کلامی

چکیده: «رجعت» یکی از عقاید حیات‌بخشی است که شیعه به آن معتقد است؛ اما درباره‌ی کیفیت و زمان وقوع آن اختلافاتی وجود دارد. عده‌ای زمان آن را آخرالزمان می‌دانند، اما کسانی نیز عقیده دارند که رجعت فقط در زمان ظهور حضرت قائم اتفاق نمی‌افتد و زمان خاصی ندارد و چه‌بسا در گذشته‌ و حتی در زمان حال نیز کسانی باشند که رجعت کرده‌اند و به این دنیا بازگشته‌اند. به هر شکل متأسفانه این عقیده‌ی نجات‌بخش در طی قرون و اعصار مورد بی‌توجهی قرار گرفته و برخی برادران اهل سنت هم با بی‌انصافی تمام آن را مخالف ضرورت دین اسلام دانسته…
چکیده: پیامبر اسلام (ص) در طول عمر خویش با رفتارهای شایسته با پیروان ادیان دیگر به خصوص یهودیان و مسیحیان، شیوه‌هایی را در اختیار پیروان خویش قرار داد تا با تأسی از آن‌ها، بتوانند در هر عصری در برخورد با هر شخصی حتی غیر پیروان کتب آسمانی پیش از قرآن، نمونه‌ای از انسانیت و الگوی نیکو را عرضه نمایند. با بررسی آیات قرآن، آشکار شد که اصطلاح اهل کتاب محوری اصطلاحی است که با کمک آن می‌توان چگونگی تعامل پیامبر (ص) با پیروان ادیان دیگر را تبیین نمود. مضاف بر آنکه اصطلاحات دیگری نیز در قرآن یافت شد که از…
چکیده: هر دینی خود را به‌طور مستقیم از طریق نمادهایی معرفی می‌کند. قبله نمادی از ادیان الهی است که از طریق آن دین معرفی می‌گردد و به ماورای خود اشاره می‌کند. لذا تنها بر معنای ظاهریش حمل نمی‌شود. موضوع قبله تشریع شریعت‌های الهی است. هر طایفه‌ای قبله‌ای دارد که خداوند آن‌ را مشخص کرده است. اهمیت قبله به قدری است که اصولاً پذیرش دین آن قبله. در لغت قبله اسم عمل است بر وزن فعله که بر هیات فعل دلالت دارد. پس قبله به طرز ایستادن و روبرو شدن با چیزی که با حضور ذهن انجام گیرد، گویند و چون…
چکیده: در این مقاله به بررسی جو حاکم بر جامعه مسلمانان عصر نزول، درباره ارتداد پرداخته شده‌ است. تعریف فقهی ارتداد، اهمیت روشن شدن موضوع، پیشینه آن در ادیان بزرگ پیش از اسلام و سرانجام، بررسی تاریخی آیات ارتداد، موضوعاتی است که در این مقاله بررسی شده‌ است.
چکیده نویسنده در این مقاله به بررسی یکی از مسائل فقهی مورد اختلاف میان فقهای شیعه و اهل سنت پرداخته است. به فتوای فقیهان شیعه، انسان مسافر می‌بایست از گرفتن روزه در سفر خودداری کند، اما بیشتر فقهای اهل سنت بر این باورند که مسافر در گرفتن و نگرفتن روزه مخیر است. نویسنده بعد از نقل آرا، به بررسی آیات قرآن در این زمینه می‌پردازد و به این نتیجه می‌رسد که قرآن کریم – چنانچه برخی از مفسران اهل سنت نیز اذعان کرده‌اند – به صراحت رأی فقیهان شیعه را تایید می‌کند. او در این میان به نقد سخنان برخی…
چکیده شب قدر شبی است كه ثواب به‌جای آوردن عبادات در آن از سایر شب‌های سال افزون‌تر است. در روایات رسیده از معصومان شب خاصی به‌عنوان شب قدر معین نشده، بلكه یكی از شب‌های نوزدهم، بیست و بیست و یكم و بیست و سوم ماه رمضان، شب قدر دانسته شده است. این‌که دلیل عدم تعیین شب مشخصی چیست، موضوعی است كه در این مقاله بدان پرداخته می‌شود.
چکیده در این مقاله با گذر از مسئله «ما أدری» بودن لیله‌القدر و در مواجهه با مسئله «پیچیدگی» حاکم بر این شب و با تکیه‌بر توان ادراکی محدود بشری، از بین ابعاد بیکران این لیله بعد معنوی ـ ارزشی آن با استفاده از تحلیل معناشناختی مفرده «مبارک» ـ که در متن قرآن دارای «روابط جانشینی» با «القدر» است ـ و تحلیل درون‌متنی مفرده «نزول» در قرآن و ترسیم فرآیند «نزول» ملائکه ـ به‌عنوان مهم‌ترین اتفاق در این شب و کلیدی‌ترین فعل از سوره قدر در شناخت ماهیت و چیستی ظرف زمانی «لیله‌القدر» ـ معنا کاوی می‌شود تا فهم بهتری از…
چکیده: در رساله‌ای که در پیش‌رو دارید، تعریف لغوی و اصطلاحی بدعت و سنت از منابع مختلف بررسی شده، سپس در فصل دوم ابعاد و ویژگی‌های سنت و لزوم متابعت از کتاب و سنت بررسی شده است. در فصل سوم اقسام بدعت را از دیدگاه‌های مختلف بحث کرده، آن را یک قسم بیشتر ندانسته و بقیه اقوال را باطل شمرده‌ایم. در ادامه فصل سوم «اموری را که نوآوری در آن‌ها بدعت به حساب می‌آید» بررسی کرده، سپس وجوه افتراق بدعت از سنت را بیان داشته‌ایم. بحث ما در فصل چهارم بر سر عوامل و آثار بدعت است که از جمله…
چکیده: مسئله بدعت از صدر اسلام به وجود آمده است و گواه بر این امر تأکید و مدح سنت و مذمت و نکوهش بدعت می‌باشد. گاهى سنت در مقابل بدعت هم قرار گرفته است، در این نگارش اولاً تعریف «سنت» بیان شده و بعد از سنت مسئله بدعت که موضوع بنده است بحث کامل از آن بیان شده. در فصل اول تعریف «سنت و بدعت» در لغت و اصطلاح و قرآن و حدیث بیان شده است؛ که بدعت ایجاد سنت‌ها و رسم‌های تازه در دین بنام دین را بدعت می‌گویند. در فصل دوم مصادیق و نمونه‌های بدعت در اسلام آورده…
چکیده: این رساله تحت عنوان بدعت و مرزهاى آن در فقه اسلامى و آنچه در این تحقیق مورد بحث واقع می‌شود بدعت و مطالب مربوط به آن و دیدگاه‌های فقهى مطرح شده و کوشش می‌شود نگرش فقهاى شیعه و پیروان مذهب امامیه در مورد بدعت و مباحث پیرامون آن و نظرات مخالفان در چهار فصل، خاتمه و نتیجه‌گیری نهایى تنظیم شده است. در فصل اول کلیات تحقیق که به بیان موضوع، سؤالی اصلى و فرعى تحقیق، فرضیه تحقیق، روش تحقیق، پیشینه و هدف تحقیق، سازمان‌دهی تحقیق، محدودیت و مشکلات تحقیق، پرداخته است. در فصل دوم به ماهیت بدعت پرداخته و…
چکیده: یکی از مسائل بسیار مهم که جهان اسلام به آن دچار شده است، خشونت دینی است. خشونت دینی از سوی کسانی انجام می‌شود که خود را موحد واقعی و سایر مسلمانان را مشرک و بدعت‌گذار می‌دانند. این اندیشه منحرف، ریشه در آراء محمد بن عبدالوهاب و قبل از وی به صورت مفصل و تبویب شده در آراء ابن تیمیه دارد. ابن تیمیه به مفهوم شرک و بدعت توسعه داده و هرگونه توسل و دعا را از پیامبران و ائمه شرک و بدعت می‌داند. وی گرچه در این زمینه به مشرکین تاخته ولی با پذیرش رؤیت خداوند و قائل شدن…
چکیده: موضوعات این رساله در هفت فصل و یک خاتمه گرد آمده است. فصل نخست شامل تبیین واژه سنت، جایگاه آن در تشریع، ادله حجیت و گسترده آن می‌باشد. فصل دوم اختصاص به شناخت مفهوم بدعت، قیود و مقومات آن و کاربرد بدعت در نصوص اسلامی می‌یابد. فصل سوم به بررسی تقسیمات مطروحه درباره بدعت پرداخته و در ضمن آن چند شرط اساسی در تحقق بدعت نیز شرح داده می‌شود. فصل چهارم به بررسی علل و اسباب پیدایش بدعت‌ها در اسلام اختصاص یافته و بیانی مبسوط و مستوفی در این زمینه ارائه می‌شود. فصل پنجم به بیان خطوط اساسی صیانت…