پایان-نامه

چکیده: مرجعیت علمی اهل‌بیت (ع) می‌تواند یکی از مهم‌ترین محورهای اتحاد تمامی فرق مسلمانان باشد، زیرا همه آن‌ها در این جهت، مشترکات زیادی دارند. در این پژوهش، مرجعیت علمی اهل‌بیت (ع) از دیدگاه شیخ مفید و قاضی عبدالجبار معتزلی و فخر رازی و ابن تیمیه مورد بررسی قرار گرفته است. آنچه هدف اصلی این پژوهش است؛ رسیدن به نقاط مشترکی درباره مرجعیت علمی اهل‌بیت (ع) در عصر خویش می‌باشد. برای دست‌یابی به این قصد لازم است ابتدا مشخص شود که اهل‌بیت رسول خدا (ص) از دیدگاه آنان چه کسانی هستند و چه جایگاهی در امت اسلامی دارند. در این راستا…

چکیده: داستان‌های تشرفات عصر غیبت به‌عنوان یکی از متون ارزشمند تشیع محسوب می‌شود. «امام» در جایگاه حجت الهی، به‌عنوان واسطه‌ای میان مردم و خدا محسوب می‌شود که این جایگاه در سطوح مختلفی قابل تعریف است. بررسی جایگاه ارتباطی امام مهدی (عج) در داستان‌های تشرفات عصر غیبت مسئله‌ای است که پژوهشگر در پی تبیین آن است. برای دست‌یابی به این مهم، از مدل‌ها‌ی ارتباطی که کارکردی سازمان دهنده دارند، استفاده شده است تا توصیفی از ساختار داستان‌ها به دست آید. جدای از بررسی سندی، می‌توان از لحاظ ساختار روایی، این داستان‌ها را مورد تحلیل قرار داد. این پژوهش سعی دارد از…

چکیده: شئون و صفات امام معصوم (ع) به‌عنوان یکی از مسائل اصلی در کلام شیعه مورد توجه علمای شیعه بوده است. هرچند ائمه (ع) جملگی یک نورند ولی در این میان امام هشتم (ع) به‌عنوان شخصی که بیشترین روایات در این باب از ایشان روایت شده، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند. این بحث از آنجا اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بنا بر تعالیم اسلامی مورد تأکید فراوان قرار گرفته است. در این زمینه آیات و روایات بسیاری وارد شده است، از طرفی شبهاتی در مورد شئون و صفات امام مطرح است بنابراین برای رفع شبهه باید در مورد این مسأله…

چکیده: بنی‌هاشم، خانواده پیامبر (ص) و خاندانی از قبیله قریش بودند که در زمان جاهلیت از جایگاه برجسته‌ای برخوردار بودند. با بعثت پیامبر بنی‌هاشم در تحولات صدر اسلام نیز نقش مهمی را به عهده گرفتند. در راستای شناخت بیشتر نقش بنی‌هاشم در زمان پیامبر این پژوهش درصدد پاسخ دادن به این پرسش است که: «بنی‌هاشم در امر رسالت پیامبر گرامی اسلام چه نقش‌هایی ایفا نمودند؟ چرا؟» پاسخ این پرسش بر این فرض قرار گرفت: «بنی‌هاشم بر اساس اعتقاد و باور دینی به رسالت و شخصیت پیامبر (ص) در ساختار سیاسی _ اجتماعی صدر اسلام، نقش سیاسی، فرهنگی و اقتصادی برجسته‌ای…

چکیده: رساله پیشرو تحت عنوان «فلسفه تاریخ اسماعیلیه (با تأکید بر دعوت قدیم)» به هدف بررسی نگرش فلسفی _ تاریخی اسماعیلیان سؤال خویش را این‌گونه مطرح کرده که «فلسفه نظری تاریخ اسماعیلیه بر چه مبنا و اصولی استوار است؟» فرضیه مورد آزمون در این رساله این است که: فلسفه تاریخ اسماعیلیه بر مبنای فلسفی آن‌ها استوار است و اسماعیلیان در اصول فلسفی _ تاریخی _ علم و معرفت (شریعت) را مهم‌ترین عامل تحول تاریخ می‌دانند و در نهایت آنچه از این رساله به دست می‌آید این است که تاریخ اسماعیلیه سرگذشت ادیان و ظهور انبیای سبعه و شریعتشان در طول…

چکیده: نظر به جایگاه رفیع امام علی (ع) در نزد مسلمانان و بخصوص شیعیان آن حضرت، ضروری است تا سیره ایشان در امور مختلف مورد اهتمام جدی قرار گیرد. در این رساله درصدد بررسی سیره قضایی آن حضرت می‌باشیم. سؤال اصلی پژوهش این است: «امام علی (ع) به امر قضا چه اندازه اهتمام داشته و سیره قضایی آن حضرت بر چه اصولی مبتنی بوده است». در فرضیه این پژوهش آمده است: امام علی (ع) در دوران زندگی خود اهتمام ویژه‌ای به امر قضا داشته است. و سیره قضایی آن حضرت «مبتنی بر قرآن کریم، سیره پیامبر اکرم (ع) و دانش…

چکیده: امام علی (ع) در دوره کوتاه حکومت خویش که کمتر از پنج سال طول کشید سه جنگ بزرگ جمل، صفین و نهروان را پشت سر گذاشت. وقوع این جنگ‌های مهم در حکومت آن حضرت، سبب شد تا گزارش فعالیت‌های نظامی امام علی (ع) در دوره حکومتش بیشترین بخش از گزارش‌های مورخان را درباره ایشان، به خود اختصاص دهد. از این‌رو اخبار اقدامت نظامی امام علی (ع) در منابع تجلی خوبی یافته است. با توجه به شخصیت برجسته آن حضرت و قرار داشتن ایشان در مقام نخستین امام شیعیان، در این پژوهش کوشیده‌ایم تا با نگاه مطالعات سیره‌ای، سیره آن…

چکیده: آنچه در این تحقیق مدنظر قرار گرفت، بیان و چگونگی شکل‌گیری تحولات فکری جامعه اسلامی از رحلت حضرت رسول (ص) تا پایان حکومت علی (ع) در عرصه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی و اقتصادی است. در اندیشه دینی، اعتقاد بر این است که با ظهور اسلام و هجرت حضرت رسول اکرم (ص) از مکه به مدینه، زمینه‌های تشکیل حکومت اسلامی مهیا گردید. این امر منجر به بیان افکار و فرهنگ نوین شد که جامعه اسلامی عربستان را صاحب حکومت، تمدن و ایدئولوژی الهی گردانید. حضرت رسول (ص)، در جریان تغییر، تبدیل و گذار از جامعه جاهلی به جامعه اسلامی، درصدد پیاده…

چکیده: معرفت به امور زیربنایی اعتقادات اسلامی از مهم‌ترین وظایف یک متدین به دین اسلام می‌باشد که باید با استدلال به آن‌ها پرداخته و مورد پذیرش او گردد یکی از آن مسائل، بحث مهم امامت و نبوت می‌باشد که به‌عنوان هادیان مردم به سمت حق‌تعالی نقش می‌آفرینند و لحاظ عصمت این هادیان به‌عنوان اصل جدایی‌ناپذیر در وظیفه هدایت آنان ایفای نقش می‌کند لذا باید با توجه به مبانی عصمت، خواه آن مبانی برگرفته از عقل باشد و یا نقل _ معصومیت آنان را نتیجه گرفت؛ برای پرداختن آن لازم دانستم که در ابتدا به واژه‌شناسی پرداخته و گفتیم عصمت در…

چکیده: تحقیق حاضر به دنبال استنباط روشی برای شناخت مسائل اجتماعی در میان معارف اجتماعی مطرح در نهج‌البلاغه می‌باشد. در بررسی مبادی و اصول بنیادین نهج‌البلاغه چنین استنباط می‌شود که، اداره جهان به‌صورت تک‌قطبی با محوریت و اصالت خداوند سبحان است. این عالم یک کلیت یکپارچه است و بین جماد و گیاه و حیوان و انسان یک رابطه ارگانیک وجود دارد. و در واقع یک نگاه سلسله مراتبی به عالم وجود دارد یعنی عرصه‌های شناختی، ارزشی، اخلاقی، احساسی و رفتاری از یکدیگر جدا نیستند. در نهج‌البلاغه پدیده‌های جهان حائز سیر عمودی و ارتباط با مبدأ و معاد هستند. در واقع…