فقهی

چکیده اجرای حدود در عصر غیبت یکی از موضوعات پر ماجرا در فقه امامیه است. در بعد درون فقهی، در خصوص این که در عصر غیبت اقامه کننده حدود چه کسی خواهد بود، بین فقها اختلاف نظر وجود دارد. عده ای از فقها اجرای حدود را جزء وظايف اختصاصی امام معصوم و نایب خاص آن حضرت میدانند و با استناد به اصل عدم ولایت، معتقدند اجرای حدود در زمان غیبت باید تعطیل شود. در مقابل، گروه کثیری از فقها با استناد به اطلاقات دلایل حدود و روایاتی دال بر نیابت عام فقها از سوی امام معصوم در عصر غیبت، به…

چکیده: گرچه آموزه های دینی ما برای اجرای حدود و تعزیرات، علاوه بر آثار مثبت وضعی آن اهتمام خاصی قایل شده اند اما همواره یكی از مسایل پر ماجرا در فقه، موضوع اقامه حدود و یا تعطیلی آن در عصر غیبت معصومین (ع) بوده است تا آنجا كه منجر به ایجاد دو جبهه متقابل گردیده است، عده ای از فحول فقهای امامیه در صف موافقین قرار گرفته اند، و برخی از محققین فقها نیز مخالف اجرای حدود در زمان غیبت گردیده و این حق را وظیفه اختصاصی معصوم یا نایب خاص ایشان دانسته اند. در مورد تعزیرات نیز این اختلاف…

چکیده فقه اهل‌‌سنت نسبت به فقه شیعه در مورد وقف کودک و وصیت وی به وقف، سخت‌‌گیری بیشتری دارد؛ زیرا بین ممیز و غیرممیز و اینکه وقف با اجازه ولی کودک صورت گیرد یا خیر، فرق نگذاشته و در هر صورت، وقف صبی را از عموم اولیه منع تصرفات صبی، خارج ندانسته است. احتمال حمل روایات جواز صدقه کودک بر صدقه‌‌های جزئی و احتمال مراد بودن معنای خاص صدقه نه اعم از آن و وقف، از یک سو، و اطلاق صدقه بر وقف در روایات و تصریح فقهایی، چون شیخ مفید و شیخ طوسی به یکی بودن وقف و صدقه،…

چکیده سفیه یا غیر رشید انسان بالغی است که تصرفات او در امور مالی خویش عقلایی نباشد، اعم از اینکه پس از بلوغ به رشد دست نیافته باشد یا پس از بلوغ و رشد سفه به او عارض شده باشد. سفیه از جمله محجورین است اما آیا صرف حدوث سفاهت، موجب محجوریت سفیه گردیده و با زایل شدن آن از حجر خارج می‌گردد یا اینکه ثبوت و زوال حجر محتاج حکم حاکم است؟ اقوال فقها در این خصوص متفاوت و متکثر است. بعضی معتقدند به محض ظهور و حدوث سفه حجر ثابت می‌شود و با زوال آن مرتفع می‌گردد و…

اشاره نماز جمعه، یکی از فریضه های عبادی ـ سیاسی و از موهبت های ویژه حق تعالی به امت اسلامی است که در آغاز تشکیل اولین دولت اسلامی، یعنی حکومت پیامبر اسلام(ص) در مدینه تشریع شده است. درباره اهمیت این نماز و جنبه های مختلف عبادی، فرهنگی و سیاسی آن، مطالب فراوانی گفته شده است. یکی از مهم ترین این آموزه ها، توجه جدی و اصلی به روح این عبادت بزرگ است که شامل تقوای فردی و رشد آن در آحاد مسلمین، اتحاد و وحدت کلمه و پرهیز از تشتت که موجب رخنه دشمنان اسلام خواهد شد، می گردد. بحث…

این مقاله به بررسی روز جمعه و نماز جمعه از منظر اسلامی می‌پردازد. در ابتدا، به نام‌های مختلف این روز (مانند یوم المزید، یوم العید) و رخدادهای مهم تاریخی و کیهان شناسی که به باور روایات در این روز رخ داده‌اند (مانند آفرینش حضرت آدم، بخشش گناهان او، و وقایع مربوط به دیگر پیامبران) اشاره می‌شود. اهمیت والای نماز جمعه با تأکید بر روایتی از پیامبر(ص) بیان می‌گردد که ترک کننده این نماز را از بركات روحانی و اعمال عبادی محروم می‌داند. در بخش بعدی، پیشینه تاریخی نماز جمعه از زمان هجرت پیامبر(ص) به مدینه و اقامه اولین نماز جمعه توسط…

استجابت دعا در جمعه متن مقاله: از مهم ترین امتیاز جمعه‌، این است که دعا در آن مستجاب است. روایات فراوانی براین معنا دلالت دارد؛ از جمله: 1. از امام باقر و یا امام صادق (ع) نقل شده است که فرمود: “اِنٍّ العَبدَ المؤمِنَ لیَسألَ اللهَ الحاجَه یَ فَیُؤخِّر اللهُ قَضاء حاجَتِهِ الَّتی سأل اِلی یَومِ الجُمعه یِ؛(1) به راستی بندی مؤمن حاجتی از خداوند درخواست می‌کند، پس خداوند انجام حاجت او را تا روز جمعه به تأخیر می‌اندازد (و در آن روز برآورده می‌کند)”. 2. در حدیثی از امام صادق (ع) همین مضمون آمده، منتها در ذیل آن دارد:…

متن مقاله: خداوند از بین موجودات، انسان را و از بین انسان ها، انبیا و امامان و اولیا را برگزید، و از بین مکان ها، مکّه و مدینه و کوفه و کربلا و از بین ماه ها، ماه مبارک رمضان و شب قدر، و از بین روزها، روز جمعه را برگزید که از این روز به عنوان «سیدالایام» و بزرگ ترین اعیاد یاد شده است. متأسفانه در جامعه ی امروزی کمتر به این عظمت توجه می شود، هر چند قبول داریم بعد از انقلاب اسلامی توجه به دعاها (کمیل، ندبه و…) و نماز جمعه بیشتر شده ولی باز آن گونه…

چکیده مقدمه و طرح مسأله: زائران خانه خدا در حج تمتع، در روزهاى دهم، یازدهم و دوازدهم، در سرزمین منا، جمراتِ اولی، وسطی و عقبه را سنگ می زنند که در حقیقت با انجام این عملِ نمادین، شیطان را رجم میکنند و این سنتی است از ابراهیم خلیل (علیه السلام). در مباحث فقهی رمی، بعد از اثبات وجوب رمی و انداختن با دست در صورت اختیار، سخن از چگونگی پرتاب سنگ است و بیشتر فقها فتوا به استحباب «خذف» داده ‌اند و «خذف»، به گفته مشهور علما، عبارت از این است که سنگ را در میان انگشت ‏ابهام (شست) و…

در شماره 39 فصلنامه «میقات حج»، مقاله ای با عنوان «تحقیقی جدید درباره رمی جمرات» به چاپ رسید که تحقیقی جدید و نگاهی نو به مسأله رمی جمرات بود. مقاله حاضر نقدی بر آن مقاله است که توجّه خوانندگان محترم را به آن جلب نموده، محقّقان و عالمان و پژوهشگران حوزه فقه و دین انتظار می رود با ارائه دیدگاه ها و نظریات عالمانه خود ما را در دستیابی به حقایق یاری دهند. چندی پیش نوشته ای تحقیقی توسط یکی از علمای برجسته حوزه علمیه قم منتشر گردیدکه در آن، نسبت به رمی جمره، که یکی از مناسک ضروری حج…

یکی از واجبات حج، در روزهای اقامت حاجیان در منا، سنگ زدن به سه ستون ویژه است، که در اصطلاح فقهی، به آن «رمی جمار» گویند. امروزه با ازدحام و انبوهی حاجیان در ایام حج، انجام این عمل با مشکلات بزرگی روبرو است، به طوری که در موارد بسیاری، حتّی آسیب های جسمانی به دنبال دارد! طرح توسعه محل رمی و پیرامون آن، گر چه بخشی از مشکلات را برطرف ساخته، لیکن انجام این وظیفه عبادی همچنان مشکلاتی به همراه دارد و دشواری آن به ویژه برای حاجیان شیعه افزون تر است؛ چرا که از ظاهر فتوای فقیهان شیعه، استفاده…

این مقاله به بررسی مفهوم، تاریخچه و جایگاه «جمرات» در مناسک حج می‌پردازد. جمرات نام سه محل مشخص در سرزمین «مِنا» است که حاجیان در روزهای مشخصی (عید قربان و روزهای یازدهم، دوازدهم و گاهی سیزدهم ذی‌الحجه) با انداختن سنگ‌ریزه به سمت آنها، فریضۀ «رَمْی جمرات» را به جا می‌آورند. این عمل نمادین، که ریشه در تاریخ انبیا دارد، عمدتاً به عنوان نماد بیزاری و مبارزه با شیطان و یادآوری آزمایش حضرت ابراهیم(ع) و سنگ‌اندازی او به وسوسه‌های شیطان تفسیر شده است. این مقاله با استناد به منابع تاریخی، روایی، لغوی و فقهی نشان می‌دهد که «جمره» در اصل به…