پایان-نامه

چکیده: با وجود آن‌که امام حسن (ع) از نقش و جایگاه والایی در تاریخ اسلام برخوردار است و رفتار محبت‌آمیز و سرشار از لطف پیامبر اکرم (ص) نسبت به او و امام حسین (ع) در تاریخ کاملاً مورد توجه بوده است، اما دشمنان ایشان تهمت‌های فراوانی را نسبت به آن حضرت و شخصیت ایشان ایراد نموده‌اند. بر این اساس، پژوهش حاضر با استفاده از آیات قرآن، احادیث اسلامی و تاریخ به بررسی شخصیت ارزنده امام حسن (ع) از دیدگاه فریقین پرداخته است. آنچه در تاریخ اسلام پیرامون محبت پیامبر گرامی اسلام نسبت به امام حسن (ع) نقل شده، حاکی از…

چکیده: رفتار سیاسی پیامبر اکرم، همان روش و سیره حسنه آن حضرت است که در طول دوران رسالت، در ابعاد مختلف سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در پیش‌گرفته بود. این روش و سیره خاص، بر جهان‌بینی آن حضرت استوار بود که زیربنای آن را پذیرش حاکمیت خدا، نیاز به وحی در حیات اجتماعی، پیوند دنیا و آخرت و توجه به معاد تشکیل می‌داد. در جهان‌بینی الهی پیامبر اسلام (ص)، توجه خاصی به انسان شده و اراده و اختیار، عامل اصلی رشد انسان و رسیدن به کمال تلقی می‌شود. اصول رفتاری پیامبر نیز در همه ابعاد بر همین اساس تعریف شده و…

چکیده: از امام صادق (ع) میراث روایی ارزشمندی برای مسلمانان به‌ویژه شیعیان باقی مانده است که بخشی از آن، مناظره‌های آن حضرت با پیروان فرق و مذاهب و مکاتب دیگر می‌باشد که در متون روایی شیعه ثبت گردیده است. این رساله به بررسی مناظرات امام صادق (ع) با مخالفان، اعم از مسلمان و غیرمسلمان، پرداخته و سعی نموده است تا مناظرات مورد نظر را استقرا کرده و علاوه بر تبیین اعتبار سندی آن‌ها، میزان استفاده علمای شیعه از این مناظرات را در استدلال‌های علمی خود، در حد امکان پی گیری نماید. متون موجود از این مناظرات، در سه مقطع تاریخی…

چکیده: بررسی سیره و عملکرد سیاسی ـ اجتماعی همسران پیامبر (ص) بعد از رحلت ایشان، به علت همراهی و ارتباط نزدیک آنان با پیامبر (ص) اسلام یکی از مباحث قابل طرح در تاریخ است. با رحلت پیامبر اسلام (ص)، همسران او موضع ثابتی را در پیش نگرفتند؛ برخی از آنان چون عایشه از واقعه‌ی سقیفه حمایت کردند و در مقابل، حاکمیت نیز اجازه‌ی ذکر حدیث از پیامبر (ص) و اجازه‌ی فعالیت سیاسی و اجتماعی و صدور فتوا را به آنان داد؛ اما از سوی دیگر، برخی مانند ام‌سلمه، از امام علی (ع) حمایت نموده و به اقدامات ابوبکر اعتراض کرد….

چکیده: پژوهش حاضر کوشیده است تا فرهنگ و تمدن اسلامی در قلمرو حکومت و خلافت فاطمیان از سال 279 تا 411 هجری، یعنی از آغاز دولت فاطمیان تا پایان خلافت الحاکم بامرالله ششمین خلیفه‌ی فاطمی را مورد بررسی قرار داده و ابعاد مختلف آن را مورد کاوش قرار دهد. مطالعات انجام شده، نشان می‌دهد که فاطمیان تلاش کردند تا ابتدا خود را با ایجاد حکومتی در عرصه‌ی سیاسی مطرح کنند. آن‌ها در ابتدا، با سرسخت‌ترین دشمن خود، یعنی خلفای عباسی که پیرو مذاهب اهل سنت بودند به مبارزه برخاستند و کوشیدند تا از این راه، توطئه‌های دولت عباسی را خنثی…

چکیده: این پژوهش به تبیین اعتبار مرجعیت علمی اهل‌بیت (ع) از منظر صحابه، تابعین و علمای مذاهب مختلف اهل سنّت می‌پردازد و جلوه‌های علمی و عینی اهل‌بیت (ع) از دیدگاه پیشوایان مذاهب اربعه و میزان استفاده علمی آن‌ها از اهل‌بیت (ع) و احادیث فقهی آنان را به تصویر می‌کشد. تحقیق حاضر در چهار فصل شده است. در فصل اول مفاهیم واژه‌هایی همچون: مرجعیت علمی پیامبر (ص)، اهل‌بیت (ع) و … بیان شده، سپس با استفاده از آیه‌های اهل‌الذکر، صادقین، علم کتاب، اوتوالعلم، اعتصام، مودّت و… روایات معروف ثقلین، مدینه‌العلم، کساء،‌ سفینه و … این مرجعیت علمی برای اهل‌بیت (ع) اثبات…

چکیده: عصر امام باقر (ع) و نقش برجسته آن حضرت در گسترش علوم قرآن، از مباحث قابل‌توجه در تاریخ اسلام است. محقق در این پایان‌نامه سعی کرده است با توجه به شرایط فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و علمی عصر امام محمدباقر، نقش آن امام را در گسترش و رونق علوم قرآن و تفسیر تبیین کند. سپس مکتب تفسیری و روش تفسیر خاص آن حضرت را مورد شرح و بررسی قرار دهد. نویسنده این موضوع را در چهار فصل بررسی نموده است. در فصل اول کلیات تحقیق و واژگان کلیدی آن ذکر شده و اصطلاحاتی مانند علوم قرآن، تفسیر قرآن، مدرسه تفسیری…

چکیده: وحدت در جوامع انسانی از مسائلی است که در عرصه‌های گوناگون زندگی جمعی، اثرگذار است. در همین راستا، وحدت امت اسلامی که مورد تأکید قرآن و روایات می‌باشد، همواره مورد توجه اندیشمندان مسلمان نیز بوده است. پژوهش حاضر این مسئله را با روش تاریخی، توصیفی و تحلیلی در سیره امام علی (ع) مورد بررسی قرار داده است. منظور از وحدت اسلامی، همکاری پیروان مذاهب اسلامی بر پایه اصول مشترک و ثابت به‌منظور تحقق اهداف و مصالح عالیه امت مسلمان و اتخاذ موضع متحد در برابر دشمنان مشترک می‌باشد. بدیهی است که این اتحاد همراه با احترام به تعهدات عقیدتی…

چکیده: پیامبر اسلام (ص) در طول زندگی خود با پانزده زن ازدواج نمود که در هنگام رحلت آن حضرت، نه تن از زنان ایشان زنده بودند. برحسب آیات قرآن، پیامبر اسلام (ص) از این امکان برخوردار بود که با زنانی که مهریه‌شان پرداخته شده، کنیزانی که از طریق انفال و غنائم به دست آن جناب رسیده، با دختران اقوام خود و نیز با زنانی که خود را به پیامبر هبه می‌کنند، ازدواج نماید. دشمنان اسلام بر ازدواج‌های متعدد پیامبر اسلام (ص) خرده گرفته‌اند، درحالی‌که آن حضرت بر اساس مصالح و حکمتی که در نظر داشت، ازدواج می‌کرد. برخی از مصالحی…

چکیده: امام علی‌ (ع) به علت شخصیت والا و تأثیرگذار در تاریخ اسلام و نیز توجه و تأکید ویژه پیامبر (ص) بر لزوم پیروی مسلمانان از علی (ع) بعد از رحلت ایشان (احادیث یوم الانذار، پیمان مؤاخاه و برادری، غدیر خم و …)؛ همواره مورد مودت و حمایت اصحاب خاص رسول اکرم (ص) بوده است. اصحابی که برخی از آنان در منابع تاریخی اهل سنت و شیعه به‌عنوان دوستان رسول اکرم (ص) از آنان نام برده شده است. از آنجایی که امام علی (ع) حدود سی سال بعد از رحلت رسول اکرم (ص) در رمضان المبارک سال چهلم هجری در…