فقهی

چکیده در این مقاله در لایه اول بحث، به دنبال ارائه چگونگی جاری بودن مفهوم مساوات در مراحل مختلف توزیع درآمد، ثروت و فرصت های اقتصادی می باشیم. و در لایه بعدی تبیین این مفهوم در قالب سبک زندگی اسلامی است که می تواند فاصله بین هنجارهای جاری جامعه را با دریافت های اصیل دینی در سبک زندگی ایرانی مشخص کند و از سویی اصول طراحی الگوی اسلامی نظام توزیع را در لایه حاکمیتی و ترویج ضرورت های فردی و خانوادگی این الگو پایه ریزی کند. بر این اساس ابتدا مفهوم مساوات را تبیین کرده و در ادامه نظام توزیع…

چکیده سرکشی در برابر قانون، جستاری بنیادین و دنباله دار درباره شیوه برخورد شهروندان با قانون ها و مقرره های نادادگرانه، نابرابر و غیر اخلاقی است. آنچه که سرکشی را بخردانه و طبیعی می شناساند، آن است که بر پایه وجدان و خواست همگانی بنیاد می گیرد و آنچه که آن را سرزنش آمیز می نمایاند، رویارویی اش با دولت و نیز پیش بینی نشدنش در قانون های اساسی و اسناد بین المللی حقوق بشر است با این حال گونه های سرکشی در برابر قانون و دولت همانند هم نیستند و از میان چهار شیوه سرکشی یعنی نافرمانی مدنی، گرهم…

چکیده یکی از جرایم سیاسی، شورش علیه حکومت اسلامی در داخل نظام است که از آن در فقه اسلامی به «بغی» تعبیر می شود. حکومت اسلامی به دلیل اهمیت و موقعیتی که دارد از همان گاه نخست حیات خود، به ویژه در زمان حکومت عدل امام علی (ع) با این جرم مواجه بوده است، و هم اینک که حکومت اسلامی به محوریت ولایت فقیه در ایران شکل گرفته نیز ممکن است از سوی برخی عناصر داخلی با این مشکل مواجه شود. مکتب اسلام که همواره دغدغه ی حاکمیت حق و اقتدار حکومت خود را دارد، برای دفع خطر احتمالی در…

چکیده عنوان رساله ی حاضر بررسی مستندات فقهی شرایط، اجزاء و مبطلات نماز از دیدگاه امامیه و مذاهب اربعه می باشد. مراد از شرایط نماز اموری هستند که تحقق نماز وابسته ی به وجود آن شرایط بوده و از نبود آن شرایط نبود مشروط ( نماز ) لازم می آید. از دید غالب مذاهب پنج گانه وقت، طهارت از حدث و خبث، ستر عورت، استقبال قبله، مکان و ترک کردن مبطلات نماز، شرایطی هستند که صحت نماز یومیه متوقف بر تحقق آن ها می باشد. اجزاء نماز اموری هستند که نماز بدون آن ها محقق نمی شود؛ این أجزاء عبارت…

چکیده: نخست معنای لغوی و اصطلاحی تقیه بیان می شود و بر پایه ی آن، تفاوت تقیه با توریه، اضطرار، اكراه و مانند آنها بررسی می گردد. اقسام تقیه(خوفی، مداراتی و كتمانی) كه هر یك هدف و انگیزه ای مخصوص به خود دارد، بخش دوم مقاله است. در این بخش اقسام تقیه و انواع هر یك از این قسم ها، به اجمال بازگو می شود. بخش سوم مقاله، احكام تقیه، به تناسب اقسام آن است. هر قسم از تقیه، حكمی ویژه دارد. تفاوت اقسام تقیه، تفاوت احكام آنها را توجیه می كند. روش تحقیق در مقاله حاضر كتابخانه ای و…

چکیده: تکتف و تأمین در نماز، از موارد مورد اختلاف مذهب خلفا و مکتب اهل بیت عصمت و طهارت (علیهما السلام) است، که بنابر اعتقاد شیعه اتیان آن باعث بطلان نماز می شود، ولی مذهب خلفا اتیان آن را جائز بلکه مستحب می دانند. سوال پژوهش بدین صورت است که آیا مسأله تکتف و تأمین در نماز بدعت است؟ فرضیه پژوهش عنوان می نماید که انجام تکتف و گفتن تأمین در نماز نوعی ادخال آنچه در دین نیست را آوردن است، که بدعت محسوب شده و حرام است که منجر به بطلان نماز می گردد. در مقابل، مذهب خلفا، آن…

استحباب بستن دست‌ها در نماز میان اهل سنّت شهرت دارد و تنها مذهب مالکى است که به استحباب فتوا نداده است. مستند حکم استحباب، تعداد اندکى از روایات اهل سنّت است که علاوه بر ضعف سند، دلالت روشنى نیز بر مدعا ندارند. در میان روایات اهل بیت(ع) نیز نه تنها هیچ حدیثى آن را تأیید نمیکند، بلکه برخى آن را بدعت شمرده است، پس مسأله قبض در نماز مردّد میان سنّت و بدعت است و مقتضاى احتیاط ـ به دلیل ضعف دلایل مشروعیت آن ـ ترک این عمل است. گرفتن دست چپ با دست راست و گذاشتن آن روى سینه…

چکیده نفقه در دین، اجتهاد و مسأله تقلید از فقیه عادل در احکام الهی از مسایل بنیادی و اساسی حکومت اسلامی است که استمرار حیات دین الهی وابسته به آنها است. از این رو، مقاله حاضر در حد خویش کوشیده است که تصویری کوتاه از شناخت مفهوم، ضرورت، بدایت، سیر تطور اجتهاد، تقلید و ادله نقلی و عقلی آن با رویکرد آیات و نیز تصویری اجمالی از مسأله احتیاط- عسری بودن و یا عدم امکان آن و موارد جواز آن را ارایه نماید و سعی مؤلف بر این بوده که در هر مورد به حد ضرورت اکتفا نموده و از…

چکیده: اعتقادات از جمله مهم‌ترین بخش‌های هر دین به شمار می‌آید؛ زیرا فقه و اخلاق پس از اثبات اعتقادات قابل پایه‌ریزی است. به همین جهت در میان متکلمان بحث‌های بسیار دقیق و عمیقی در تعیین نوع شناخت اعتقادات صورت گرفته است. یکی از این بحث‌ها، امکان یا عدم امکان تقلید در اعتقادات است. به‌راستی آیا در اعتقادات می‌توان تقلید کرد؟ در صورت امکان، محدوده آن کجاست؟ در پژوهش پیش‌رو به این مطلب مهم پرداخته شده و هدف از آن دستیابی به جمع‌بندی‌ای صحیح در باب امکان تقلید در اعتقادات، و تبیین حدود کاربست آن است. در مقاله حاضر از روش…

چکیده: این مقاله در شش محور سامان یافته است. در محور اول به ادله تقلید پرداخته شده و نویسنده، ارتکاز عقلا و روایات را به عنوان ادله جواز تقلید مطرح کرده، سپس به طرح و رد ادله عدم جواز تقلید پرداخته است. محور دوم به این موضوع می پردازد که آیا کسی که دارای ملکه استنباط است می تواند استنباط نکند و از دیگری تقلید کند. نویسنده معتقد است که تقلید در بعضی از فروض، برای او جایز است. محور سوم درباره مجتهد متجزی است، نویسنده هر چند عمل متجزی به فتوای خودش را با حفظ شرایط جایز دانسته اما…

چکیده: در این مقاله مساله لزوم و عدم لزوم تقلید اعلم، كه از دیرباز در جوامع اسلامی مطرح بوده است، با استناد به ادله طرفین، مورد پژوهش و بررسی قرار گرفته است. نگارنده با عنایت به دلایل دو دیدگاه اصلی در این مساله، به رغم دیدگاه مشهور فقهای متاخر و معاصر، مبنی بر لزوم تقلید اعلم، ادله دیدگاه لزوم تقلید اعلم را بیشتر مورد تامل و اشكال دانسته و دیدگاه عدم وجوب تقلید اعلم و جواز تقلید از مطلق فقهای واجد شرایط را از فوت بیشتری برخوردار می داند. كلید واژه: اجتهاد، تقلید، مقلد، تقلید اعلم، تقلید غیر اعلم، بنا…

چکیده مقاله‌ای که پیش‌رو دارید، سجده بر تربت امام حسین(ع) را مورد بررسی قرار داده است. بدین منظور ابتدا افضلیت سجده بر تراب از دیدگاه اخبار و روایات شیعه و سنی مورد پژوهش قرار گرفته و براساس این روایات، افضلیت سجده بر تراب به اثبات رسیده و روشن شده است که مسلمانان صدر اسلام که با پیامبر(ص) نماز می‌خواندند، در حال اختیار بر چیزی که از زمین نبود، سجده نمی‌کردند و نیز روشن شده که سجده بر فرش و لباس و اطراف عمامه باطل و از مستحدثاتی است که بر صحت آن دلیلی وجود ندارد. نیز از روایات و آثار…