اخلاقی

چکیده هدف مقاله حاضر تبیین فرایند شکل‌گیری صبر با تکیه بر منابع اسلامی است. در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی و تحلیل محتوا، آیات و روایاتِ استخراج شده، مورد تحلیل قرار گرفت و پاسخ سؤال اصلی پژوهش، یعنی چگونگی فرایند شکل‌گیری صبر تبیین گردید. نتایج نشان داد فرایند اصلی در تحقق صبر این است که تمرکز و توجه انسان به جنبه شیرین صبر سوق داده شود؛ نه جنبه دشوار و تلخ آن. در ضمن تحقق صبر دارای سه مرحله است: اول. مواجهه با موقعیت دشوار، دوم. ارزیابی و فعال شدن عوامل صبر و سوم. بروز صبر. عواملی که…

چکیده صبر در قرآن کریم به عنوان راهبرد پیشبرد اهداف انبیا مطرح است. این راهبرد در طول حیات و رسالت حضرت محمد «ص» کارکرد فراوانی داشته است. کفار برای انصراف رسول اکرم «ص» از انجام رسالت خویش، طرح های مختلف از جمله تطمیع، اذیت و آزار، تخریب شخصیت، تحریم شنیدن قرآن و محاصره اقتصادی را اجرا کردند اما آن حضرت «ص» با صبر تام محمدی بر تمام این طرح ها غلبه نمود. کفار در تخریب شخصیت حضرت از هیچ چیز فروگذار نکردند و اتهامات مختلف مانند سحر و دروغگویی، جنون و شاعری، استهزا و مقطوع النسل بودن را بر حضرت…

چکیده: هر نوع كمالی كه در درون انسان و یا جوامع بشری و به طور كلی در جهان آفرینش به وجود می آید بر اثر صبر و استقامت در برابر سختی ها و مشكلات ایجاد می شود. درگیر شدن انسان با رنج ها و سختی ها و صبر و استقامت در برابر آنها موجب قدرتمندی روح می شود. به همین جهت در تصوف و عرفان كه سیر و تحولی بی پایان به سوی كمال مطلق است به تحمل رنج ها و سختی ها(ریاضت) بسیار اهمیت داده می شود. یكی از انواع سختی ها گرسنگی است، صبر در برابر گرسنگی یكی…

چکیده «صبر» در آموزه‌های دینی، به عنوان یکی از مفاهیم اساسی ایمان شناخته می‌شود. این واژه به همراه مشتقّات خود، ۱۰۳ بار در قرآن به کار رفته است که نشان از اهمیّت ویژه این خصیصه اخلاقی از دیدگاه دین مبین اسلام و قرآن کریم دارد. این واژه با حفظ معنای لغوی و اصطلاحی با بسیاری از مفاهیم اخلاقی و دینی ارتباط معنایی پیدا می‌کند. بر این اساس، تبیین ارتباط صبر با مفاهیمی نظیر نماز، ایمان، تقوا، اسلام، یقین، نیکی و… از جمله مباحثی است که در این مقاله مورد بررسی قرار می‌گیرد. لذا مقاله حاضر با استفاده از روش توصیفی‌…

چکیده صبر یکی از خصوصیات روان‌شناختی و از راهبردهای مذهبی مقابله است که با استفاده از آن می‌توان بر فشارهای روانی روزمره و حتی آسیب‌زا غلبه نمود و در جهت سلامت روانی گامی برداشت. مواد مقیاس سنجش صبر با استفاده از آیات قرآن مجید و تفاسیر، حدیثی شیعه و سنی و کتاب‌های اخلاقی تهیه شده است. این پرسش‌نامه 48 عبارت دارد که در مقوله‌های صبر بر سختی، طاعت و گناه تهیه شده‌اند. نمونه‌ی این تحقیق 148 دانش‌آموز دختر سال اول دبیرستان بودند که به روش نمونه‌برداری خوشه‌ای تصادفی از میان دانش آموزان دختر سال اول دبیرستان شهر تهران، در سال…

چکیده صبر از فضایل مورد تأکید در اسلام می باشد؛ که بیش تر از زاویه فردی ـ اخلاقی، مورد توجه قرار گرفته است؛ در حالی که صبر از سهم و جایگاه بالایی در تربیت افراد برای زندگی اجتماعی برخوردار است. بهره مندی از این جایگاه، در ابتدا نیازمند پاسخ به این سؤال است که «صبر اجتماعی به چه معناست، غرض از آن، و مصادیق آن چیست؟»، پاسخی که پژوهش حاضر با استناد به آیات قرآن و تفاسیر معتبر شیعی، با بهره گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی در پی آن بوده است. نتایج حاصل از این پژوهش بیان گر آن…

متن مقاله: مقدمه: در دو شماره قبل به موضوع انواع شهوات و عوامل و اسباب طغیان شهوت پرداختیم. در این شماره و در خاتمه به راهکارهای علمی و عملی ترک شهوات از منظر قرآن کریم می‌پردازیم: در قرآن کریم، روش‌هایی نیز برای کنترل شهوات بیان شده که می‌توان آن را به روش‌های علمی و عملی تقسیم کرد: کنترل شهوات در قرآن کریم، روش‌هایی برای کنترل شهوات بیان شده که می‌توان آن را به روش‌های علمی و عملی تقسیم کرد: الف) راه‌های علمی منظور از راه علمی، این است که انسان در آثار و پیامدهای شهوت‌پرستی بیندیشد و ببیند که چگونه…

متن مقاله: ‏ قال على (علیه السلام): «ایاک والوقوع فى الشبهات و الولوع بالشهوات فأنهما یقتادانک الى الوقوع فى الحرام و رکوب کثیر من الآثام؛ از فرو رفتن در شبهه‏‌ها دورى گزینید و از وابستگى و اسارت شهوت‌ها بپرهیزید، زیرا این دو شما را به گرفتار شدن در گناه و ارتکاب معاصى میکشانند.»(1) در این بیان نورانى امام على(ع) به دو هشدار بزرگ اشاره میکند که هم اندیشه سوزند و هم جامعه سوز. یکى شبهه و دیگرى شهوت. “شبهه” فضاى فکر و اندیشه و تفکر آدمى را مه آلود میکند و حق و باطل را بر او مشتبه مینماید و…

متن مقاله درآمد شهوت‌پرستی یکی از مشکلات و رزایل اخلاقی است که می‌تواند دامنگیر فرد و جامعه شده و باعث نابودی شود. امروزه با توجه به گسترش وسایل ارتباط جمعی از سویی و سیاست‌های استعماری شیطان بزرگ و دیگر غارتگران اقتصادی و فرهنگی، شهوت‌پرستی به یکی از بلاهای بزرگ قرن تبدیل شده و بر همه اندیشوران بایسته است که با نگاهی به مسئله و معضل یاد شده، پس از تبیین مشکل یاد شده، راه‌حل‌های دینی برای برون رفت را جستجو و عرضه کنند. در این مقاله برآنیم تا پس از تبیین و توضیح شهوت پرستی و مشکلاتی که می‌تواند برای…

متن مقاله مقدمه: در شماره قبل به موضوع انواع شهوات پرداختیم و به برخی از آیات و روایات در باب مذمت این صفت رذیله اشاره شد. اینک و در ادامه به عوامل و اسباب طغیان شهوت می پردازیم. ضعف ایمان اگر ایمان ضعیف و توجه به مبدأ و معاد کم گردد، زمینه طغیان شهوات فراهم می‌شود و بالعکس با تقویت ایمان و شاهد و ناظر دانستن خداوند، شهوت کنترل خواهد شد. چنان که قرآن کریم در جریان حضرت یوسف (علیه السلام) تأکید می‌کند علت این که آن حضرت توانست شهوت خود را کنترل کند، ایمان قوی او بود، از این…

چکیده مسئله «گناه» با سعادت یا شقاوت و سرنوشت انسان رابطه ای تنگاتنگ دارد. از نظر صدرالمتألهین، گناه چیزی جز مخالفت با اوامر و نواهی الهی نیست که مانع از رسیدن انسان به سعادت و کمال می شود. علاوه بر این، او گناه را عملی می داند که موجب ظلمت قلب شده، انسان را به سوی شهوات می کشاند. وی معتقد است عوامل و زمینه های متعدد و مختلفی در وجود انسان و یا در خارج از وجود او، انسان را به سوی گناهان سوق می دهند. از جمله این عوامل حب دنیا، هوا های نفسانی، جهل انسان، قلب، شیطان…

چکیده به راستی هدایت ‏یافتگان و دلدادگان نور الهی به چه سان بدین مرتبه نایل می ‏آیند؟ دغدغه اصلی آنان در این دنیا چیست؟ چگونه می‏توان دلداده معبود بود، در عین حال در این کره خاکی زیست؟ شهوات و هو‌س‏‌ها حجاب دل ‏اند و آدمی را از درک حقایق هستی دور می‏کنند. شیطان هوس‌‏های زودگذر و شهوات دنیوی را برای انسان می ‏آراید و همین‏ ها را دغدغه اصلی زندگی او قرار می دهد. اما مؤمنان هرچند در این دنیا می‏زیند و از لذایذ دنیوی نیز بهره می‏گیرند، اما این التذاذات هدف و مقصد نهایی آنان نیست. از این اسباب…