که حدیث…
چکیده: یونس بن عبدالرحمن (ره) از راویان شاخص شیعه، در دوره امام صادق (ع)، امام کاظم (ع) و امام رضا (ع) است. جلالتِ مقام نزد امامان، گستره‌ی دانش دینی، ژرفای فهم، دلدادگی به اهل‌بیت (ع)، استواری بر امامت، از شمار اصحاب اجماع امامیه، مکتوبات حدیثی متنوع از جمله خصائص شخصیتی وی به شمار می‌آید. در منابع رجالی و تراجم نگاری، اثری با عنوان «تفسیر القرآن» در کارنامه وی گزارش شده است. این کتاب هرچند تا قرن پنجم هجری نزد محدثان شیعه شناخته شده بوده است لکن به‌مرور نسخه آن مفقود شد و امروزه آگاهی‌هایی از اصل آن در اختیار نیست….
چکیده: شناخت و بررسی مکاتب حدیثی شیعه از جمله مباحث مهم دانش تاریخ حدیث است. در میان این مکاتب حدیثی، بصره مركز تضارب اندیشه‌ها و پیدایش نحله‌های مختلف بوده است. شناخت چگونگی فعالیت راویان شیعی در آن و بررسی ابعاد گوناگون این فعالیت‌ها و نیز شناخت صبغه حدیثی غالب در این منطقه، كمك شایانی در روشن شدن ابعادی از تاریخ حدیث شیعه در این شهر و تأثیرپذیری این مكتب از دیگر مكاتب حدیثی شیعه و اثرگذاری آن بر دیگر حوزه‌های حدیثی خواهد كرد. شیعیان بصره از همان دوران آغازین بنای بصره در این شهر حضور داشتند، ولی به دلیل گرایش…
چکیده: تاریخ پرفراز و نشیب تشیع همواره با محنت‌ها و رنج‌های بسیاری همراه بوده است. این آلام پس از رحلت رسول اکرم (ص) و در ماجرای سقیفه و مظلومیت اولین خلیفه و جانشین بر حق رسول اکرم (ص) حضرت علی (ع) آغاز گردید و در دوره‌ها و قرون بعدی به اشکال مختلفی ادامه پیدا کرد. از ماجرای صلح امام حسن (ع) گرفته تا ماجرای شهادت مظلومانه امام حسین (ع) در کربلا و اسارت امام سجاد (ع) و خاندان رسول گرامی اسلام. از به زندان افتادن امام کاظم (ع) گرفته تا جانشینی امام رضا (ع) به‌عنوان ولیعهد مأمون عباسی و ایجاد…
چکیده: استفاده صحیح از سنت معصومین (ع)، با توجه به شرایط خاصی امکان‌پذیر است؛ و علم رجال، یکی از علوم اساسی در بهره‌گیری از احادیث بشمار می‌رود. در زمینه این علم، اکنون چهار کتاب از رجالیان گذشته، تحت عنوان اصول اربعه در اختیار می‌باشد. کتاب اختیار معرفه الرجال، مهم‌ترین کتاب از این اصول چهارگانه، می‌باشد که توسط ابوعمرو محمد بن عمر بن عبدالعزیز کشی تألیف گردید و پس از حذف مواردی از آن توسط شیخ طوسی (ره)، به‌صورت موجود تقدیم جامعه شیعه گردید. مطالعه درباره کتاب رجال کشی، مخصوصاً از آن جهت اهمیت دارد که این کتاب، قدیمی‌ترین کتاب رجالی…
چکیده: رساله‌ی حاضر، پژوهشی است در موضوع امامت در «ملحمه ی اهل البیت (ع)»، اثر ارزشمندِ عبد المنعم فرطوسی یکی از شعرای معاصر عراق. بررسی این‌گونه مباحث در آثار شعری علاوه بر ارزش ادبی آن، می‌تواند جلوه‌هایی از حقانیت اهل‌بیت عصمت و طهارت (ع) را نمایان سازد. این رساله در یک مقدمه و پنج فصل تنظیم شده است، فصل نخست به شرح مختصری از زندگی، شعر و آثار فرطوسی اختصاص دارد. فصل دوم تأملی است در مفهوم ملحمه و اقسام آن، هم‌چنین جایگاه ملحمه در ادبیات عربی مورد بررسی قرار گرفته است و در انتهای این فصل شرح مختصری از…
چکیده: در قرآن مجید، آیاتی وجود دارد که در عظمت و شأن اهل‌بیت (ع) نازل شده است و یکی از مباحث مهم در تفاسیر شیعه و اهل سنت توجه به آیاتی است که راجع به فضایل این بزرگواران است. در این پژوهش دیدگاه ابواسحاق ثعلبی (م 427 ق) در مورد آیات نازله در شأن اهل‌بیت (ع) مورد بررسی قرار گرفته است. فصل اول مربوط به «کلیات تحقیق» و «مفهوم شناسی اهل‌بیت» است. فریقین در این‌که منظور از اهل‌بیت رسول خدا (ص) چه کسانی هستند دچار اختلاف شده‌اند؛ شیعه معتقد است که اهل‌بیت رسول خدا (ص) دوازده امام معصوم و حضرت…