ادیان،-مذاهب-و-فرق

چکیده: شیعیان زیدیه در خصوص امامت دیدگاهی خاص به خود دارند. آنان اگرچه همچون دیگر شیعیان به امامت علی (ع) و حسن (ع) و حسین (ع) به‌عنوان امامانی معصوم و منصوص معتقدند ولی از آن پس امام را رهبری غیر منصوص و غیر معصوم می‌دانند که با داشتن مجموعه‌ای از صلاحیت‌ها علیه حکومت‌های ظلم و جور قیام می‌کند و رهبری جامعه اسلامی را بر عهده می‌گیرد. به همین دلیل تعریفی که زیدیه از امامت ارائه می‌کنند و دلایلی که برای ضرورت نصب امام اقامه می‌نمایند و صفات و شرایطی که برای امام می‌شمارند همگی به‌نوعی منطبق بر همین نظریه است….
چکیده: فرقه‌های زیدیه و اسماعیلیه از مهم‌ترین گروه‌های شیعی هستند که با انگیزه‌های متفاوت و از خاستگاه‌های بعضاً متضادی از بدنه اصلی شیعه منشعب شدند. زیدیه با تندروی دست به یک سری اقدامات نظامی زدند و در نهایت با روی آوردن به‌اعتدال بیشتر، مبانی کلامی خویش را تدوین نمودند و مناطقی را نیز در تصرف آوردند؛ اما اسماعیلیه از ابتدا با نوعی مخفی‌کاری، سازمان سری دعوت خود را تشکیل داده و در نهایت موفق به تشکیل حکومت‌هایی مهم و قدرتمند گردیدند. هدف ما در این نوشتار، روشن‌سازی میزان تأثیر بسترهای سیاسی و اعتقادی جامعه اسلامی در قرن دوم و سوم…
چکیده: حمله اعراب به ایران و سقوط حکومت ساسانیان تحولات عمده‌ای را در وضعیت سیاسی و اقتصادی ایران به دنبال داشت. به‌طوری‌که باعث گسترش ناامنی و به خطر افتادن جاده‌های بازرگانی شد. از این‌رو ضریب امنیت تجاری به‌شدت کاهش یافت و شرایط نامطمئنی در همه عرصه‌های سیاسی و اقتصادی و اجتماعی به وجود آورد. با این‌همه در قرن اول هجری حوادث و وقایعی به وقوع پیوست که تأثیرات مثبتی بر تجارت خلیج‌فارس و نواحی پس‌کرانه‌ای آن به‌جای گذاشت. بندرهای شمالی خلیج‌فارس به دلیل موقعیت طبیعی و جغرافیایی، جزء مناطقی محسوب می‌شد که کمتر قابل دسترسی بود و از این نظر…
چکیده: این رساله از یک بخش مقدماتی و دو بخش اصلی تشکیل شده است. بخش مقدماتی عنوان کلیاتی درباره خوارج مشتمل بر چهار فصل: ظهور خوارج در صحنه تاریخ، اصول عقاید خوارج، جایگاه اجتماعی خوارج و مخاطبین آن‌ها می‌باشد. بخش اول با عنوان خوارج و ایران (عصر بنی‌امیه) از دو فصل تشکیل شده است. فصل اول، جامعه ایران در قرن اول هجری. فصل دوم، سیر تاریخی و مراحل مختلف قیام‌های خوارج در ایران. بخش دوم رساله خوارج در ایران (عصر بنی‌عباس) را در پنج فصل مورد بررسی قرار می‌دهد که رئوس فصول آن عبارتند از: انتقال خلافت به عباسیان و…
چکیده: شیعه به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین فرقه‌های مطرح در جهان اسلام با تعاریفی زیاد اما قریب به هم از زمان حیات رسول خدا (ص) به دوستداران و طرفداران حضرت علی(ع) اطلاق می‌شد و در طول تاریخ به فرقه‌های مختلفی منشعب گشت و در این میان دو جریان عمده آن یعنی، امامیه و زیدیه تا حدود زیادی پویائی و حیات فکری ،فرهنگی و سیاسی خود را حفظ کرده که همواره بین آن‌ها تعاملات و تقابل‌هایی وجود داشته است به‌طوری‌که از زمان شکل‌گیری زیدیه در قالب نهضت و سپس در لباس حکومت،پیوسته مابین آن دو روابط سیاسی ،فرهنگی و اجتماعی وجود داشته…
چکیده: با توجه به آنچه بیان شد پایان‌نامه حاضر دارای پنج فصل است. در فصل اول ضمن اشاره به «حدیث تفرقه» اصل و بنیاد فرقه‌های اسلامی را بررسی کرده بیان داشته‌ایم که یکی از فرقه‌های اسلامی که خود اصل بنیادی برای دیگر انشعاب‌ها می‌باشد، مذهب شیعه است. سپس معنای لغوی شیعه، اصطلاحی شیعه و زمان ظهور پیروان حضرت علی (ع) را به عنوان شیعه یاد کرده‌ایم و مفهوم رفض و روافض را تا حدی روشن ساخته‌ایم و در پایان این فصل به مهمترین فرقه‌های شیعه که عبارتند از غلاه، زیدیه، کیسانیه و امامیه نظر افکنده‌ایم. در فصل دوم به دولت…
چکیده‏: اندیشه سیاسی شیعه، در عصر صفویه، در پرتو چه شرایط ذهنی و عینی شکل گرفت و باعث چه نوع مناسباتی میان علمای شیعه، به‌عنوان حاملان سیاست دینی و سلاطین صفوی، به‌عنوان عاملان نظم سلطانی شد؟ آنچه آمد پرسش اصلی رساله حاضر است. نخستین تلاش‌ها در پاسخگویی به پرسش مذکور صرف یافتن نظریه‏‌ای در باب «معنا» شد. نگارنده در این بخش تلاش کرده است تا نظریه معنایی متخذ از اصول فقه شیعه ارائه کند. با توجه به اینکه نظریه معنای ارائه شده کشف معنای اندیشه و عمل سیاسی را در گرو بررسی شرایط ذهنی و عینی تکوین اندیشه و عمل…
چکیده: نقش شیعه در تحولات، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی بعد از رحلت حضرت رسول (ص) همواره در صحنه‌های اجتماع تأثیرگذار بوده است. مخالفین شیعه بیشترین ظلم‌ها را در حق شیعیان روا داشته‌اند، ولی نتوانستند جلوی رشد و گسترش شیعه را بگیرند. مأمون عباسی با رویکردی آشتی‌جویانه به امام شیعیان پیشنهاد ولایت‌عهدی داد ولی از این اقدام سیاسی نتیجه‌ای به دست نیاورد. شیعیان که پیوسته بر اثر ظلم حاکمان عرصه را بر خود تنگ می‌دیدند از موطن اصلی خود مهاجرت کردند و در بلاد دیگر اسلامی پراکنده شدند. به دلیل مظلومیت و علاقه آنان به اهل‌بیت (ع) ظلم و ستمی که…
چکیده: بحث از تحول فقه سیاسی شیعه اهمیتی ویژه دارد، این امر از آنجاست که این دانش در سده اخیر و پس از پیروزی انقلاب اسلامی با پرسش‌ها و چالش‌های گوناگونی روبرو بوده است، جستجوی چگونگی دگرگونی این دانش و ساز و کارهای آن، می‌تواند ساحت‌هایی از این بحث را روشن سازد. لذا پی‌جویی و کشف منطق و سازوکارهای تحول در فقه سیاسی شیعه و مطالعه موردی آن‌ها در سنجش و ارزیابی با دوره معاصر، تبیین ظرفیت‌های درونی فقه سیاسی شیعه برای تحول، بیان عوامل، زمینه‌ها و ساحت‌های فکری _ اجتماعی بیرونی تحول و تبیین چگونگی تحول این دانش به…
چکیده: فرقه نگاران کهن و معاصر در گزارش‌های خود از تشیع به شاخه‌ها و انشعابات فراوانی اشاره کرده‌اند که کمتر مذهب اسلامی به این اندازه دستخوش انشعابات بوده است. بسیاری از فرقه‌هایی که برای تشیع برشمرده‌اند یا وجود خارجی نداشته و یا پیروان بسیار اندک، و یا عمر کوتاهی داشته‌اند. در نظر آنان گاهی نیز شاگردان ائمه به‌واسطه داشتن یک ایده مذهبی به‌عنوان فرقه‌ای مستقل (هشامیه، زراریه، یونسیه) شناخته می‌شدند. در پژوهش حاضر، دیدگاه‌ها و گزارش‌های ملل و نحل نگاران، مسلمان درباره شیعه امامیه مورد بررسی و نقد قرار گرفته است. با مطالعه کتاب‌های مخالفین شیعه به منابع و ارجاعات…
چکیده: هدف این پژوهش شناخت فرهنگ سیاسی شیعه و چگونگی استفاده از آن برای ارتقاء توسعه سیاسی ایران معاصر بوده و پاسخ به این پرسش اصلی است که فرهنگ سیاسی شیعه چگونه می‌تواند باعث ارتقاء توسعه سیاسی ایران شود. ضمن آنکه پاسخ به سؤالات فرعی مبنی بر شناخت فرهنگ سیاسی شیعه و رابطه آن با توسعه سیاسی و چگونگی تبیین آن‌ها مدنظر پژوهشگر بوده و تنظیم و تدوین روش‌های عملی ممکن برای ارتقاء توسعه سیاسی با توجه به شرایط کنونی و محیط اجتماعی جامعه بوده است. فرض این پژوهش بر این مبناست که فرهنگ شیعه با تأکید بر عناصر عقلانیت،…
چکیده: رجعت در لغت به معنای بازگشتن است؛ و در اصطلاح مراد از آن زنده شدن و بازگشتن گروهی از مردگان، (مومنان خالص و کفار بسیار شرور) هنگام ظهور حضرت مهدی (عج) است تا نیکان با مشاهده دولت آن حضرت شادمان شوند و به فیض نصرتش مفتخر گردند؛ و انسان‌های شرور نیز با مشاهده دولتی که هرگز نمی‌خواستند غمگین گردند و به ذلت و خواری برسند و عقوبت و عذاب ببینند و به دست دوستان آن حضرت کشته شوند. در اثبات رجعت، هم از ادله عقلی و هم از ادله نقلی استفاده شده است. عقل، آیات، روایات و اجماع، ادله…