ادیان،-مذاهب-و-فرق

چکیده: امامت و صفات آن، همواره از صدر اسلام موردتوجه بوده است و ائمه اطهار به معرفی خود پرداخته‌اند؛ اما بعد از غیبت امام زمان سوالاتی جدید دراین‌باره به وجود آمد. یکی از نظراتی که در مورد امامت و جایگاه آن مطرح‌شده نظریه‌ی علمای ابرار است. بر مبنای این نظریه ائمه هرگز با پیامبران قابل‌مقایسه نیستند و معارف دین را صرفاً به شیوه‌ی اکتسابی از امام قبل دریافت کرده و یا با رأی و اجتهاد و استنباط، احکام شرعی را تحصیل‌کرده‌اند و همانند دیگر آدمیان خطاپذیرند. در این مجموعه ضمن بیان نظر علمای شیعه از قرن سوم تا زمان حاضر…
چکیده: باور به منجی آخرالزمان از اساسی‌ترین اعتقادات شیعیان می‌باشد و این عقیده تا بدان جا اهمیت دارد که در طی تاریخ افرادی با اغراض مختلف ادعای مهدویت داشته‌اند. یکی از مدعیان، سید باب شیرازی است که بهائیت سعی دارد او را همان قائم موعود اسلام معرفی کند تا مبشری بر حسین‌علی نوری (بهاء) باشد. ازاین‌رو، ناگزیر مبلغان و سران بهائیت برای اثبات باب به‌عنوان مهدی شارع، آیات قرآن (مانند آیه 5 سوره نجم و …) را تأویل و روایات (همچون زوراء و لوح فاطمه و …) را تحریف کردند تا این‌ها را دال بر قائمیت سید محمدعلی شیرازی بداند….
چکیده: در این مقاله از چهار ویژگی برجسته سبک شعر متعهد شیعی بحث شده است. همچنین مقایسه‌ای بین این ویژگی‌ها در شعر متعهد شیعی و شعر دیگر فرقه‌ها انجام‌ گرفته است. این ویژگی‌ها عبارت‌اند از: 1. نوآوری در مضمون و قالب قصیده: این نوآوری نخستین بار توسط کمیت بن زید اسدی در چکامه (بائیه) ابداع گردید. 2. کاربرد الفاظ و لغات ساده و روان: این ویژگی تنها به سرایندگان شیعی محدود نمی‌گردد. 3. کاربرد استدلال و احتجاج: سرایندگان متعهد شیعی با دلیل و برهان حق مسلم علی (ع) و فرزندانش (ع) به امامت را بیان کردند.
چکیده: طلیعه در مکتب امام باقر (علیه السلام)، شاگردان زیادی تربیت یافته اند که گروه قابل توجهی از آنان از شهر کوفه بوده و هر یک در زمان خود به ترویج مکتب حیات بخش اهل بیت (علیهم السلام) اشتغال داشته اند که در عصر ما، شناختن هر یک از آنان ضرورت ویژه ای را دارد. شیخ طوسی رحمه الله 468 نفر از شاگردان امام باقر (علیه السلام) را در کتاب رجال خویش نام برده است. در این فرصت و به مناسبت ولادت با سعادت آن گرامی، با شخصیت برجسته محمد بن مسلم ثقفی، یکی از شاگردان ممتاز مکتب حضرت باقر…
چکیده: اختلاف پیرامون «ایمان و کفر مرتکب گناه کبیره» و سرنوشت اخروی وی که اولین مسئله مطرح در تاریخ مجادلات کلامی مسلمین بوده است، ریشه در نوع نگاه فرق مختلف اسلامی به مقوله ایمان و تلقی خاص هر یک از ماهیت و لوازم آن دارد که در این میان تفاوت نظرها در باب رابطه ایمان و عمل، عامل اصلی بروز اختلافات بوده است. در میان فرق کلامی عامه، از بین کسانی‌ که عمل را داخل در ماهیت ایمان و از شروط قوام ذات آن می‌شمارند؛ سخت‌ترین موضع از آن خوارج است که فتوا به کفر صاحب کبیره داده‌اند، حسن بصری…
چکیده: اثبات بی‌اعتبار بودن توبه و اعتراف به گناه، خود به خود پای ماجرای حضرت آدم (ع) را به میان می‌کشد. آنچه که خمیرمایه و شاکله‌ی اصلی بحث توبه را تشکیل می‌دهد، قضیه‌ی گناه حضرت آدم (ع) و اخراج وی از بهشت می‌باشد. مسیحیت که قائل به گناهکار بودن حضرت آدم (ع) می‌باشد. تأیید این مطلب، به معنای تائید نظریه‌ی گناه نخستین و موروثی بودن آن و در نتیجه سرایت آن به تمام نسل بشریت و گناه‌کار بودن تمام انسان‌ها به صورت ناخودآگاه و از پیش تعیین شده است؛ اما اسلام با توجه به عصمت پیامبران، با رد نظریه‌ی فوق،…
فصول پایان‌نامه: این تحقیق در سه فصل ارائه شده است: فصل یکم: شخصیت علمی، فرهنگی، اجتماعی آیت‌الله حاج شیخ عبدالکریم حائری تا تأسیس حوزه علمیه اراک * اوضاع سیاسی _ اجتماعی ایران در فاصله سال‌های 1315 _ 1285 ش * پیشینه خانوادگی * آغاز تحصیلات عالیه در ایران و عتبات عالیات * اساتید حاج شیخ عبدالکریم * خصوصیات اخلاقی حاج شیخ * توجه به شعائر مذهبی و توسل به ائمه اطهار * حیات فرهنگی و تأسیس حوزه علمیه اراک * مهاجرت به ایران و تأسیس حوزه علمیه اراک فصل دوم: «تأسیس حوزه علمیه قم» * پیدایی حوزه‌های علمیه و بنیان‌گذاران…
چکیده: در جهان اندیشه شیعی به دلیل گستردگی و دیرینه فراوان این مکتب، شخصیت‌های بزرگ فراوانی درخشیده و البته به این اندیشه نیز کمال و توسعه بخشیده‌اند، از دوره‌های مهم تاریخ تشیع به لحاظ تأثیر شگرف آن در فرهنگ دینی، فاصله بین قرون چهارم تا آغاز قرن دهم هجری است. در این دوره از جمله اقشار تأثیرگذار بر تحولات و اوضاع اجتماعی شیعیان، افراد و اشخاص صاحب نام شامل: علما و فقهای مدارس علمیه‌ی به ویژه نجف، بغداد، حله و… بودند. پیش از ورود سلجوقیان به بغداد، محافل علمی در این شهر رونق داشت که در رأس آن‌ها شیخ مفید،…
چکیده: پژوهش حاضر با عنوان وضعیت سیاسی و اجتماعی شیعیان عراق در دوران حزب بعث به پاسخ این سؤال می‌پردازد که وضعیت شیعیان عراق در سال‌های ۱۹۶۸، از زمان روی کار آمدن حزب بعث تا سقوط آن در ۲۰۰۳ از لحاظ سیاسی و اجتماعی چگونه بود؟ فرضیه پژوهش برآنست که شیعیان عراق در دوره حزب بعث با نوعی استیصال حقیقی سازمان‌یافته‌ای از طرف رژیم بعث مواجه شدند که زمینه‌های ضعف اجتماعی و سیاسی آنان را در درازمدت فراهم آورد اوضاع سیاسی و اجتماعی شیعیان عراق پیش از روی کار آمدن حزب بعث، محور اصلی بحث در فصل اول است. تشیع…
چکیده: تحولات خاورمیانه در چند دهه اخیر شاهد جنبش‌های اسلامی، متأثر از تغییرات فرهنگی، سیاسی و اجتماعی مسلمانان است. در این میان، خیزش شیعیان به‌عنوان بازیگران مهم منطقه‌ای و بین‌المللی نقش مؤثری در این معادلات داشته؛ به‌طوری‌که ما همواره در منطقه خاورمیانه شاهد جنبش‌های اسلامی متأثر از تشیع سیاسی هستیم؛ و همچنین این شاخص هویت‌ساز در بروز انقلاب، تسریع تحولات و ایجاد تغییرات سیاسی در بین کشورهای منطقه موثّر بوده و چارچوبِ تحلیلی جدیدی را برای توزیع قدرت ارائه کرده بطوریکه شیعیان منطقه ضمن نقش‌آفرینی در عرصه تحولات جدید به‌ویژه بیداری اسلامی درپی خودباوری، خیزش، وتکاملیابی سیاسی هستند و در…
چکیده: دوران قاجاریه به لحاظ ظهور فرقه‌های مختلف عرفانی و تصوف گرا مانند شیخیه، صوفیه، بابیه، ازلیه و بهاییه در تاریخ ایران بعد از اسلام دارای اهمیت است. یکی از این فرقه‌ها بهاییت است که بنیان‌گذار آن حسینعلی بهاء است. وضعیت اسفناک اقتصادی و فقر مردم و شیوع بیماری‌های واگیردار و شکست‌های سیاسی و نظامی دولت در برابر کشورهای خارجی، بستر بروز فرقه‌های مذهبی را با شعار تسکین آلام مردم و برون‌رفت از فضای فوق‌الذکر فراهم می‌کند. در پیدایش این فرقه و مواجهات آن با علماء شیعه زمینه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی و اقتصادی موردبررسی قرارمی گیرد. دربار قاجار با این…
چکیده: به دنبال شکست یزدگرد سوم آخرین پادشاه سلسله ساسانی در نیمه دوم قرن هفتم میلادی در برابر اعراب مسلمان، سرزمین ایران ضمیمه امپراتوری جدید مسلمانان تحت عنوان خلافت گردید. این حادثه بزرگ به‌تدریج منجر به ورود اسلام و به دنبال آن ورود نخستین فرقه سیاسی _ دینی در اسلام یعنی فرقه شیعه به درون ایران گردید. با پیشروی اعراب مسلمان به‌طرف شرق و جنوب شرقی امپراتوری ساسانی بذر دین اسلام و تشیع در تمام مناطق کاشته شد. ازاین‌روست که در منابع به‌صورت پراکنده ناگهان با ورود اسلام و شیعه در منتهی‌الیه شرقی مرزهای امپراتوری ساسانی از نیمه‌های دوم سده…