پایان-نامه

چکیده: در پی تحولات دو قرن اخیر و فروپاشی امپراتوری عثمانی، جریان عربی با تأکید بر مفاهیم عربیت و نژاد در جوامع عربی مطرح شد و طرفداران این جریان سعی در ارائه دلایلی در تحکیم پایه‌های مشروعیت حکومت امویان و توجیه عملکرد ایشان داشتند. طرفداری جریان ناسیونالیسم عرب از مشروعیت امویان بدان جهت بود که در حکومت اموی نگرش‌های قومی نژادی موردتوجه حاکمان بود و امویان جزء معدود سلسله‌هایی هستند که بر مفهوم عربیت تأکیددارند. در این نوشته دیدگاه دکتر حسین عطوان نسبت به مشروعیت خلافت اموی به‌عنوان یکی از نمایندگان این گروه از بین اندیشمندان جهان عرب موردبررسی قرارگرفته…

چکیده: با عنایت به اینکه حضرت علی (ع) به‌عنوان امام اول شیعیان می‌باشد و نظر به اهمیت تحولات سیاسی به وجود آمده پس از رحلت پیامبر اکرم (ص) در ماجرای سقیفه و عدم توجه به سفارش پیامبر اعظم (ص) در غدیر خم و غصب خلافت توسط خلفای راشدین و پس از آنان خلفای اموی، در این پایان‌نامه قصد بر این است که ضمن شناساندن ماهیت واقعی خلفا، خصوصاً خلفای اموی در دوره خلافتشان نسبت به جایگاه حضرت علی (ع) و پیروانش، سیاست‌های منکوب گرایانه امویان موردبررسی قرارگرفته و همچنین سیاست‌ها و موضع‌گیری‌هایی ائمه‌ای که هم‌زمان با خلافت امویان بوده‌اند در…

چکیده: رساله حاضر که در رشته تاریخ گرایش اسلام تهیه‌شده ازنظر محدوده تاریخی از روزگار خلافت عمر (23-13 ه.ق) تا پایان امویان (132-40 ه.ق) را دربر می‌گیرد. با ظهور اسلام در جزیره العرب پیامبر (ص) از اختلافات درونی و تعصبات جاهلی بهره کافی را برده و آن‌ها در جهت وحدت برای پایه‌ریزی حکومت اسلامی و جهاد علیه دشمنان اسلام بکار برد. با رحلت آن حضرت، جانشینان سعی نمودند که با استفاده از آن عوامل به مرزهای شرقی و شمالی نفوذ و عظمت اسلام را به قدرت‌های زمان خویش نشان دهند، لذا خلیفه دوم با تشویق و تحریک جنگ با کفار،…

چکیده: ابوالحسن مسگر مشهور به خرّم شیرازی از شاعران اوایل قرن چهاردهم و متوفای 1335 ه.ق در بمبئی هند است. از وی دیوان اشعاری با حدود هفت هزار بیت شامل غزلیات، قصاید، مسمط، مستزاد، ترجیع بند و ترکیب بند باقی‌مانده که تحلیل اشعار او نشان می‌دهد مضامین شعریش عمدتا دینی است. او دارای روح بلندی بوده که وی را از مدح و ستایش شاهان بر حذر می‌داشته است. خرم در ذکر پیامبر اسلام (ص) و مناقب ائمّه (ع) بیشترین توجه را به منزلت ایشان نزد خداوند و حقانیت آن بزرگواران دارد. در مناقب مهدوی بیشترین تاکیدش بر مفهوم انتظار و…

چکیده: طلائع بن رزّیک، از جمله شعرای متعهد شیعی در قرن ششم است که در دوره فاطمیان می‌زیست و در سال‌های (549 – 556 هجری) وزارت آنان را بر عهده داشت. دیوان او سرشار از مضامینی، در مدح و رثای اهل‌بیت (ع) و هجو دشمنان ایشان و بث الشکوی است و نشان از این دارد که پرداختن به سیمای اهل‌بیت، وجهه همت او بوده است. خصوصیت بارز این‌گونه اشعارش، صدق عاطفه و اخلاص واقعی است. این امر را به‌راحتی از خلال اشعارش می‌توان دریافت، چنانچه در هنگام مدح اهل‌بیت، محبت و ارادت خالص خود را می‌نمایاند و به هنگام رثا،…

چکیده: در دین مبین اسلام بسیاری از احکام و عبادات آن جنبه اجتماعی دارد و مدیریت یکی از ارکان مهم اجتماع است. حال با توجه به اهمیت اجتماع در اسلام و گستردگی نقش مدیریت در جامعه درصدد برآمدیم که الگوی مناسب اسلامی را جهت رفتار مدیران استخراج نماییم. در این زمینه نهج‌البلاغه به‌عنوان یکی از منابع مهم و اصیل اسلامی می‌توانست راهگشای مناسبی باشد. با توجه به نامه‌های حضرت علی (ع) در نهج‌البلاغه الگوی مناسب اسلامی استخراج شد. با نگاهی گذرا به بعضی از الگوهای رفتاری مربوط به دانشمندان غربی درصدد مقایسه بین این دو نوع الگو برآمدیم. آنچه در…

چکیده: آنچه در این پایان‌نامه می‌آید کنـکاش گونه‌ای است کـه به تطبیـق ابیـاتی از دیـوان ناصرخسرو با احادیث شیعی دوازده‌امامی می‌پردازد. این جستار گونه در صورتی می‌تواند دارای اهمیت تلقی شود که بتواند محمل‌هایی روایی برای ابیات بیابد تا از این رهگذر هم احیاناً گره از برخی ابیات گشوده شود و هم قضاوت درباره‌ی گزاره‌های ناصرخسرو از منظر مزبور سهل شود و … برای این هدف در آغاز ابیاتی را که داری پیام تلقی می‌شد گردآوری و سپس برحسب موضوع با احادیث مقایسه شد؛ آنگاه مشخص شد که بسیاری از پیام‌های مذهبی او با احادیث مذکور در پیوند است. در…

چکیده: شعر قدیم به شکل‌های متعدد، مورد خوانش قرار گرفته و پژوهشگران از زوایای مختلف، آن را موردبررسی قرار داده‌اند. ولی در این پژوهش شعر از یک زاویه جدید نگریسته شده و آن اسلوب‌ها است؛ چراکه با مطالعه اشعار ناصرخسرو و حسن الهبل، «محاجه» گفتمان به‌خصوص اسلوب نشانه‌های مهمی از محاجه در شعر آن‌ها ملاحظه شد. هرچند بیشترین حضور محاجه، به علت ارتباط آن با خطابه، در نثر است، ولی گروهی از پیشینیان بر این عقیده بودند که گاهی شاعر قصیده، قطعه یا یک تک‌بیت را در مخالفت (محاجه) با یک ایده‌ای یا بطلان اندیشه‌ای می‌سراید تا یک تصویر محاجه…

چکیده: کتاب صحیفه سجادیه که دربرگیرنده‌ دعاها و نیایش‌های امام سجاد (ع) به مناسبت‌های مختلف است، دریای بیکرانی از معارف الهی است و بعد از قرآن کریم و احادیث نبوی و نهج‌البلاغه بهترین راهنـما برای هدایت بشر و ساختن انسـان کامل است و این دعاها که به زیباترین شکـل ممکن بیان شده‌اند، نشانه ذوق سرشار، روح متعالی شخصیتی بزرگ و دردآشناست و هر انسانی به فرا‌‌خور معرفت خویش از این دریای بیکران کفی برگرفته و جان تشنه‌اش را سیراب می‌سازد. این تحقیق تحت عنوان «صور خیال در صحیفه سجادیه» نگارشی است که هدف از آن دستیابی به نکات بلاغی موجود…

چکیده: ظهور کامل‌ترین دین الهی در سرزمین خطابه و شعر و بلاغت موجب شد که این هنر لطیف خدادادی و این ابزار رسانه‌ای کارساز که تا پیش از آن در خدمت اهداف مادی و تعصّبات موهوم نژادی و قبیله‌ای و بر ضد ارزش‌های انسانی بود، رشد و تعالی یابد و به یکی از مهم‌ترین اسباب اصلاح جامعه‌ی بشری تبدیل شود. از صدر اسلام با ارشادات پیامبر اسلام (ص) شعر و شاعری در خدمت اهداف والای رسالت قرار گرفت و ابزاری برای نهادینه کردن مفاهیم دینی و عقیدتی به شمار آمد. پس از پیامبر (ص) ائمّه معصومین (ع) نیز از این…

چکیده: سید حمیری ازجمله شاعران برجسته و تراز اول در ادبیات شیعه است که دارای اشعاری پرمحتوا و ارزشمند است. زبان شعری سیّد یک زبان ساده، بی تکلّف و سهل ممتنع است که از صور خیال برای انتقال معانی و پیام‌های خویش در حدّی محدود بهره برده ست. علّت اصلی کاربرد محدود صور خیال در شعر سید این است که شعر دینی ظرفیت کمتری برای به‌کارگیری آزاد صور خیال دارد. تشبیهات و استعارات شاعر در حکم ابزاری برای وصول به معانی موردنظر و غالباً معمولی و خالی از ابتکار و هنر ویژه‌ی شاعری به کار گرفته شده‌اند. بیشترین حجم از…