ادیان،-مذاهب-و-فرق

چکیده: این رساله، با عنوان «بررسی تطبیقی امامت در شیعه اثناعشری و اسماعیلیه (نزاری)» با روش کتابخانه‌ای تدوین شده است. فرقه اثناعشری و اسماعیلیه نزاری، هر دو از فرق شیعی محسوب می‌شوند و بحث امامت، یکی از مباحث مشترک میان این دو فرقه است. این دو فرقه، مشترکات زیادی در این موضوع با یکدیگر دارند مانند؛ اعتقاد به امامت حضرت علی (ع)، وجوب امامت، مسئله نص و صفات امام. بر این اساس هر دو فرقه، امامت را به‌عنوان یکی از اصول خود پذیرفته و به خالی نبودن جهان از وجود امام معتقدند. از سویی اختلافاتی که در امامت خاصه و…
چکیده: اسماعیلیان به‌عنوان یک جماعت مسلمان شیعی پس از شیعیان دوازده‌امامی بودند، که بر انتظار ظهور قریب‌الوقوع مهدی که با آمدن خود حکومت عدل را در جهان گسترش خواهد داد تمرکز یافته بود. بر اساس این عقیده در نیمه‌ی قرن سوم/نهم اسماعیلیان جنبش انقلابی بر ضد خلافت عباسی، به راه انداختند و داعیان این جنبش اسماعیلی از مغرب در شمال آفریقا تا ماوراءالنهر در آسیای مرکزی به فعالیت مشغول بودند. در این زمان تحولات مهمی در مرکز قدرت خلافت عباسی در عراق و نیز سرزمین‌های تحت سلطه‌ی آن‌ها رخ داد، ازجمله‌ی آن‌ها سلطه‌ی غلامان ترک در دستگاه خلافت و افزایش…
چکیده: موضوع آخرت شناسی در اسلام مخصوصاً نهج‌البلاغه و دین یهود از جایگاه ویژه و موقعیت ممتازی برخوردار است. در این تألیف به کمک خدا سعی کرده‌ام به شناخت آخرت از دیدگاه درخشان‌ترین و برجسته‌ترین چهره اسلامی بعد از پیامبر اسلام (ص) یعنی علی بن ابی‌طالب (ع) و مقایسه آن با یهود بپردازم. سعی کرده‌ام با توصیه اساتید محترم، آراء و نظریات بیان شده با مراجعه به منابع قدیمی تاریخی ارائه شود و حالت تطبیق با دین یهود داشته باشد. امام علی (ع) در خطبه‌ها و سخنان خود به آخرت و ضرورت موضوع آخرت پرداخته‌اند. اما دانشمندان و متفکران دین…
چکیده: همه ادیان الهی و بیشتر مکاتب بشری درباره پایان تاریخ اظهار نظر کرده‌اند. در همه پیشگویی‌های مربوط به آخرالزمان خبرهای وحشتناکی وجود دارد. اغلب بر این امر اتفاق نظر است که پایان کار بشر سعادت‌آمیز است. پس آینده تاریخ هم از دیدگاه مادی‌گرایان و الهی‌گرایان یک دنیای موعودی است. گرچه باور به موضوع آخرالزمان جزء لاینفک حیات فرهنگی و مذهبی عموم ملل جهان بوده لیکن مجموعه‌ای از حوادث آشکار و پنهان از نیمه دوم قرن بیستم میلادی باب گفتگو گسترده در این باره را گشوده و موجب بروز رویکرد جدید به این موضوع شده است. امروزه در غرب جریان…
چکیده: برخی آیات کتاب مقدس یهودی، از نزول پروردگار بر روی زمین و در پدیده‌های طبیعی سخن می‌گویند خداوند به‌منظور نجات قوم و هدایت ایشان و ابلاغ وحی بر پیامبران بارها بر روی زمین به شکل ستونی از ابر، شعله‌های فروزان آتش و دود تجلی می‌کند. نظر به اینکه این حضور مادی و ملموس، با باورهای توحیدی یهود و تعالی پروردگار در تناقض آشکار بود، مورد تأویل و تفسیر علمای تلمودی قرار گرفت. آن‌ها آموزه حضور مطلق و فراگیر خداوند را مطرح کردند. بر این اساس خداوند دارای کمال ذاتی است و عالم مطلق است. بر جهان هستی احاطه دارد…
چکیده: پژوهش پیش روی، بررسی و هم سنجی جامعه‌شناختی فرقه‌های اهل حق، قادریه و نقشبندی در منطقه اورامانات کردستان است. افزون بر چالش‌های ناشی از کارکرد فرقه‌های یاد شده، با اجتماعات دینی بزرگ‌تر و حکومت و نگرش‌های نوین شماری از خاندان‌های اهل حق، وجود زیست‌بوم همسان اما باورها فرهنگ و آداب و رسومی به نسبت نا همسان، چالش‌هایی را برای هر سه جامعه در پی داشته است. روش و ابزار گردآوری اطلاعات. تاریخی تطبیقی، با شیوه استفاده از منابع کتابخانه‌ای است. به دلیل محدودیت شرایط حاکم بر ساختار اجتماعی موجود در منطقه مبنی بر نبود امکان پیمایش، از چارچوب عمومی…
چکیده: داد و ستد فرهنگی و فکری میان اقوام و حتی صاحبان مکاتب فکری، از دیرباز تاکنون مورد توجه بوده است. در تقاطع این مواجهه‌ی فرهنگی، تضارب آرا و عقاید عرفانی شرق و غرب محملی است که با وجود اشارات بسیار محققان، نیاز به بازنگری و واکاوی دارد. این پژوهش به شیوه‌ی توصیفی _ تحلیلی بر آن است که با تکیه بر متون برجسته‌ی منثور عرفانی و با بررسی روایات مربوط به گفتگو و مصاحبت عرفای مسلمان و دو آیین یهودی و مسیحی، کیفیت تأثیر و تأثر پیروان این مشارب عرفانی را بررسی و تحلیل کند. از نتایج این پژوهش…
چکیده: مسئله‌ی ظهور از اصلی‌ترین عقاید تشیع محسوب می‌شود که از اهمیت خاصی برخوردار است، در این میان شیعیان امامیه و اسماعیلیه از این قاعده مستثنا نیستند. امامیه کسانی هستند که به امامت دوازده امام معتقدند و آخرین آن‌ها را مهدی موعود می‌دانند و در انتظار ظهورش هستند و اسماعیلیه، خود به چندین گروه تقسیم می‌شوند که هر یک عقاید ویژه‌ای در خصوص مسئله‌ی ظهور دارند؛ بعضی از آن‌ها (همچون اسماعیلیان نخستین و قرامطه) در انتظار ظهور امام غایب هستند و بعضی (همچون فاطمیان و نزاریان) امام موعود را غایب نمی‌دانند. امامیه و اسماعیلیه عقیده به برقراری صلح و امنیت…
چکیده: ظهور اسماعیلیان در جهان اسلام اتفاقی مهم در تاریخ این دین است که آثار عظیمی در عرصه‌های مذهب، سیاست، اقتصاد و فرهنگ سرزمین‌های خلافت اسلامی برجای گذاشت. دعوت اسماعیلی در ایران نیز مخاطبان فراوانی یافت. فعالیت داعیان دانشمند این فرقه موجب گسترش آئین اسماعیلیه در ایران شد. با پیروزی اسماعیلیان در شمال آفریقا و تشکیل خلافت فاطمی، جهان اسلام برای اولین بار شاهد فرمانروایی دو خلافت اسلامی به‌طور همزمان بود. روابط خصمانه‌ی این دو قدرت بزرگ موجب بروز صف‌بندی‌های سیاسی در دنیای اسلام شد. مردم ایران نیز از این تحولات بر کنار نمانده و ایران به‌ویژه با آغاز فعالیت‌های…
چکیده: پژوهش حاضر به بررسی مقایسه‌ای امامت از دیدگاه سه گروه عمده شیعی یعنی زیدیه و اسماعیلیه و امامیه می‌پردازد. مسئله امامت یکی از مسائل اساسی و مورد قبول همه فرقه‌های شیعی است. اگرچه همه فرق تشیع در اصل مسئله امامت و جانشینی بعد از پیامبر (ص) با هم اتفاق نظر دارند و امام را جانشین برحق پیامبر می‌دانند، اما در فروعات آن دچار اختلاف شده‌اند. با آغاز سده دوم هجری گروهی از شیعیان که بعدها زیدیه نامیده شدند، خود را از بدنه عمومی شیعه جدا کردند. آنان همچون دیگر شیعیان امامت امام علی (ع)، امام حسن (ع) و امام…
چکیده: این پایان‌نامه با عنوان «تاریخ اسماعیلیه در شبه‌قاره هند از آغاز ورود تا پایان قرن دهم» مشتمل بر یک مقدمه، چهار فصل و یک خاتمه می‌باشد و در پایان هر فصل یک نتیجه‌گیری نیز ارائه گردیده است. در فصل اول بحث پیدایش اسماعیلیه و انشعابات اولیه آنان بررسی شده و نیز به بررسی زندگی اسماعیل بن جعفر و ارتباط او با غلات، امامت اسماعیل و فرزند او، مسئله بداء و چگونگی انشعاب اسماعیلیه به دو گروه مهم فاطمیون و قرامطه پرداخته شده. در فصل دوم: مباحثی درباره ورود اسماعیلیه به شبه‌قاره هند مطرح شده است و پیش از پرداختن…
چکیده: تناسخ آموزه‌ای اساسی در مورد سرنوشت روح وزندگی پس از مرگ در ادیان هندی و بودائی است و به معنای خروج نفس از بدن و رجوع و تعلق دوباره آن به بدن دیگر، اعم از انسان، حیوان، نبات و جماد در همین دنیا است. با توجه به منسوب شدن برخی از فرق اسلامی چون غلات و باطنیه (اسماعیلیه) به باور به تناسخ، در مراجعه به آثار اصیل و معتبر ایشان، شواهد بسیاری مبتنی بر اعتقاد غلات به تناسخ و انکار معاد دیده می‌شود. این در حالی است که در منابع معتبر اسماعیلی تناسخ مردود بوده بر معاد روحانی تأکید…