پایان-نامه

چکیده: در مقطعی از حیات امام صادق (ع)، فضایی پدید آمد که در آن، امام (ع) توانست به تبیین معارف الهی، مشغول شود. ابعاد کار فرهنگی امام صادق (ع)، بسیار گسترده و وسیع است. یکی از ابعاد این حرکت، پدید آوردن مدرسه تفسیری است. شناخت این حرکت، ثمرات معرفتی بسیاری را در بردارد. دسته‌ای از این معارف قرآنی، مربوط به مبانی تفسیری ایشان می‌باشد. معارفی که تاکنون به‌طور منسجم به آن پرداخته نشده است. این رساله، در پی آن است بعد از تبیین مختصری از مدرسه قرآنی امام صادق (ع)، به مبانی نظری و کاربردی تفسیر امام (ع) بپردازد. مبنای…
چکیده: در این رساله که با عنوان «نقد و بررسی احادیث تفسیری امام صادق (ع) در جزء سوم قرآن» به تصویب رسیده، روایات تفسیری امام صادق (ع) از تفاسیر روایی شیعه، جمع‌آوری، تنظیم و مأخذ یابی شده است و روایاتی که در کتب تفسیری به‌طور مرسل نقل گردیده، با مراجعه به مصادر و منابع احادیث تفسیری، مسند سازی شده است همچنین بررسی و نقد سندی و دلالی روایات در ذیل آیات انجام گرفته است و در پایان شرح‌حال هر یک از راویان به‌اختصار در فصل جداگانه‌ای آمده است. کلیدواژه‌ها:تفسیر، روایات تفسیری، تفسیر روایی، امام صادق (ع). فصول پایان‌نامه: این تحقیق…
چکیده: تفسیر قرآن کریم تبیین و شرح و توضیح و پرده‌برداری از آیات را بر عهده دارد و تلاش مفسران واقعی در جهت روشن ساختن کلام خداوند بوده و هست، با توجه به اینکه پیوندی عمیق و ناگسستنی میان اهل‌بیت (ع) یعنی مفسران راستین قرآن کریم و این کتاب مقدس وجود دارد و در حقیقت چنین پیوندی نماد روشن و مسلّمی از برخی از احادیث پیامبر اکرم (ص) همچون حدیث ثقلین، حدیث سفینه و جز آن می‌باشد، آن بزرگواران به‌عنوان حاملان و وارثان قرآن کریم مهم‌ترین و ارزشمندترین تفاسیر را از آیات قرآن بر جای نهاده‌اند که به روایات تفسیری…
چکیده: امام صادق (ع) به‌عنوان صاحب مکتب جعفری احادیث بسیاری را از خود بر جای نهاده‌اند که در میان روایات تفسیری مفسران اهل سنت نمودی خاص یافته است. این احادیث به اشکال مختلفی در آثار آنان دیده می‌شوند. یکی از بزرگ‌ترین مفسرین اهل سنت شهرستانی است که در تفسیر خود از روایات اهل‌بیت (ع) به‌ویژه امام صادق (ع) استفاده نموده و تأثیر زیادی از روایات ایشان گرفته است؛ و این موضوع اهمیت بررسی روایات ایشان را در تفسیر شهرستانی دوچندان می‌کند. نوشته حاضر به روش تحلیلی با تتبع در تفسیر مفاتیح الاسرار و مصابیح الابرارِ شهرستانی به بررسی اصول و…
چکیده: از آنجا که شناخت سیره‌ی معصومان (ع) به‌عنوان الگوهای زندگی فردی و اجتماعی و تجسم عینی مکتب، همواره یک ضرورت است، از دیرزمان، عالمان و محققان در این عرصه گام‌هایی فرا پیش نهاده و ساحت‌های زندگی امامان اهل‌بیت (ع) را با رویکردهای مختلف مورد بررسی قرار داده‌اند. در این میان، حیات اجتماعی و سیاسی امام صادق (ع) یکی از عرصه‌های قابل تأمل است و تحلیل مستندات حدیثی و تاریخی که از نحوه‌ی مواجهه‌ی آن حضرت با منصور عباسی حکایت دارند، در ترسیم چهره‌ی سیاسی حضرتش بسی کارآمد است. این پژوهش تعداد بیست و یک روایت را از جنبه‌ی فقه‌الحدیثی…
چکیده: بدون تردید یکی از وظایف مهم بزرگان، حفاظت از سنگر عقاید و معارف اسلام از دستبرد تحریف و تغییر و به‌تبع آن، مبارزه با راهزنان اندیشه اسلامی و بدعت‌گذاران است; چرا که سکوت و تساهل در برابر آن‌ها افزون بر اینکه سبب تزلزل اندیشه مردم در اصول و ارکان دین و تحریف حقایق می‌شود، نوعی کتمان حقیقت را نیز در پی دارد و انسان را مشمول این آیه می‌سازد: «اِنَّ الذَّینَ یَکتُمُون مَا اَنزَلنَا مِنَ البَیِّناتِ وَ الهُدی مِن بَعدِ مَا بَیَّنّاه لِلنّاسِ فی الکِتابِ اُولئِکَ یَلعَنَهُمُ اللّهُ وَ یَلعَنُهُمُ اللاّعِنُونَ; کسانی که ادلّه روشن و وسیله هدایتی را…
چکیده: آنچه از بررسی سیره امام صادق (ع) و کارهای فرهنگی تبلیغی ایشان به دست می‌آید این است که یک مبلغ موفق بایستی در تبعیت و پیروی از سیره ارزشمند زندگی ایشان اصول زیر را در برنامه تبلیغی خویش مراعات نموده تا نتیجه مطلوب که همانا ابلاغ پیام الهی به مردم و انجام رسالت الهی در اشاعه مکتب نجات‌بخش اسلام و مذهب پرافتخار غنی شیعه می‌باشد را به دست آورد: 1. در ابتدا یک مبلغ خود باید اعتقادی تا به سرحد یقین داشته باشد تا در راه تبلیغ آن از هرگونه تلاشی کوتاهی ننماید و از زحمت و رنجی که…
چکیده: این پایان‌نامه در چهار فصل تنظیم شده است. فصل اول به کلیات اختصاص دارد و گذری اجمالی بر زندگانی امام صادق (ع) (فرزندان، فضائل و شخصیت آن حضرت (ع) و خلفای هم‌عصر با امام)، وضعیت سیاسی دوره امامت آن حضرت (ع) (وضعیت سیاسی دوره امویان و موضع امام در برابر امویان، وضعیت سیاسی دوره عباسیان و موضع سیاسی امام صادق (ع) نسبت به خلفای عباسی، قیام‌های عصر آن حضرت)، وضعیت فرهنگی عصر ایشان (انتشار و رشد علوم و حدیث، ترجمه منابع بیگانه، رشد مکاتب فقهی و فرق و مذاهب کلامی این عصر) و وضعیت اجتماعی عصر امام صادق (ع)…
چکیده: امام صادق (ع) با متکلمان اهل سنت در زمینه‌های مختلف دارای مناظرات و مباحثاتی می‌باشند که می‌توان از این تعاملات و نحوه آن پی به شناخت سیره علمی و اجتماعی امام صادق (ع) برد. امام صادق (ع) پیشوای ششم شیعیان به‌عنوان رئیس مکتب جعفری پیروان خویش را به هم‌زیستی با اهل سنت دعوت می‌نمود تا به این شیوه شیعیان از جامعه که اکثریت آن با اهل سنت بود منزوی نشوند و هم بتوانند احکام و اصول شیعه را با ملایمت به آنان منتقل کنند. ازاین‌روی در مدار حق با مسامحه با آنان رفتار می‌نمودند، اما این سهل گرفتن هرگز…
چکیده: وجود انحرافات فرهنگی و بدعت‌های دینی در عصر امویان لزوم بازنگری در فرهنگ اسلامی به‌ویژه فرهنگ مذهب تشیع را فزونی بخشیده بود. مناسب‌ترین شرایط فرهنگی – اجتماعی و سیاسی مختص عصر امام باقر و امام صادق (ع) است که توانست فرصتی مناسب را برای انجام فعالیت‌های فرهنگی فراهم آورد. امام صادق (ع) از بسترها و زمینه‌های موجود عصر خویش بهره جست و توانست با انجام فعالیت‌های فرهنگی گسترده، نظام فرهنگی جامعه شیعه را طراحی و مدیریت نماید. آنچه مقرر است در این پایان‌نامه بدان پرداخته شود، یافت پاسخ این پرسش ترکیبی است که «زمینه‌ها، سازوکارها و پیامدهای مهندسی فرهنگی…
چکیده: این تحقیق در یک مقدمه و چهار فصل تدوین شده است. فصل نخست به کلیات و مفاهیم پایه‌ای تحقیق اختصاص دارد و نویسنده مشخص می‌کند که منظورش از وضعیت فرهنگی، بیش از هر چیز، وضعیت علمی عصر امامت امام صادق (ع) می‌باشد. در همین فصل، نگاهی اجمالی به زندگانی این امام و وضعیت سیاسی این دوره شده است؛ فصل دوم به بررسی اوضاع فرهنگی عصر امام صادق (ع) می‌پردازد تا ببیند وضعیت مسلمانان و شیعیان در این دوره از جهت علمی چگونه بوده و چه علومی مورد توجه مردم قرار می‌گرفته است. در این راستا نگاشته‌ها و تألیف‌ها شیعیان…
چکیده: ارائه تفسیر صحیح از قرآن کریم با حاکم بودن مبنا، اصول و قواعد متقن و به‌کارگیری روش مناسب، مرتبط است و استفاده از الگویی کامل، فرد را برای رسیدن به مقصد در این راه یاری می‌دهد. ائمه اطهار (ع) به‌واسطه اتصال به وحی و داشتن علم لدنّی، به تمام معارف قرآن کریم آشنا هستند و می‌توان ایشان را به‌عنوان مناسب‌ترین الگو معرفی نمود. پژوهش حاضر سعی کرده اولاً، با نمایاندن جوّ علمی و تفسیری عصر امام کاظم (ع) ویژگی‌های بارز تفسیری آن دوره را بازشناسی کند و ثانیاً، با استقرای روایات تفسیری و مستندات قرآنی موسی بن جعفر (ع)…