کلامی

چکیده: آنچه در این مقاله به مطالعه گرفته‌شده است: تقرب به خدا به‌عنوان معیار ارزش در آثار به‌جامانده از فلاسفه و متدینان پیش از میلاد و پس از میلاد قابل‌ردیابی و مطالعه مقایسه‌ای است. قرآن به‌عنوان تکمیل‌کننده تعالیم ادیان در این رابطه نگاه ویژه دارد. این نوشتار در کنار نگاه نقادانه به تعریف‌های به‌عمل‌آمده از تقرب، ماهیت آن را به مطالعه می‌گیرد و امتیاز این معیار را بر دیگر معیارها مطرح در حوزه فلسفه اخلاق به نمایش می‌گذارد.
چکیده: معناشناسی (Semantics) بخشی از دانش زبان‌شناسی یا شاخه‌ای مستقل از آن است كه از رهگذر آن می‌توان به تحلیل معنای واژه‌ها و جمله‌های یك متن پرداخت و جایگاه دقیق كلمه‌ها و تركیب‌های آن را با توجه به‌ نظام معنایی كه در آن قرار دارد، به دست آورد. این نوشتار به تحلیل معناشناختی «قرب الی الله» در قرآن می‌پردازد. برای این منظور به واژه‌هایی كه در حوزه معناییِ (Semantic fields) بندگی خدا با واژه كانونی «قرب» ارتباط معنایی دارند، توجه شده است. تحلیل معناشناختی قرب در قرآن نشان می‌دهد كه این واژه با اضافه به واژه «الله»، از معنایی تازه…
خلاصه ماشینی: “زیرا حق و خیر دائمی، ثابت و پایدار است و آنچه ذایل شدنی و فانی شدنی است کفر و باطل و شرک است و اهل آن ابتر می‌باشند: ان شانئک هو الابتر(کوثر/3) دوری‌ طلب‌ از کثرت، بگریز از این وحشت یک رنگ‌شو از وحدت‌ ای دوست‌ لقا این‌ است این است راه کوثر گرایان و انبیا و اولیای الهی و انسان‌های کامل و مخلص که مشمول رحمت خاصه حضرت حق و انعام دائمی و همیشگی او هستند و هماهنگ با کل نظام به سوی او در حرکتند و به قول عارفان: «النهایات هی الرجوع الی البدایات» جزئها را…
چكيده دعا پيوندى معنوی ميان انسان و پروردگار است كه اثر تربيتى و سازندگى مهمى در روح انسان دارد و راهنماى انسان به قرب الهى است. دعاهاى مأثور نيز يكى از ذخاير ارزشمند در ايـن زمينه مى‌باشند. از اين ميان، دعـاى ابوحمزه ثمالـى بر (ع) مضامين قرآنى، اخلاقى بسيارى در بردارد. اين دعا از زبان مبارك امام سجاد بر ابوحمزه ثمالى تعليم داده‌شده است و شامل سه محور اساسى است. در محـور اول معـرفت الهى به‌عنوان كليد هدف نهايى مـطـرح می‌گـردد، در اين محور بـه موضوع گریزناپذیری بنده از محدوده حكومت الهى، شناخت ذات و راهنما بودن خداوند اشاره دارد….
چکیده: این نوشتار در پی معرفی یکی از شعرای اسلام است که در اشعارش گرایش‌های عقیدتی و سیاسی هویداست و همچنین در مواردی از آیات قرآن کریم در بیان فضایل و مناقب ائمه‌ی معصومین (ع) به‌ویژه حضرت علی (ع) اقتباس کرده است. این شاعر، سید حمیری نام دارد که امام صادق (ع) وی را «سیدالشعراء» نامیده‌اند.
چکیده: بینامتنیت (intertextuality) از جمله گرایش‌های نقد جدید می‌باشد که به ارتباط و تعامل بین متون می‌پردازد؛ بر اساس این نظریه، هیچ متنی خودبسنده نیست و آثار ادبی در تعامل با یکدیگر می‌باشند. بر طبق این نظریه، متون و گویندگان آن‌ها متأثر از یکدیگر بوده و آگاهانه و یا ناخودآگاه از سرچشمه‌های ادبی و فکری یکدیگر بهره جسته‌اند. این نظریه در حوزه‌ی ادبیات ملل بازتاب و کارکردی غیرقابل‌انکار دارد؛ چرا که عرصه‌ی ادبیات، نقطه تلاقی افکار و اندیشه‌هاست و شاهکارهای ادبی هر ملتی پیوسته مورد تقلید و تأثر گویندگان و سرایندگان هر دوره است. متون دینی ازجمله منابعی است که…
چکیده اين مقاله با موضوع «تجلی قرآن در اشعار دعبل» با مطالعه منابع اصيل از جمله ديوان شاعر، با روش تجزیه‌ و تحلیل و بر پایه مطالعات كتابخانه‌اى، ضمن بررسى زندگى‌نامه شاعر، درصدد تبيين انديشه‌هاى قرآنى در قالب شعر است. دعبل خزاعى يكى از بزرگ‌ترين شاعران متعهد شيعه است، كه شعر و زندگى خود را وقف دفاع از اهل‌بیت پيامبر (ص) گسترش آرمان‌های تشيع و نشر فرهنگ قرآن به زبان شعر و حديث كرده بود. اين مقاله نشان می‌دهد كه: محور انديشه دعبل مبتنى بر مفاهيم برگرفته از قرآن کریم و احادیث شریف نبوی بوده است.
 چکیده: سحر رفتاری است که قرآن کریم مجازاتی برای آن تعیین نکرده است. آرای اهل لغت، فقیهان و مفسّران شیعه و اهل سنت نسبت به سحر مختلف بیان شده است. سحر نوعی اعمال خارق‌العاده است که هم راه با خدعه و تمویه و اضرار به غیر می‌باشد، آثاری از خود در وجود انسان باقی می‌گذارد و در واقع نوعی چشم‌بندی و تردستی است که جنبه‌ی روانی و خیالی دارد. همه‌ی اقسام سحر در شریعت مقدس اسلام حرام است، مگر مواردی مانند خواص اجسام زمینی (علم الخواص) و یا نسبت‌های ریاضی (علم الحیل). اقسام مختلفی برای سحر بیان شده است که…
چکیده: بر اساس جهان‌بینی توحیدی، مرگ آگاهانه و داوطلبانه، برای نجات بخشی ارزش‌های الهی «شهادت» گفته می‌شود. از این‌رو، قرآن کریم این ایثارگری و قهرمانی ارزشی را «مقتول فی سبیل الله» نامیده است. فرهنگ شهادت با شاخص‌های بارز، همواره تأثیرات فراوانی بر فرد و حیات جامعه اسلامی می‌گذارد. به دلیل اهمیت و ضرورت این فرهنگ، بسیاری از پژوهشگران و اندیشمندان اسلامی به تبیین آن پرداخته‌اند. لذا، پژوهشگر با هدف تبیین و شناخت شاخص‌ها و آثار این فرهنگ با دلایل قرآنی و سنت، آن را مورد واکاوی قرار داده و ضمن معناشناسی شهید، شهادت و فرهنگ شهادت به مهم‌ترین شاخص‌های فرهنگ…
چکیده: موضوع پایان‌نامه احکام جزایی اهل ذمه می‌باشد که با استناد به آیات و روایات و با استفاده از نظرات و دیدگاه‌های فقهای اسلامی به روش اسنادی مورد بررسی قرار گرفته است. رساله حاضر شامل شش فصل به شرح ذیل می‌باشد: فصل اول به شرح مفردات و بیان مسئله اختصاص یافته است. در فصل دوم شرایط قرارداد ذمه و احکام کلی راجع به اهل ذمه و مسئله جزیه بررسی شده است. فصل سوم به بررسی احکام قضایی اهل ذمه از جمله دادگاه صالحه برای رسیدگی به جرائم اهل کتاب چگونگی رسیدگی به دعاوی آن‌ها و نحوه تحلیف و پذیرش شهادت…
چکیده: قرآن کریم با اهل کتاب به روش خاص خود احتجاج نموده و از این راه عده ای از آنان را به راه حق و راه کمال نزدیک کرد. در این رابطه دلایل و شواهد روشنی بر جواز احتجاج در آیات و روایات وجود دارد که در قرآن کریم، مواردی از جمله، یهود، نصارا، مجوس و صابئین را در فصل اول بررسی نموده ایم. فصل دوم: احتجاج قرآن با اهل کتاب درباره توحیداست. در مورد قائلین به تثلیث و احتجاج قرآن بر علیه آنان، همچنین احتجاج بر رد فرزند داشتن خداوند به عقیده مسیحیان و یهودیان است. فصل سوم: احتجاج…
چکیده: قرآن به عنوان مجموعه‌ای وحیانی و آخرین کتاب آسمانی خدای علیم، دربردارنده اصول اساسی مورد نیاز همه انسان‌ها در تمامی دوران می‌باشد. تمسک به قرآن و پذیرفتن دین اسلام آنگاه میسور است و عقلانی می‌نماید که نقصان یا بطلان سایر مذاهب و ادیان روشن گردد. نزول آخرین کتاب و ارسال آخرین پیامبر به این معنا است که هر آنچه مورد نیاز بشر است بیان شده است؛ و این تکلفی خود بشر است که باید با استفاده از عقل فطری و خدادادی خویش به استنباط و کندوکاو در امور اساسی خویش بپردازد و خویشتن را به سرچشمه وحی متصل نماید….